VERPLEEGHUISZORG RAMPZALIG?

Door Binjamin Heyl gepubliceerd op Saturday 25 July 20:50

Als oud verpleegkundige en mantelzorger vind ik de verpleeghuiszorg rampzalig. Ik schreef daar een boek over: Verpleeghuisbewoners en hun leefwereld betalen de rekening (2015; www.uitgeverijeigenboek.nl).  

Wat we zien is dat er menigmaal behoorlijk geklaagd wordt wat er zich afspeelt binnen verpleeghuizen. Anderzijds horen we dat het best wel mee valt. We moeten niet zo somberen, maar met goede moed en opgewekt gemoed aan de toekomst werken. We moeten niet achterom kijken, (we kunnen dus kennelijk niets leren van de geschiedenis) maar vooruit. 

Toch heb ik dit boek geschreven met als aanleiding dat de beroepsvereniging Vereniging Verpleging en Verzorging mij in 2014 berichtte dat er iets goeds fout zat in de verpleeghuiszorg: "V&VN hoort dagelijks van haar leden in deze sector verhalen over tekortschietende zorg, hoge werkdruk, weinig personeel, laag geschoold etc. Deze emedewerkers durven soms niet in de eigen instelling deze signalen op tafel te leggen, uit angst voor repercussies. Dat alleen al is zorgelijk." Je weet niet wat je leest. Ik concludeer daar uit dat mijn bovengenoemd boek dus wel degelijk actueel is, hoewel dit weersproken wordt gezien de vele initiatieven die genomen worden tot nog meer bewonersgerichte zorg waar alle betrokkenen zich enorm voor inzetten. We moeten hier denken aan de bewoners en personen binnen hun leefwereld (familieleden/mantelzorgers, verpleegkundigen en verzorgenden en helpenden alsook de behandelaren). Ook het management met aan het hoofd het bestuur en de daarbij behorende toezichthouders willen niets liever dan 'clientgerichte zorgverlening'. Optimale professionele, humane en warm betrokken clientgerichte zorgvereleniing, Minder kan echt niet. Ook zorgverzekeraars, en politici willen niets liever dan optimale clientgerichte zorgverlening. Dan vraag je je af waar toch de dagelijkse klachten, die bij de V&VN binnen komen, op zijn gebaseerd. Navraag heeft weinig zin omdat bestuurders (met instemming van toezichthouders) beweren dat de genoemde klachten niet opgaat binnen hun instelling.  Zij verklaren dan ook dat de genoemde klachten volkomen ten onrechte geuit worden. Zij herkennen zich totaal niet in dat beeld. V&VN vecht al decennia voor meer en goed geschoold personeel, dat de medewerkenden vrij uit kunnen spreken en gehoord worden, serieus genomen worden. Op de vraag wat zij de afgelopen decennia concreet bereikt hebben volgt een oor verdovend zwijgen, evenals op de vraag wie de mensen zijn die een en ander blokkeren. Het schijnt de kunst te zijn met onderhandelaar goede maatjes te blijven en hen niet voor het hoofd te stoten. Wie daar aan opgeofferd worden is duidelijk van onder geschikt belang.  Hoe kunnen de genoemde klachten, misstanden zijn het, gewoon al decennialang, gehandhaafd blijven?  

Wanneer ik dan lees dat verpleeghuisbewoners nogal eens psycho pharmaca voorgeschreven krijgen met als hoofddoel de verpleegkundigen, verzorgenden en helpenden niet over te belasten, wordt je toch ook niet echt vrolijk. Verpleeghuisbewoners opgeofferd om zo met onvoldoende en onvoldoend geschoold personeel 'het bedrijf draaiend te kunnen houden.' Een andere oplossing is dat in toenemende mate van mantelzorgers gevraagd wordt of zij handelingen gaan verrichten waartoe zij niet bevoegd zijn. In mijn visie zijn matelzorgers er voor om de bewoners extra aandacht te geven en niet om de medewerkenden tot ondersteuning te zijn. Waar nog eens bij komt hoe het zit met de juridische aansprakelijkheid wanneer er iets mis gaat.

Uit een zojuist verschenen onderzoek vanuit de Universiteit van Maastricht werd duidelijk dat mensen die in een verpleeghuis opgenomen worden, snel achteruit gaan. Hoezo, bewonersgerichte zorgverlening, denk ik dan. En maar hopen dat deze ouderen niet teveel protesteren door opstandig gedrag waar de medewerkenden 'knettergek' van worden want dan komt de arts een heel vervelend pilletje voorschrijven.

In heel wat verpleeghuizenis duidelijk sprake van hospitalisatie van medewerkenden, behandelaren, managers (waar onde bestuurders) onder de zegen van de toezichthouders. Bestuurders en toezichthouders kunnen van alles en nog wat regelen en zijn geen enkele verantwoording schuldig aan de leefwereld, andersom uiteraard wel. De leefwered dient alle door het bestuur gewenste te verantwoorden. Het spreekt dan ook vanzelf dat bestuurders klokkenluiders kunnen ontslaan en dat de leefwered machteloos staat tegenover falende bestuurders en toezichthouders. De positie van bestuurders en toezichthouders zijn ijzersterk omdat men elkaar kent. Bestuurders kunnen elders toezichthouder zijn  en andersom. En dit in verscheidene instellingen. Uit onderzoek is dan ook gebleken dat bestuurders zich veel meeer gelegen laten liggen aan adviezen van 'deskundige' vrienden, dan van de medewerkenden binnen de gezondheidszorginstelling waarvan zij bestuurslid zijn. Alle raden van advies kunnen zeggen en voorstellen wat ze willen, het bestuur is hen geen enkele verantwoording zeggen enn kunnen met de adviezen doen wat ze willen. Ze kunnen daar, om het oneerbiedig te zeggen, hun achterste mee afvegen. Dat kan niet verbazen ook de politici in Den Haag en Brussel nemen besluiten in de achterkamertjes en is het de buitenstaander niet bekend wie , waarvoor en met welke middelen lobbyt, laat staan het eindresultaat. Wat wel bekend is dat er miljarden euro's besteed worden aan lobbywerk.   

Ik pleit in mijn boek dan ook voor een totaal andere organisatie. Een organisatie van samen-werken, samen-leren, samen-verantwoording dragen en dus van samen-beslissingen nemen. Dat hier groot verzet tegen is vanuit het management lijkt mij een open deur, eveneens dat het een open deur is dat de leefwereld tot de dag van vandaag niet in staat is om samen met elkaar in actie te komen wanneer duidelijk is dat er niet die zorg geboden wordt waar de bewoners gewoon recht op hebben. Iedereen roept, schreeuwt, klaagt  vanuit de eigen toko, roept, maar vooral niet samen en eensgezind. Samen en eensgezind de klok luiden bij misstanden zit er echt niet in. En als eenling de klok luiden lijkt mij niet handig want met de wet in de hand wordt je, als regel, keihard afgestraft. In de leefweeld heerst nog steeds het devies:  ieder voor zich en een of andere godheid voor ons allen.  

Ik ben een optimistisch mens en besluit mijn boek dan ook met het hoofdstuk dat eindelijk in 2039 de leefwereld eensgezind en eenduidig in opstand komt. Dat ze dan eindelijk door hebben dat het ook binnen de gzondheidszorg het nogal eens gaat om macht krijgen, macht behouden en macht vergroten ook wanneer duidelijk is dat de leefwereld daaraan opgeofferd wordt. 

Momenteel doen zich allerlei van uiteenlopende hoeken voorstellen de ronde om eindelijk eens waarachtig tot bewonersgerichte zorg te komen binnen de verpleeghuiswereld. Soms duizelt je het van de voorstellen en wil kennelijk elke instantie duidelijk maken dat zij het beste voor heeft met die lieve en brave oudjes in het verpleeghuis. Concrete voorstellen en hoe deze aan de hand van een goed doordacht stappenplan, met de daarbij horende evaluaties in te voeren, heb ik nog niet vernomen. Mijn moeder zei : mooie praatjes vullen geen gaatjes, en gelijk had ze. Als alle mooie praatjes werkelijkheid zouden zijn geworden was het verpleeghuis een huis waar het veel beter wonen is dan vandaag de dag.   

Ik zie graag uw reactie tegemoet.

 

Binjamin Heyl  

 

'    

 

Reacties (2) 

Voordat je kunt reageren moet je aangemeld zijn. Login of maak een gratis account aan.
Wat bijzonder, dat jij het het fenomeen hospitalisatie onderkent en dus aanhaalt in jouw geschreven boek. Een zeer interessant en progressief artikel; je kijkt tevens op een opbouwende wijze naar de toekomst. Er valt nog heel wat te verbeteren...................en dat zal niet meevallen met het huidige beleid van Rutte.

Graag gelezen !
Ik kan mij helemaal vinden in dit uitstekende artikel!