Slapen door de eeuwen heen

Door Wendy Kuppens gepubliceerd op Friday 13 November 17:47

De meeste mensen kennen het wel: midden in de nacht wakker liggen met stress en gepieker tot gevolg. Toch is dit wat al eeuwenlang bij een normaal menselijk slaapritme hoort. In de Middeleeuwen sliep je bijvoorbeeld niet één, maar twee keer gedurende in één nacht.

 

Sommige mensen slapen acht uur per nacht, anderen hebben genoeg aan slechts vier uur slaap/ De meeste mensen hebben echter behoefte aam een onafgebroken nachtrust om de volgende dag weer helemaal fit aan de slag te kunnen gaan. ’s Nachts wakker worden levert dan ook vaak stress op. Je kijkt regelmatig op de klok en bedenkt hoeveel tijd je nog zou kunnen slapen. Deze vorm van paniek is echter een vrij nieuw fenomeen, want volgens diverse geschiedkundigen was het tot in de negentiende eeuw de normaalste zaak van de wereld om ’s nachts wakker te worden en zelfs op te staan om enige tijd later weer opnieuw te gaan slapen.

 

Eeuwen was de nacht verdeeld in twee slapen. De eerste slaap duurde ongeveer drie tot vier uur en daarna ontwaakte je rond middernacht voor een paar uur. Vervolgens viel je weer in slaap tot de ochtend. De vermoedelijke reden voor dit slaappatroon ligt waarschijnlijk in de duur van een gemiddelde Europese winternacht (ongeveer twaalf tot veertien uur) en de meeste mensen hebben nu eenmaal niet zo veel slaap nodig. Moderne experimenten hebben aangetoond dat mensen die veertien uur in het donker verblijven circa twee keer slapen. Tijdens deze slapen zijn momenten die er wordt gesluimerd en zelfs wakker wordt tussen de eerste en de tweede slaap in. In een tijd waarin kaarslicht alleen aan de rijke mensen was voorbehouden (en een haardvuur onvoldoende licht gaf), zat er voor de meeste mensen dan ook niet veel meer op dan een lange nacht in bed te liggen en te slapen.

 

Uitgestelde seks

De tijd die ligt tussen de eerste en tweede slaap werden met de meest uiteenlopende bezigheden ingevuld. Zo waren er mensen die dan wat gingen drinken of even gingen roken, terwijl anderen over de dromen zaten te mijmeren of in gebed gingen. Zeker in de zestiende eeuw was bidden tussen de twee slapen een erg geliefde bezigheid. Maar een goed gesprek kon ook best tussen de twee slapen door en zelfs een nachtelijk bezoekje bij buren was niet ongewoon in die tijd.

 

De tijd tussen de eerste en de tweede slaap werd bovendien beschouwd als het ideale moment voor een koppel om seks te hebben. In de zestiende eeuw was het dus niet vreemd als een arts je het advies gaf om geen seks te hebben voor de eerste slaap. Tussen de eerste en de tweede slaap zouden de echtelieden immers meer genot halen uit hun vrijpartij en gewoonweg beter presteren.

 

Het dragen van een slaapmuts

Je stand was bepalend voor de wijze waarop je ging slapen. Als rijke lag je bijvoorbeeld alleen, terwijl de minderbedeelden vaak met heel het gezin in één bed doorbracht. De welvarenden sliepen in fijn linnen, termijl de armen genoegen moesten nemen met een enkele set ondergoed. Om het hoofd echter warm te kunnen houden, was het dragen van een slaapmuts in die tijd essentieel. Een slaapmuts zorgde immers niet alleen voor extra comfort. In die tijd geloofde men namelijk dat ziekten zich via de lucht verspreidden (de zogenaamde miasma’s). Slapen zonder je hoofd te bedenken was er bij de meeste mensen dan ook niet bij. Mensen geloofden heilig dat slapen met een ontbloot hoofd in de tocht je fataal kon worden.

Carl_Spitzweg_-_Der_arme_Poet_Neue_Pinak

 

 

De ommekeer

Zowel het dragen van slaapmutsen als het twee keer per nacht naar bed gaan, is vandaag de dag niet meer aan de orde. De slaapmuts wist nog tot in de twintigste eeuw stand te houden, maar het twee keer gaan slapen kwam in de negentiende eeuw al abrupt tot een einde. Doordat veel mensen te maken kregen met de strakke schema’s van fabrieken waar zij te werkgesteld waren, werd er niet langer vastgehouden het opgedeelde slaappatroon. Steeds meer mensen streefden vanaf dat moment naar een acht uur durende onafgebroken slaap.

 

Vandaag de dag is het echter de vraag wie er echt nog iedere nacht acht uur slaap haalt. Er zijn zelfs mensen die beweren dat juist ons ‘onnatuurlijke’ slaapritme allerlei slaapproblemen veroorzaakt, zoals chronische slapeloosheid. Hopelijk kan dit alles je wel een troost brengen als je weer een keer midden in de nacht wakker wordt en langere tijd ligt te woelen in je bed. Je hoef je immers geen zorgen te maken omdat je dan gewoon tussen twee (natuurlijke) slaapperiodes inzit.

 

Bron foto's Wikipedia

 

Reacties (0) 

Voordat je kunt reageren moet je aangemeld zijn. Login of maak een gratis account aan.