Is uw fiets al klaar voor de winter?

De winter is voor een fiets de zwaarste periode van het jaar: nat, koud, donker en zout. Wie een halfuur besteedt aan het nakijken van een paar dingen, rijdt de hele winter zonder pech en rijdt bovendien veiliger. De onderdelen waar het om gaat, zijn beperkt in aantal.

Licht en zichtbaarheid

Dit is het belangrijkste en het meest verwaarloosde. Licht voor en achter moet werken, ook als je in de ochtend vertrekt terwijl het nog schemert.

Naafdynamo: nakijken of de stekkertjes bij het voorwiel vastzitten en of de kabel niet is doorgesleten waar hij langs de vork loopt. Batterijlampjes: verse batterijen, en een tweede stel in je tas, want ze gaan in de kou aantoonbaar sneller leeg. Lampjes op een accu: elke week opladen en ze niet buiten laten hangen in de vorst.

Maak de reflectoren en de reflecterende zijkant van je banden schoon; een laag opgedroogd vuil haalt de werking eruit. En kijk of je achterlicht niet wordt afgedekt door een tas of een krat — dat is de meest voorkomende reden dat een fietser onzichtbaar is terwijl zijn licht brandt.

Remmen

In de nat wordt de remweg langer, en bij velgremmen aanzienlijk. Kijk de blokjes na: is de groefstructuur weg of zit het blokje scheef, dan vervangen. Kijk ook de velg na op een holle slijtageplek; een doorgesleten velg kan onder druk bezwijken.

Bij schijfremmen: zijn de belegplaatjes dun of piept het metalig, dan vervangen. Bij een terugtraprem: laat de naaf nakijken als het rempunt veel later komt dan vroeger.

Kabels lopen in de winter vast door vuil en vocht. Een druppel olie bij de uiteinden van de buitenkabel houdt ze soepel, en een kabel die stroef aanvoelt, is een kabel die op het verkeerde moment blijft hangen.

Ketting en overbrenging

Een ketting die in de winter droog blijft, roest binnen weken. Maak hem schoon met een doek en een ontvetter, laat hem drogen en breng dan een smeermiddel aan dat voor natte omstandigheden is bedoeld — dat is dikker en blijft beter zitten dan gewone kettingolie.

Doe dat elke paar weken opnieuw als je door regen en zout rijdt. Overtollige olie afvegen, want olie op de buitenkant houdt vuil vast.

Bij een ketting in een kast: die heeft minder onderhoud nodig, en kijk wel of de kast niet is gescheurd, want dan komt er juist zout binnen dat er niet uit gaat.

Banden en wielen

Zet de banden op de druk die op de zijkant staat, en kijk ze na op scheurtjes, glas en dunne plekken. In de winter minder hard oppompen om meer grip te hebben, is een wijdverbreid advies waar bij een fiets weinig van overblijft; een goede band op de juiste druk is beter.

Voor wie vaak in de sneeuw of op ijs rijdt, bestaan winterbanden voor de fiets met een zachter rubber, en banden met spijkers voor ijs. Spijkerbanden zijn op ijs van een andere orde en ze rollen op droog asfalt zwaar; ze zijn de moeite waard voor wie in een streek woont waar het wegdek dagen achtereen glad is.

Beschermen tegen zout

Strooizout is voor een fiets schadelijker dan het weer. Spoel de fiets na een rit over gestrooide wegen af met lauw water, zeker het onderstel, de ketting, de kabeluiteinden en de velgen.

Behandel blanke metalen delen en het frame met een beschermend middel of een dun laagje wax. En zet de fiets niet nat en met zout in een warme schuur; dat is de snelste manier om roest te maken.

Spatborden en een jasbeschermer houden het meeste vuil van je fiets en van jezelf, en een spatlap aan het voorspatbord is voor natte voeten het goedkoopste middel dat er is.

Rijden op glad wegdek

Zit rechtop, houd je snelheid laag, rem met de achterrem en heel voorzichtig met de voorrem, en stuur met je hele lichaam in plaats van met een ruk. Vermijd remmen en sturen tegelijk.

Let op de plekken die als eerste glad zijn: bruggen, viaducten, fietspaden in de schaduw, natte bladeren, tramrails, putdeksels en witte strepen. Fietspaden worden vaak later gestrooid dan de rijbaan.

Zadel iets lager zetten in de winter helpt: je kunt sneller met een voet bij de grond. En handschoenen waarmee je de remmen goed kunt knijpen, zijn belangrijker dan warme handschoenen waarin je niets voelt.