Volgens de Kondratieffcyclus gaan we van recessie naar depressie. (1)
What goes up, must come down is de kortst mogelijke samenvatting van de Kondratieffgolf: een cyclische beweging in de economie die zich nu al voor de vierde keer herhaald. Dit eerste deel uit een serie van artikelen kun je lezen als een inleiding op deze materie.
AEX.
Nadat de beurzen tot in september 1929 records braken, volgde een depressie in de jaren dertig. Een vergelijkbare situatie volgde in 2000. De beurzen daalden met maar liefst 70%! Met de kennis van nu, had je in 1999 je aandelen moeten inruilen voor goud of aan edelmetalen gerelateerde beleggingen als goudmijnaandelen, zilver of zilvermijnaandelen. Tja, achteraf is dat logisch. Maar Ian Gordon van The Long Wave Group deed dat ook daadwerkelijk: hij had zich verdiept in de Kondratieffcyclus. Velen hebben de boot gemist maar er komen nieuwe kansen voor ons of anders voor onze kinderen.
Kondratieff.
Op het gebied van economische golfbewegingen bestaan veel theorieën waarvan de Kondratieffcyclus mijn grootste aandacht heeft. De grote man achter deze golfbeweging is de Rus Nikolai Kondratieff (1892 - 1938). Hij onderzocht de relatie tussen investeringen en goederenprijzen en zag dat zich hierin telkens een constante cyclus van zo’n 50 tot 60 jaar voordeed. Helaas paste de ontdekking van Kondratieff niet in de visie op het kapitalisme van Jozef Stalin waarna Nikolai in september 1938 werd geëxecuteerd. Nikolai Kondratieff zei namelijk dat het kapitalisme zichzelf juist niet vernietigde maar telkens (weliswaar na een depressie) weer opbloeide en dat was tegen het zere been van Stalin. Kondratieff schreef in 1925 over zijn onderzoek en voorspelde alvast de beurskrach van 1929. In 1987 werd hij alsnog postuum gerehabiliteerd door het toenmalige communistische Sovjetregime. Ikzelf zie Ian Gordon als de opvolger van Nikolai Kondratieff. In Nederland is econoom Jaap van Duijn een bekende aanhanger van deze Long Wave Theory.
Nikolai Kondratieff
Seizoenen.
Binnen een golfperiode van ongeveer 50 tot 60 jaar, onderscheidde Kondratieff vier fasen: de vier seizoenen lente, zomer, herfst en winter. Deze fasen kan ik kort en uitgebreid uitleggen. Heel kort door de bocht beschouwd kun je de winter zien zoals de depressie in de jaren dertig: veel slechter kan het met de samenleving niet gaan als destijds het geval was. Heel voorzichtig en met het nodige wantrouwen komt het zonnetje achter de wolken vandaan; de lente. De daaropvolgende zomer betekent een periode van groeiend vertrouwen met als einde een korte, hevige recessie. De herfst is de meest heftige periode: aandelen en onroerend goed stijgen door het plafond waarna speculatie en fraude plotseling het tij doen keren.
De meest recente winter is nu al bezig maar regeringen en bedrijven proberen zolang mogelijk de groei vast te houden door de rente te verlagen, de geldpersen aan te zetten en door enorme schulden op te bouwen. Uiteindelijk barst de bom ("de zeepbel spat uit elkaar") waarna de winterse recessie en zelfs depressie volgt. Volgens de aanhangers van de Kondratieffgolf brak de huidige winter aan in september 2000. De vorige drie winters duurden telkens zo’n 20 jaar. Ook De Nederlanse Bank spreekt op 10 mei 2012 over 'een verloren decennium'. De lente is dus voorlopig nog niet in zicht.
50 tot 60 jaar.
Zoals gezegd duurt een cyclus volgens Kondratieff ongeveer 50 tot 60 jaar. Deze tijdspanne is interessant omdat wij vanaf ons twintigste jaar actief worden in de maatschappij; sommigen eerder en anderen later. Met actief worden doel ik op werken, een gezin stichten, een huis kopen, enzovoorts. Aangezien we gemiddeld 80 jaar worden, doorlopen we dus een actieve periode van 60 jaar. Dat betekent dat we elk Kondratieffseizoen maar één keer in ons leven écht ervaren. Het grote nadeel hiervan is dat iedereen telkens onbekend is met de seizoenen of fasen zoals Kondratieff die onderscheidde. Ook ontbreekt het aan de overlevering van deze golfbeweging. Een vader kan zijn zoon proberen af te houden van het kopen van een huis maar iedereen koopt een huis en iedereen financiert dit met een hypotheek, dus waarom zoonlief niet, toch? Ik hoor de zoon begin 2000 nog zeggen: “Pap, je bent ouderwets… de beurs gaat alleen maar omhoog dus met een aflossingsvrije beleggingshypotheek zit ik altijd goed…”. Door het ontbreken van kennis en ervaring ondergaat een hele generatie telkens opnieuw een nieuwe golf. Zelfs regeringen lijken telkens opnieuw in de valkuil te lopen. Zoals ik al zei: op dit moment voltooid de Long Wave Cycle zijn vierde golf. Zelf vind ik dit een voldoende betrouwbare herhaling om rekening te houden met een serieuze wetmatigheid.
De uitgebreide uitleg van de vier seizoenen volgt in deel 2 van deze serie.
Hier vind je mijn andere artikelen.
10 mei 2012, Thijs.
© Thijs Wetemans 2011 (voor ieder gebruik van de tekst van dit artikel is toestemming nodig zoals beschreven op http://www.auteursrecht.nl/auteursrecht/22090/ )