Reuzenbereklauw, mooie geweldenaar

Door Herborist gepubliceerd op Sunday 16 October 23:36
De reuzenbereklauw, officieel bekend als Heracleum mantegazzianum, is van huis uit niet inheems. Hij komt uit de Kaukasus en is al lang geleden als bijzonder gewas naar West-Europa gehaald om kasteelparken te versieren. Daar verwilderde hij nogal gemakkelijk, zodat hij zich in sommige bossen een eigen ecologisch plaatsje ging veroveren. We kunnen ons nu bijna niet meer voorstellen dat hij populair geweest is als sierplant. Nu wordt je bijna als een kleine moordenaar beschouwd als je hem mooi vind.
 
Een aantal jaren geleden nam de bereklauw eerst Engeland stormenderhand in, eerst
als doelbewust geplante tuinbewoner, daarna als al te gewillige kolonisator met
imperialistische neigingen. 'Voorzichtig met reuzenbereklauwen' en 'De
reuzenbereklauw bedreigt ons land' waren de alarmerende koppen in sommige
dagbladen. Niet alleen als onkruid vreest men de grote schermbloemige, maar meer
nog vanwege de fotosensibiliserende eigenschap waardoor mensen overgevoelig
worden voor zonlicht en dan ook lelijke verbrandingen met zelfs littekens kunnen
oplopen.
 
Toch blijft het voor mij een bijzonder boeiende plant, al was het maar omwille van de
mooie herinneringen uit mijn begintijd als kruidenliefhebber en als herborist. Mijn
eerste kennismaking ermee was in de bosrijke villawijken bij de Nederlandse stad
Breda. Ontsnapt uit zo'n grote villatuin stond hij langs de wegrand te pronken, het wasalsof ik een voorhistorische plant ontmoette uit de dinosaurustijd. Ik veroorzaakt bijna een ongeluk, toen ik bruusk mijn auto op de weg tot stilstand bracht om vol eerbied maar ook wat verdwaasd deze verschijningen te bewonderen. Later heb ik ze
aangeplant in mijn wilde tuin bij Weelde Statie, waar ze achter op het meest vochtige
stuk van de tuin body gaven aan de border. Ook de buren hadden wel enige,
weliswaar voorzichtige bewondering voor deze mastodonten, tot dat hun keurig
tuintje van het ene jaar op het andere barstensvol stond met bereklauwbabietjes.
Het is nu eenmaal een goede zaaier, dat moet ook, omdat zo'n tweejarige na de bloei
afsterft en zijn voortplanting verzekert met zaad. Zaad dat in de decoratieve
reuzeschermen mooi en veel aanwezig is.
 
De zogenaamde fotosensibiliserende werking is een bijzonder fenomeen, stoffen
furocumarinen met de naam psoraleen en bergapteen maken de huid overgevoelig
voor zonlicht waardoor gemakkelijk brandplekken en blaren kunnen ontstaan. Zo snel
mogelijk de huid spoelen en uit de zon gaan voorkomt die verbrandingen. Vooral
planten uit de familie der schermbloemigen (bereklauw, pastinaak maar ook bekende
keukenkruiden zoals selder en peterselie) en de Rutacaea, citrusachtigen zoals
Wijnruit en Citrussoorten kunnen deze overgevoeligheidsreacties veroorzaken.
Toch hebben deze stoffen ook positieve effecten de psoralenen worden bijvoorbeeld
gebruikt bij vitiligo en psoriasis, dus bij de behandeling van huidziekten.
Furocumarinen zoals psoraleen kunnen de pigmentatie in de huid stimuleren.
En het is ook duidelijk dat bij inwendig gebruikt, denk maar aan selder en peterselie,
deze planten niet hetzelfde negatief effect veroorzaken. Furocoumarinen zijn weinig
oplosbaar in water, en daarom is het inwendig gebruik van deze kruiden zonder risico.
 
Namen: Grande Berce du Caucase, Héraclée, Giant Hogweed, Riesenbärenklau

Reacties (2) 

Voordat je kunt reageren moet je aangemeld zijn. Login of maak een gratis account aan.
Mooi artikel, al blijft het natuurlijk wel een gevaarlijke plant.
Vooral het gebrek aan kennis is gevaarlijk. Ik leef al zowat 37 jaar met deze berenklauw en zonder problemen. Gebruik oa de gedroogde holle stengels als versiering.