Watermerk in groep met een beeldbekijker

Wie foto's online zet, komt vroeg of laat bij de vraag hoe je er in één keer een watermerk op krijgt. Een voor een openen en bewerken is bij enkele beelden te doen en bij honderden geen optie. Gratis beeldbekijkers voor Windows hebben daarvoor een groepsbewerking, waarmee je een hele map in één handeling verwerkt.

Wat je eerst klaarzet

Maak het watermerk als apart bestand: je logo of je naam in een afbeelding met doorzichtige achtergrond. Dat laatste is het belangrijkste punt — zonder doorzichtigheid krijg je een wit blok over je foto.

Maak het watermerk ruim groot, groter dan je op de foto nodig hebt. Verkleinen levert een net resultaat op, vergroten geeft rafelige randen.

En het advies dat je je één keer moet laten vertellen in plaats van zelf ontdekken: werk op een kopie van je map. Groepsbewerking verwerkt alles wat erin zit, en een verkeerde instelling met overschrijven aan betekent dat je originelen weg zijn.

De groepsbewerking instellen

In de beeldbekijker kies je de functie voor omzetten of hernoemen van meerdere bestanden. Daar geef je op welke bestanden je verwerkt, in welke map het resultaat komt, en in welk formaat het wordt opgeslagen.

Belangrijk is het onderdeel met de geavanceerde instellingen: daar zit de optie om een overlay of tekst toe te voegen. Kies daar je watermerkbestand, of typ de tekst die je erop wil. In hetzelfde venster stel je de positie in — een van de hoeken of het midden — met een marge in beeldpunten vanaf de rand.

Verder staan daar de instellingen die je in dezelfde doorgang kunt meenemen: verkleinen naar een maximale breedte of hoogte, scherpte, en de mate van compressie voor het uitvoerformaat. Dat is nuttig, want in één handeling heb je dan zowel het formaat voor het web als het watermerk.

Doorzichtigheid van het watermerk zelf is een aparte instelling. Een watermerk dat volledig dekt, is opdringerig; een dat te vaag is, verdwijnt bij het verkleinen. Probeer het op een handvol foto's uit voordat je de hele map doet.

Positie kiezen

Dit lijkt een smaakkwestie en het is ook een praktische. Een watermerk in een hoek is discreet en is met een snede weg te halen; een watermerk over het midden van het beeld is lastiger te verwijderen en bederft de foto voor de kijker.

Voor beelden die je tegen hergebruik wil beschermen, is een halfdoorzichtig watermerk over een belangrijk deel van het beeld effectiever. Voor beelden die je wil laten zien, is de onderhoek met je naam de verstandige keuze.

Let op verschillende beeldverhoudingen in dezelfde map. Een marge in beeldpunten valt bij een liggende en een staande foto anders uit, en bij verkleinde beelden verhoudingsgewijs groter. Verklein daarom eerst en zet het watermerk daarna, of doe staande en liggende foto's in twee doorgangen.

Valkuilen

Overschrijven van originelen is de grootste, en die is met een aparte uitvoermap opgelost. Daarnaast: verlies van de opnamegegevens in het bestand. Bij omzetten kunnen gegevens over camera, datum en plaats verdwijnen, en bij sommige instellingen blijven ze juist staan — wat bij foto's uit huis onbedoeld je locatie meegeeft. Kijk dus bewust na wat er met die gegevens gebeurt.

Verder kwaliteitsverlies door compressie: elke keer opslaan in een formaat met verlies maakt het beeld iets slechter. Bewerk daarom altijd vanuit het origineel en niet vanuit een eerder verwerkte versie.

En tot slot: een watermerk beschermt niet tegen kopiëren, het maakt alleen duidelijk waar een beeld vandaan komt. Wie foto's echt wil beschermen, zet ze op een bescheiden formaat online en houdt de volledige versie thuis.