Twaalf dingen die je nooit moet accepteren

Veel van wat mensen jarenlang verdragen, verdragen ze omdat het langzaam is gekomen. Niemand accepteert in één keer een situatie die hem klein maakt; het schuift op, en elke stap is net klein genoeg om niet het moment te zijn om iets te zeggen. Hieronder staat wat er, ook na jaren, geen gewoonte hoort te worden.

In verhoudingen

Kleineren, ook met een grapje erbij. De formulering dat je niet zo gevoelig moet zijn, hoort bij de handeling en niet bij jouw reactie.

Een grens die je hebt benoemd en die opnieuw wordt overschreden. Eén keer kan onbegrip zijn; de tweede keer is een keuze van de ander.

Iemand die je bereikbaarheid vanzelfsprekend vindt en jouw nee opvat als het begin van een onderhandeling. En iemand die alleen contact opneemt als hij iets nodig heeft — dat is geen vriendschap maar een voorziening.

Elke vorm van bang gemaakt worden, en daar hoort dreigen met weggaan, met zelfbeschadiging of met het openbaar maken van iets bij. Dat is niet passie en geen wanhoop; het is druk.

In werk

Werk dat je structureel uitput, terwijl elke oplossing vooruit wordt geschoven naar een periode die nooit komt. Tijdelijke drukte bestaat; drukte die vier jaar duurt, is de inrichting van de zaak.

Beloftes zonder termijn. Een promotie, een contract of een aanpassing die telkens bij de volgende ronde wordt bekeken, is een antwoord en geen belofte.

Eer die iemand anders opstrijkt voor wat jij hebt gedaan. Dat vraagt geen ruzie maar wel dat je het zichtbaar maakt — schriftelijk, feitelijk, op het moment.

En intimidatie, pesten of aanranding in welke vorm ook. Daar bestaan wegen voor: een vertrouwenspersoon, een leidinggevende, de arbodienst, de vakbond, en als het moet de politie.

In geldzaken en afspraken

Een rekening die je niet kunt thuisbrengen, of een verhoging die niemand uitlegt. Vragen is gratis en werkt vaker dan mensen denken.

Een product of dienst die niet doet wat je redelijk mocht verwachten. Daar heb je wettelijk recht op herstel of geld terug, ongeacht wat er op een garantiebewijs staat.

Een overeenkomst die je onder druk moet ondertekenen, met een aanbieding die alleen vandaag geldt. Die haast is het product.

Bij jezelf

De gedachte dat je moet blijven omdat je er al zo lang in zit. Dat is de bekendste denkfout die er is: wat is geïnvesteerd, is weg, en het zegt niets over wat het beste is voor de tijd die nog komt.

En aanhoudende somberheid, pijn of uitputting waarvan je hebt besloten dat het erbij hoort. Dat is de meest onopgemerkte van deze twaalf, en de belangrijkste: klachten die maanden duren, horen niet bij het leven maar bij een gesprek met een arts.

Wat je ertegen doet

Benoem het één keer, kort, in de ik-vorm en zonder de hele geschiedenis erbij. Kijk daarna niet naar de belofte maar naar het gedrag in de weken erna; dat is het enige bruikbare antwoord.

Schrijf op wat er gebeurt met datum erbij, zeker bij werk en bij formele zaken. En vertel het aan één iemand buiten de situatie. Wat dit soort toestanden in stand houdt, is dat er niemand van buiten meekijkt, en dat is met één gesprek te doorbreken.