Groot avontuur, klein bootje: aan boord

Op een reis met een kleine boot is varen het kortste deel. Het grootste deel bestaat uit aankomen, liggen, wachten, repareren en met elkaar omgaan in een ruimte ter grootte van een kleine slaapkamer. Dat deel bepaalt of een reis bevalt, en er wordt zelden over geschreven.

Aankomen en ankeren

Kies een ankerplaats op windrichting en niet op schoonheid, en bekijk wat er gebeurt als de wind draait — dat is de vraag die de meeste onrustige nachten verklaart. Let op de bodem: zand en klei houden goed, keien en zeegras slecht.

Leg voldoende ketting uit, meer dan je denkt nodig te hebben, en controleer of het anker pakt door achteruit te draaien en te kijken of je stilstaat ten opzichte van de wal. Neem een peiling op twee vaste punten zodat je in het donker kunt vaststellen of je bent verlopen, en zet zo nodig een ankeralarm.

In een haven is de kunst er een te kiezen die bij de wind beschut is en die je met jouw diepgang bij het heersende getij kunt binnenlopen. Bel of roep vooruit op de marifoon; een kleine boot krijgt vaker een plek dan mensen verwachten, omdat hij ergens tussen past.

Water, energie en afval

Op een kleine boot zijn dit de drie dingen die de dag indelen. Water: reken met veel minder per persoon dan aan de wal, gebruik zeewater voor de eerste afwas, en vul bij elke gelegenheid bij. Een aparte jerrycan als reserve is geen luxe.

Energie: zonnepanelen zijn voor een reisboot de goedkoopste rust die er bestaat. Meet de accuspanning dagelijks, weet wat je grootste verbruikers zijn — koeling en navigatieapparatuur — en houd een handmatige achtervang voor alles wat op stroom werkt.

Afval scheid je aan boord en neem je mee tot een haven, inclusief wat er van reparaties overblijft. Olie, filters en accu's gaan nooit overboord en zelden in een gewone bak.

Koken en eten

Eén pan, twee pitten, en een zee die alles laat schuiven. Wat werkt: eenpansgerechten, deeg- en rijstgerechten, blik en pot als basis, en verse dingen die zonder koeling dagen houden — kool, wortel, ui, aardappel, appel, harde kaas, eieren.

Kook bij mooi weer vooruit voor de dag dat het niet lukt. Een warme maaltijd op een slechte dag doet meer voor het moreel dan welke uitrusting ook, en een thermoskan die 's ochtends wordt gevuld, voorkomt koken op een schuine boot.

Samen in een kleine ruimte

Dit is de onderschatte vaardigheid. Maak taken expliciet in plaats van ze te laten ontstaan: wie navigeert, wie kookt, wie het dek doet. Spreek af hoe je beslist als je van mening verschilt over vertrekken, want dat is de vaste bron van spanning.

Geef elkaar dagelijks een uur alleen, ook als dat betekent dat een van de twee in de kuip zit en de ander onderdeks. En houd één regel aan die veel boten hanteren: irritatie wordt dezelfde dag uitgesproken, kort en zonder publiek. Op zeven meter houdt niemand iets lang vol.

De rest van de tijd

Reken op meer wachten dan varen. Boeken, een instrument, een logboek, en iets om aan te werken — daar leeft een reis van. Wie dat van tevoren inricht in plaats van zich erop te verlaten dat het wel goed komt, ontdekt dat de dagen aan de ankerplaats de dagen zijn die het langst bijblijven.