Lissabon: de wijk Baixa

Wie in Lissabon van de heuvels afdaalt, komt vanzelf in de Baixa terecht: de benedenstad, met rechte straten en ruime pleinen die in de rest van de stad ontbreken. Dat rechte patroon is geen toeval maar het gevolg van een ramp. Nadat de aardbeving met de daaropvolgende vloedgolf en brand het centrum had weggevaagd, werd de wijk opnieuw ontworpen — met een rooster van straten, gelijke gevels en constructies die een volgende beving moesten doorstaan.

De twee pleinen

Aan de rivierzijde ligt de Praça do Comércio, een groot plein dat aan drie kanten wordt omsloten door arcaden en aan de vierde kant open ligt naar de Taag. Door de triomfboog aan de noordzijde loop je de Rua Augusta in, de brede wandelstraat die de wijk in tweeën deelt.

Aan het andere einde ligt de Rossio, met zijn golvende zwart-witte bestrating, twee fonteinen en de cafés waar de stad koffie drinkt. Tussen die twee pleinen liggen de straten met namen van ambachten: goudsmeden, schoenmakers, zilversmeden — een straatnamenboek van de oude handelsstad.

De lift van Santa Justa

De bekendste bezienswaardigheid van de wijk is een lift: een ijzeren toren die de Baixa met de hoger gelegen Chiado verbindt. Het uitzichtplatform bovenin biedt een van de mooiste vergezichten over het rooster van de benedenstad en het kasteel aan de andere kant.

De rij ervoor is lang. Wie hem wil overslaan, loopt via de Rua do Carmo omhoog en bereikt het bovenste deel te voet, met hetzelfde uitzicht en zonder wachttijd.

Wat je er verder doet

De Baixa is de wijk voor wandelen zonder plan. Het is ook de wijk van de traditionele winkels: handschoenen, hoeden, knopen, sardines in versierde dozen. Op het plein aan de rivier ga je aan het water zitten, waar de stad in de late middag het licht krijgt waarvoor iedereen komt.

Eten doe je er met beleid. De terrassen aan de hoofdstraten leven van passanten; één of twee zijstraten verder betaal je minder en eet je beter. Vraag naar de dagschotel — in Lissabon nog steeds de manier waarop de stad zelf lunch eet.

De Baixa is daarmee geen wijk waar je verblijft om de rust, maar het vlakke middelpunt waarlangs alle andere wijken bereikbaar zijn: Alfama omhoog naar het oosten, Chiado en Bairro Alto omhoog naar het westen, en de rivier aan je voeten.