Gustav Mahler: Zevende Symfonie

Door Ferd Willigers gepubliceerd op Thursday 16 July 14:11

Introductie

Hoewel zeer bekend, zou ik Gustav Mahler niet een 'populaire' componist (bij iedereen bekend) willen noemen. Dan denk je toch meer aan Bach, of Beethoven of Mozart. Tenzij zijn muziek je meteen aanspreekt, is het toch vaak het meer keren ernaar luisteren dat je zijn werk leert kennen en waarderen. Je moet je er voor open stellen om de schoonheid ervan te kennen. Inmiddels zijn er erg veel mensen met wie ik mijn liefde voor Mahler deel. Zie bijv. op Facebook het druk bezochte Mahlerforum. Mahler onderscheidt zich door op de overgang van negentiende naar twintigste eeuw te staan. Zowel in de muziek als qua persoon. Hij werd geboren in 1860 en overleed in 1911. In zijn muziek kan je d,e negentiende eeuw van Beethoven en Wagner horen, maar ook de twintigste eeuw met Schoenberg en de jazz. Ook als persoon ziet hij er anders uit dan de typisch negentiende eeuwse componisten. Hij oogt modern, in pak, hij reisde in zijn laatste jaren naar de VS, New York in bijzonder. Hij had daar aanstellingen als dirigent bij de Metropolitan opera en de New York Philharmonic. Hij was een van de beste dirigenten van zijn tijd en had een zeldzaam oor voor klankkleuren. Zijn orkestwerken, met name de symfonieën kenmerken zich door in de regel grote orkestbezettingen, waarmee hij alle klankleuren naar voren kon toveren. Zijn grootste werk is de Achtste Symfonie, voor soli, koren en zwaarbezet orkest. Deze gebruikt bijna doorlopend de menselijke stem. Zijn lichtste werk is zijn Vierde Symfonie. Een juweel waarin hij bewijst ook 'klein' en haast 'stil' te kunnen componeren. 

Zevende symfonie

Ik wil graag deze symfonie als onderwerp voor mijn eerste artikel voor dit platform kiezen. Waarom? Omdat zij eigenlijk het diepst mijn hart is binnen gekomen. Ik voel een oneindige liefde voor dit werk. Mijn andere favorieten inzake Mahler zijn de derde, de vierde en de achtste, alsmede het 'Lied von der Erde'. De Zevende symfonie is voor mij het meest bijzonder. Ik ken het werk in het bijzonder via de uitvoering door het Orkest van Chicago o.l.v. Georg Solti, op LP door Decca Company. Het is steeds een aparte ervaring, het formidabel sterke eerste deel speelt een belangrijke rol, alsook de drie 'Nachtmusiken' die vervolgens volgen. Mahler laat ten slotte in het vijfde deel (Finale) het werk buitengewoon levenslustig en feestelijk eindigen. 

Voor sommigen staat de symfonie in de schaduw van de daarop volgende, machtige Achtste, en zij zijn geneigd haar over te slaan. Ieder z'n eigen smaak, daar heb ik geen moeite mee. Voor Mahler zelf was ze heel belangrijk. Hij had zijn Zesde symfonie met een uitgesproken pessimistische stemming doortrokken (in de verwachting van tragische gebeurtenissen in zijn leven), met de Zevende symfonie lijkt het of hij de weg omhoog weer vindt, ze vormt de optimistische progressie na de tragische Zesde. 

Zelf luisteren

U moet deze symfoevnie zelf maar eens beluisteren. Het is geen lichte kost, om haar te kunnen apprecieren moet je wel wat klassieke muziek gewend zijn en misschien al meer van Mahler gehoord hebben. Het eerste deel onderga ik als in een roes. Het deel kent zeldzame orkestkleuren en neemt je geheel mee. Je zit op het puntje van je stoel. De Nachtmusik I die vervolgens volgt ontspant, je kan ter ontspanning rustig achterover leunen. Het is soepel vloeiende muziek, waarbij het lijkt alsof Mahler even de kamer heeft verlaten. Hij keert terug voor de volgende Nachtmusik, het 'Schattenhaft', een Scherzo met diabolische trekken. De Nachtmusik III is een liefdes-sonnet in tempo Andante amoroso. Hierin heeft hij gitaar en mandoline aan het orkest toegevoegd wat bijdraagt aan de serenade die de sfeer van dit deel kenmerkt. 

Over de finale sprak ik reeds. Die geeft uitgesproken feestmuziek waarmee het werk vitaal eindigt. Het lijkt er op of Mahler al zijn moeilijkheden en problemen heeft overwonnen. Hij heeft de ruimte in zijn hoofd gekregen om in de zomer van 1906 te Toblach het thema van de aanroeping van de Creator Spiritus ingegeven te krijgen, welk thema het hoofdmotief van zijn Achste symfonie zou worden! 

 

Stap over naar Oxxio

Help deze website en onze schrijvers, stap over naar Oxxio als energieleverancier.

Reacties (2) 

Voordat je kunt reageren moet je aangemeld zijn. Login of maak een gratis account aan.
Thank you. Jij bent ook een liefhebber van zijn muziek? Wat ken je in bijzonder van hem en wat waardeer je het meest?
Een prachtig verhaal geschreven over een geweldige componist.