Turkse keuken: adas salatasi (linzensalade)

Voor degenen, die regelmatig in Turkije met vakantie zijn geweest, zal deze salade wellicht een oude  bekende zijn. Aan de andere kant is het eenvoudige recept misschien juist altijd voorbehouden gebleven tot de huiselijke kring en daarom niet of nauwelijks te vinden in hotels of restaurants. Dat laatste zou jammer zijn. Deze smakelijke Turkse linzensalade verdient een eigen, vaste plaats op de menukaart en is beslist de moeite van het proeven  waard.

Turkse keuken zeer gevarieerd

De Turkse keuken is bijzonder veelzijdig en onderging vele invloeden, zowel passief als actief. Passieve invloeden kwamen vooral door producten uit het Verre Oosten. Dit kwam enerzijds door nomadische stammen, die producten en recepten vanuit hun verre tochten meenamen naar Turkije. Anderzijds werd het land van oudsher al doorkruist door handelsroutes van oost naar west.

Vele goederen vonden hun weg van het Verre Oosten en ook wel het Midden-Oosten naar Turkije en daarna vaak verder naar Europa. Naast allerlei kostbare stoffen en handelswaren, brachten handelslieden vreemde kruiden, exotisch fruit en andere levensmiddelen mee, die zij introduceerden bij de Turkse plaatselijke bevolking. Yoghurt is bijvoorbeeld zo'n product, dat oorspronkelijk vanuit Tibet stamt en volledig ingeburgerd raakte in de Turkse keuken. Een aantal exotische groente- en fruitsoorten kon ook uitstekend in streken in Turkije worden verbouwd en zo ontstond een zeer gevarieerde keuken.

Aan de andere kant was er de actieve beïnvloeding met andere (culinaire) culturen door de Turkse expansiedrang tijdens het Ottomaanse Rijk en de eeuwenlange bezetting van grote delen van Europa, Noord-Afrika en het Midden-Oosten. Hierbij werden de Turkse producten en eetgewoonten in de bezette gebieden geïntroduceerd en vermengd met de plaatselijke producten en recepten. De Griekse en Bulgaarse yoghurt zijn bijvoorbeeld een gevolg van de Turkse introductie van yoghurt, waarvan in de betreffende landen een eigen recept werd ontwikkeld. Turkse soldaten namen hiervandaan vaak weer hun favoriete producten en recepten mee naar huis, waardoor ook deze geïntegreerd raakten in de Turkse keuken. Als smeltkroes van de culinaire hoogstandjes binnen de grenzen van het oude Ottomaanse Rijk is de Turkse keuken dan ook bijna een Fusion keuken te noemen.

Linzen

Linzen (Lens culinaris) zijn peulvruchten, die volgens archeologische opgravingen al minstens 13.000 jaar deel uitmaken van het menselijk voedsel. Zij waren waarschijnlijk één van de eerste, door de mens verbouwde gewassen. Linzen komen oorspronkelijk uit het gebied van het Midden-Oosten en Klein-Azië en hebben in dit gebied altijd een belangrijke plaats in het dagelijks menu ingenomen. Linzen zijn er in diverse soorten en maten. Zij kunnen, eenmaal gekookt, zowel warm als koud worden gegeten.

Paprika

De paprika stamt oorspronkelijk uit Midden- en Zuid-Amerika en behoort tot de plantenfamilie van de pepers (Capsicum annuum), waarvan bijvoorbeeld ook de cayennepeper deel uitmaakt. Tijdens hun kolonisatietochten in de 15e eeuw namen de Spanjaarden paprikazaadjes mee naar huis en startten de verbouw van dit bijzondere gewas in Europa. Vanuit Spanje verspreidde de teelt van paprika zich al snel over Zuid- en Midden-Europa, waardoor ook de Turken er kennis mee maakten. Tegenwoordig maakt de paprika een groot deel uit van de Turkse keuken en is Turkije het vierde land ter wereld op het gebied van de verbouw van paprika's.

De naam voor deze vruchtgroente stamt overigens uit het Hongaars. En dat terwijl de paprikateelt in Hongarije pas relatief laat (ongeveer 17e eeuw) onder de druk van de (toen) Turkse bezetters van start ging.

Paprika’s zijn er in allerlei kleuren, vormen en smaken. Van groen (onrijp), via geel, oranje en rood tot donkerpaars, van vierkant (blokpaprika) tot puntachtig, van groot tot klein en van zoet tot scherp. De paprika behoort tot de zogenaamde vruchtgroenten net als de tomaat, de komkommer en de aubergine.

De gekweekte vorm, die wij kennen als blokpaprika of puntpaprika (zie foto links), is zijn scherpe pepersmaak voorgoed verloren en is daardoor eetbaar als groente. Paprika is vezelrijk, bevat veel goede voedingsstoffen en maar weinig calorieën, waardoor het past in een gezond en slank dieet. Vooral de rode paprika bevat veel vitamine C, namelijk tweemaal zoveel dan de (onrijpe) groene variant. Verder geldt: hoe feller de kleur, hoe zoeter de smaak.   

Paprika's kunnen rauw worden gegeten, maar ook worden gebakken, gegrild, geroosterd, gekookt of  gesmoord. Kort gekookte (of geblancheerde) paprika kan goed worden ingevroren en bewaard tot later gebruik. Geroosterde paprika kun je in potten kopen en, mits koel bewaard, regelmatig gebruiken. Tegenwoordig wordt er een kleine, zoete soort gekweekt, die uitstekend kan worden gebruikt als (vitaminerijke) kindersnack.

Het recept is goed voor 4 personen.

Ingrediënten

• 400 gram linzen
• 200 gram feta
• 2 uien
• 2-3 tenen knoflook
• 1-2 puntpaprika's
• 1-2 citroenen
• 2 theelepels komijnpoeder
• Olijfolie
• Peper
• Zout.

Garnering: fijngesneden koriander, zwarte olijven, gekookt ei.

Verder nodig: een kookpan, een koekenpan of wok, een citroenpers, een grote schaal.

Bereiding

Was de linzen en doe ze in een kookpan met ruim water

Kook de linzen (volgens de kookaanwijzing op het pak, maar meestal in 30-45 minuten) gaar

Giet de linzen af en doe ze in een grote schaal

Maak de uien en knoflooktenen schoon en snipper ze

Was de puntpaprika's, ontdoe ze van de zaden en zaadlijsten

Snij de puntpaprika's in blokjes of reepjes

Giet wat olijfolie in de koekenpan of wok

Fruit de uien en de knoflook licht aan

Voeg het komijnpoeder toe en fruit even mee

Voeg de puntpaprika's toe

Bak het geheel nog even door

Giet vervolgens het gebakken ui-paprikamengsel bij de linzen in de schaal

Pers de citroenen uit

Giet het citroensap bij de linzen en roer het geheel goed door elkaar

Voeg naar smaak nog eventueel peper en zout toe

Laat de linzensalade het liefst eerst 1 of 2 uur in de koelkast staan, zodat de smaken goed kunnen intrekken

Bij het serveren: verbrokkel de feta over de linzensalade

Garneer de linzensalade verder nog met fijngesneden koriander, zwarte olijven en partjes gekookt ei.

Variatie

In plaats van rauwe linzen (die je zelf moet koken) kun je ook een blikje gare linzen gebruiken. Spoel ze even met koud water af om het merendeel van het zetmeel kwijt te raken.

Neem in plaats van feta eens geitenkaas, mozzarella of (Hollandse) oude kaas.

Vervang de puntpaprika door gewone (blok-) paprika of door (vlees-) tomaten.

Voeg eventueel gare stukjes vlees, worst, kip of vis aan de salade toe.

Garneer met een ander tuinkruid, zoals bijvoorbeeld peterselie, dille, bieslook of munt, in plaats van met koriander.

Garneer eventueel nog met kerstomaatjes en/of stukjes komkommer.

Liever geen citroen? Maak dan eens een dressing van bijvoorbeeld olijfolie met (witte of rode) wijnazijn.

Serveren

Serveer de linzensalade koud of lauwwarm.

Serveer de linzensalade als lunchgerecht.

Serveer de linzensalade als voorgerecht of bijgerecht bij de avondmaaltijd.

Serveer de linzensalade met bijvoorbeeld gekookte rijst, bulgur of couscous.

Serveer de linzensalade met gekookte of gebakken aardappelen.

Serveer de linzensalade met (stok-) brood of een plat Turks brood.

Serveer de linzensalade bij een picknick, buffet of barbecue.

Afiyet olsun!

© ASMAY. *16

Foto's: Asmay.

Meer weten of boeken vinden over salades? Klik hier.

Voor van alles en nog wat over de Turkse keuken, klik hier.

Zie ook:

Marokkaanse-keuken-couscoussalade-met-citroen-en-granaatappel

Amerikaanse-keuken-kleurige-coleslaw

Appelsalade-met-fetakaas-en-walnoten

Rode-kool-in-een-lauwwarme-salade

Of:

Asmay-s-recepten-soep-&-salades

Asmay-s-recepten-groenten-&-hoofdgerechten