De verjaardag: hangend hartje

Door Weltevree gepubliceerd op Thursday 16 April 13:42

De laatste mijlpaal

Het hangertje wordt keurig in ontvangst genomen en met een minzaam bedankje verdwijnt het rode doosje tussen de ander cadeaus. Dat ma hulp moest vragen om ermee op de proppen te komen lijkt niemand te beseffen?  
Plotseling staat Broers schoonmoeder voor onze neus. Dat ma het altijd tegen deze vrouw af heeft moeten leggen, weet Tekla's moeder zelf waarschijnlijk niet. Klein en propperig, wordt deze vrouw kritiekloos vereerd als plaatsvervangende madonna. Ze komt bijna ieder jaar enkele maanden over en spreekt geen woord Nederlands. Tekla’s Nederlands is na dertig jaar ook nog zo gebrekkig dat men er een puzzelboek bij moet gebruiken. Het is altijd ongemakkelijk, bijna stuitend gebleven als er onderling veel Hongaars word gesproken. Het bevordert ook het saamhorigheidsgevoel niet en ma verdoezelt kranig haar teleurstelling, want iedereen doet overdreven vrolijk. Met man en macht wordt getracht de indruk te wekken dat het reuze gezellig is, niet de laatste feestavond die ma bij zal wonen. 

Manmoedig verbergt ma ook te gruwen van hun aanraking als men vrijpostig voelt aan haar prachtige volle haarbos, die na de chemo als vanzelf in model valt. Tekla’s zuster met man arriveren. Het zijn de vluchtelingen die mijn ouders opvingen als waren ze hun eigen kinderen en de aanleiding voor Broer om achter het IJzeren Gordijn op vakantie te gaan waar hij Tekla ontmoette. Het contact met mijn ouders is na het huwelijk van Broer om nog steeds zeer vage redenen verbroken, maar zij spreken perfect Nederlands. Met hen zit de kamer bomvol onwerkelijk aardige mensen, die hardnekkig doen of ma nog maanden te leven heeft. Ik zal blij zijn als ik haar straks nog levend bij de Hospice af kan leveren. 

Me opwindend over de hoeveelheid gespeelde liefde bewijs ik nog steeds geen meester te zijn over mijn gevoelens. Je moet ook wel van steen zijn om niet te voelen hoe een veertigjarige doorpottenoorlog woedt onder de geforceerde vriendelijkheden, denk ik en drijf midden tussen het feestgedruis op eigen gedachten weg. Als enige toeschouwer zit ik in het familietheater en zie hoe eenzaamheid, gewapend met scherp zand, als treitergeest over het toneel sluipt, gevolgd door één spotlight. Te schel licht dat in mijn hart krast. Schuurpapieren alleenzaamheid. Of ik als zus besta? Rechten heb, wat ik voel, beleef en denk? Onbelangrijk. Sommige leugens gaan aan zichzelf ten onder: we worden getolereerd als lastig onkruid dat zij niet uit hun keurig aangeharkte tuintje gewied krijgen. Hoe dom van mij dat ik toch stiekem hoopte op verbetering in onze verhouding. Welk een zinloos verlangen dat definitief lijkt verzand in kinderachtige non sens. Dan word ik ruw uit het theater van mijn gedachten gerukt.

Veelzeggende kiekjes

“Nee nee, dat wil ik niet. Ik zie er te slecht uit. Ik wil niet dat jullie mij later zo…” hoor ik ma heftig protesteren. Het lijkt een film waarnaar ik gedwongen kijken moet. Ze wil niet op de foto, maar Broer vindt het onzin. Ze moet zich nu niet meer zo aanstellen, zegt hij beslist, trekt ma uit de stoel en drukt haar op de bank. Het gemis aan begrip, inlevingsvermogen, is te pijnlijk. Kippenvel kruipt over mijn rug en ik word er bijkans onpasselijk van hoe Broer haar de wet voorschrijft. Kijk ma, zo lijken zij nu ineens op jou, toen je nog de baas was, sterker in je schoenen stond! Ze horen je nu net zo min als al die jaren daarvoor. Tot aan het bittere eind moet jij doen wat hij wil. 
“Hè, doe nou eens even vrolijk,” sist Broer dictatoriaal. Je zoon, Atilla de Hun, de barbaar uit het oosten, heeft zijn eigen behoeften: leuke plaatsjes schieten waarop het lijkt of er niets aan de hand is. Joepie, nog net op tijd voordat jij de pijp uit gaat. Leuk voor later om tegen buitenstaanders op te scheppen over hoe ze hun best deden. Dat je te moe bent, zo triest kijkt, is voor hem geen enkel beletsel, maar dat zullen de foto’s later toch echt wel aantonen, lieverd. 
Eerst moet ze tussen hun kinderen een knap lachje te voorschijn toveren en net als ze denkt klaar te zijn moet ze ook nog worden vereeuwigd naast Tekla’s moeder, alsof het verschil op de valreep nog vast moet worden gelegd. Ik zie hoe ma haar mond met moeite in een lachje plooit. Oh zo gezellig. Was ik maar blind, dan zag ik haar ogen niet. Die donkere sprekende felle spiegels in die vaalgroene zee van gerimpelde huid. Die nog steeds levende ogen kijken intens verslagen. Voordat ik ga gillen, ma uit de bank pluk om uit dit aanmatigende hol te vluchten, verdwijn ik kokhalzend naar hun toilet.

f3b950ea7c872bf472c1c5579077e28b_medium.

We hebben het gered, zucht ik nadat ma, in de pyjama geholpen, veilig in bed ligt. Totaal uitgewoond, doorzichtig als gekraakt glas. Ze wil nergens over praten als ik naast haar zit met het piepkleine kristallen glaasje. Voor de vorm. Samen met een drankje de dag afsluiten hielden we in ere. Omdat ze op sherry beter slapen kon, maar zelfs dat wil ze niet meer. Een veeg teken, vind ik. Terwijl zij wegdoezelt bekijk ik in warme liefde rustig hoe weinig over is van de struise commandeur, die ons aan alle kanten manipuleerde, altijd de wet voorschreef, maar wel de warboel op orde hield en mij met kracht door het leven loodste.
De dokter, die ik bij vertrek toevallig op de trap tref, vertel ik dat ma nu niets meer heeft om voor te leven, maar hij zegt dat ik me geen zorgen moet maken.
”Uw moeder doet goed met medsijn. Zij sjterk ies, die wij krijgen niet zomaar onder, u weest maar niet bank,” stelt hij me vriendelijk gerust.

Mijn oplader

Om half elf val ik uitgeteld bij EmjE op haar oude bank.
“Gossie, wat een uitputtingsslag, onwezenlijk doorzettingsvermogen en dat allemaal om te bewijzen hoeveel ze van hen houdt. Vanmiddag eerst een paar uur geslapen om uitgerust te zijn. Opgemaakt, gekapt en verzorgd reden we na het eten voorzichtig naar Broer om het hen daar naar de zin te maken,” meesmuil ik.
​”Hoe was het, want zo’n laatste keer is toch een soort afscheid.”
“Hoe het was? Dat mocht niemand voelen, geloof ik. Moeizaam. Op eieren lopen, tere zieltjes ontzien. Het gaat daar allemaal zo vormelijk toe, zonder spontaan gevoel. Tekla komt niet naar de Hospice want daar kan ze niet tegen en ma had hun kinderen al maanden niet gezien. Ze kreeg een slap handje, voorzichtig kusje. Die kinderen vonden het duidelijk eng en niemand vroeg hoe het de afgelopen week is gegaan, of het gezellig was met tante Maya en Greet en hun dochters, maar... ze heeft deze mijlpaal gelukkig wel gehaald, Poehfff. Oh jeh, stel ze was te ziek geweest. Dan was dat aangegrepen om zich misdeeld te voelen. EmjE, als ik jou niet had zou ik gillend gek worden van dat stel. Dit langdurige proces, die chemo en zo, waar Broer ma toe overhaalde, heeft niets ten positieve gekeerd. Het verschil juist nog schrijnender op de kaart gezet. Ik vrees dat ze hierna in stort.”
“Was je schoonzus wel blij met de ketting?” wil EmjE weten.
“Och, ja, ze zei dank je wel. Ik krijg van al die oppervlakkigheid de zenuwen. Het hangertje verdween tussen de shampoo, de tas en de nieuwe glazen op de cadeautafel. Ik geloof niet dat ze begrijpen hoeveel het aan inspanning heeft gekost. Vorige week dacht ik al dat ma dood in de rolstoel zou blijven zitten nadat we bij die juwelier waren geweest. Ben ik de enige die ziet hoe de dood zijn tentakels dagelijks vaker en langer om ma heen slaat?”
EmjE grimast van wel en schenkt een glas fris in.

“Hoe is het eigenlijk met Toos en M**** op het politiebureau afgelopen?”
“Oh meid, je gelooft je oren niet. M**** zat woensdagavond, nadat ik de tantes van het nodige gebak had voorzien, thuis op de bank met een big smile over haar hele gezicht. Die twee hebben de middag van hun leven gehad, haha. Ze hadden zich aangemeld bij de balie en verteld wat ze kwamen doen. Vanaf dat moment was het hele bureau in rep en roer. Ze moesten mee naar een kantoor en daar kregen ze een reprimande, maar M**** vertelde er meteen bij dat die mannen pretlichtjes in hun ogen hadden. Al gauw kwamen er telkens nieuwe politieagenten dat kantoor binnen om naar die meiden kijken, haha."
“Ik kan me wel voorstellen dat het voor die mannen een leuk verzetje was, haha,” schuddebuikt EmjE met me mee.
“Dit is in onze hele carrière nog nooit eerder voorgekomen,” zeiden die agenten en ze werden de hemel in geprezen, kregen zelfs een VIPtoer door het hele bureau, mochten een cel bekijken waar normaliter mensen hun roes uitslapen en zijn beloond met een flesje cola. Of dat nou zo pedagogisch is? Hahihi. De fiets hebben ze daar achtergelaten en ze zijn slap van de lach naar huis gelopen. Dat was dat.”
“Ach nou ja, je hebt als moeder je opvoedkundige plicht gedaan. Wie weet, heeft ze in die week met haar geweten worstelend, voldoende opgestoken om zoiets niet nog eens te doen?”
“Ja en raad eens wat? Gisteren mocht ik ma naar de kamer bij de woonkeuken verhuizen, die zit dichter bij de woonkamer en toen kwam M**** met een jongen van school bij ma binnen lopen. Ik vond het echt te prijzen dat ze op haar vrije middag mijn moeder bezocht. Ze kon dat verhaal van het bureau natuurlijk nu niet vertellen en bloosde tot diep achter haar oren toen ma vroeg of haar fiets weer in orde was. Ze keek heel kwaad naar mij. Zou ze denken dat ik haar verraden heb? Die knul had haar gebracht, zei ze en ze spaart ondertussen voor reparatie van haar fiets. Ze zat lekker losjes te kletsen dat ze tegenwoordig vaak achter de kassa zit en hoe druk ze zijn met het schoolfeest. Dat deed ma echt goed, bracht even jong leven in die nieuwe kamer. Ook fijn te merken hoe anders mijn kind het doet met oma dan de kinderen van mijn broer.”

Vervolg: de laatste nieuwe haring

Reacties (15) 

Voordat je kunt reageren moet je aangemeld zijn. Login of maak een gratis account aan.
"Als enige toeschouwer... uit het theater van mijn gedachten gerukt." Ontzettend sterk gescheven!

De "fotodwang" geeft ook mij een wee gevoel in de maag.

En wat de twee jonge meiden op het politiebureau betreft, dát had verfilmd moeen worden! ☺
Ja, wat dat betreft waren het tropendagen, zoveel te beleven en zo spannend ook.
Leuk je weer te zien trouwens! ☺
Ja, ik voel me schuldig zo lang niet aanwezig te zijn. Doe aan zelfonderzoek inmiddels en neem er de tijd voor maar mijn Plazillavrienden zitten wel muurvast in mijn hart, hoor
Ik denk dat jij niet de enige bent. Vooral in de avonduren is het hier schreeuwend stil. ☺
Ik ben elke keer vol bewondering om de manier waarop jij verwoord hoe een bezoek, een ontmoeting met je ma en je broer verloopt!
Wat een 'gemaakte' bedoening is dat daar geweest .. BAH!!

En de meisjes .. ja, dat is toch prima afgelopen :-))
Dank je wel, ik doe mijn best, soms lukt het beter dan andere keren
Emotionele houten klazen als ik lees hoe er met het hartje omgesprongen werd, dit in tegenstelling tot jou... Mijn keel zat ook even dicht.
Ja, emotionele houten klazen, da's de goede uitdrukking, want zij kunnen zich nergens in inleven en dan gebeuren er dingen die een ander tegen de borst kunnen stuiten.
Oh zo gezellig. Was ik maar blind, dan zag ik haar ogen niet.

Alle emoties gevangen in een enkele zin. Knap hoor.

Ik ben zo lang niet op Plazilla geweest dat ik niet meer weet of duimpjes omhoog nog bestaan, maar de mijne heb je.
Dank je wel, leuk je weer eens te zien, meis.
Tegenwoordig mag je hier op het hartje drukken, links onder, als je iets goed vond
Wat een vreselijk mooie zinnen staan er in deze:

"Te schel licht dat in mijn hart krast. Schuurpapieren alleenzaamheid. Of ik als zus besta? Rechten heb, wat ik voel, beleef en denk? Onbelangrijk. Sommige leugens gaan aan zichzelf ten onder: we worden getolereerd als lastig onkruid dat zij niet uit hun keurig aangeharkte tuintje gewied krijgen"
Ja, sommig dingen wil ik niet zo grof beschrijven als ik het in werkelijkheid voelde, dan gebruik ik liever beelden.
Ik kan me wel voorstellen dat die agenten gek stonden te kijken van die twee meiden. En ik kan ook niet nalaten te zeggen dat je dochter toch wel haar best doet met haar oma. Had je moeder toch nog iets, behalve jou, om zich goed over te voelen.
Inderdaad, mijn dochter deed het echt heel goed met oma