Het BIOS-wachtwoord verwijderen of resetten

Een vergeten wachtwoord in het BIOS of UEFI van je eigen computer is vervelender dan een vergeten wachtwoord in Windows, omdat het vóór het besturingssysteem zit. Je kunt dan niet meer in de instellingen, of de machine start helemaal niet op. Wat je eraan kunt doen, hangt volledig af van het soort wachtwoord en van het soort apparaat.

Vooraf één ding: dit gaat over een computer die van jou is. Bij een apparaat van je werk of school is het wachtwoord onderdeel van het beheer, en dan hoort de vraag bij de beheerder, niet bij een handleiding.

Drie soorten wachtwoorden

Het instellingenwachtwoord of beheerderswachtwoord beschermt alleen het openen van het BIOS-menu. De computer start gewoon op; je kunt de instellingen niet wijzigen. Dit is het lichtste geval.

Het opstartwachtwoord moet je bij het aanzetten invoeren voordat er iets gebeurt. Zonder dat wachtwoord komt de machine niet verder.

Het schijfwachtwoord of de versleuteling van de harde schijf is een andere zaak. Dat zit in de schijf zelf of in de versleuteling, en het is opzettelijk niet omzeilbaar. Is dat wachtwoord kwijt en heb je geen herstelsleutel, dan zijn de gegevens weg; de schijf is dan alleen nog te wissen en opnieuw te gebruiken.

Bij een desktop

Bij een gewone desktopcomputer zitten de instellingen en het wachtwoord in een geheugen dat door een knoopcelbatterij op het moederbord wordt gevoed. Stroom eraf, stekker eruit, kast open, batterij een tijdje eruit, en de instellingen vallen terug op de fabriekswaarden — inclusief het wachtwoord.

Veel moederborden hebben daarnaast een jumper of twee contactpunten met een aanduiding voor het wissen van het geheugen. In de handleiding van het moederbord staat waar die zit en hoe je hem gebruikt: doorgaans de jumper verplaatsen, kort aanzetten of enkele seconden wachten, en terugzetten.

Werk daarbij met de stroom eraf en de stekker uit het stopcontact, raak het bord niet aan zonder jezelf te ontladen, en maak een foto van de stand van de jumper voordat je hem verzet. Na het wissen moet je datum, tijd en de opstartvolgorde opnieuw instellen, en bij een systeem met beveiligd opstarten soms ook die instelling weer aanzetten.

Bij een laptop

Hier houdt de doe-het-zelfroute vrijwel altijd op, en dat is opzet. Bij moderne laptops staat het wachtwoord niet in een vluchtig geheugen maar in een aparte chip, en het loshalen van de batterij helpt niet. Fabrikanten hebben dat bewust zo gemaakt, omdat een laptop gestolen kan worden.

De juiste weg is de fabrikant of een erkend servicepunt, met het serienummer en een aankoopbewijs op naam. Zij kunnen het wachtwoord opheffen of het onderdeel vervangen. Dat kost tijd en geld, en het is de enige betrouwbare route.

Wat er op internet over dit onderwerp circuleert — hoofdwachtwoorden, programma's die uit een foutcode een sleutel berekenen, chips die je met een draadje overbrugt — is deels achterhaald, deels alleen geschikt voor oude modellen, en deels een manier om je iets te laten downloaden wat je niet wil. Bij nieuwe apparaten werkt het niet, en het risico dat je het moederbord beschadigt, is reëel.

Voorkomen dat het weer gebeurt

Zet het wachtwoord in je wachtwoordbeheerder, met het model en het serienummer erbij. Dat kost een minuut en het is het hele probleem.

Bewaar de herstelsleutel van de schijfversleuteling ergens buiten de computer: in je account bij de fabrikant van het besturingssysteem, op papier in een lade, of in je wachtwoordbeheerder op een ander apparaat. Een herstelsleutel die alleen op de versleutelde schijf staat, is geen herstelsleutel.

En overweeg of je het opstartwachtwoord werkelijk nodig hebt. Voor een laptop die je meeneemt, is het samen met schijfversleuteling zinvolle bescherming. Voor een vaste computer thuis voegt het weinig toe boven een goed wachtwoord op je gebruikersaccount — en het is precies het wachtwoord dat je over een jaar kwijt bent.