Het nut van ontrouw

Door Weltevree gepubliceerd op Thursday 12 March 10:46

Zijn ontrouw was heilzaam

d87eff61bc37f8aca9c05700b9a4962b_medium.

Het kwam echter wel als een slag bij heldere hemel. Dat was een beetje dom, vond ik en op zoek naar hoe het kwam dat ik mezelf zolang om de tuin had geleid, kwamen we (de psycholoog en ik) al snel bij mijn opvoeding uit. Gelukkig had ik, ondanks de mishandelingen, altijd wel geweten wat van mij was en welk aandeel de anderen hadden in de eenzaamheid die ik had leren verduren.

Mijn moeders liefdeloze, harde aanpak in combinatie met de houding van mijn vader lag aan de grondslag van de blinde vlek die in mijn bewustzijn was ontstaan. Daardoor had ik de verkeerde liefde toegestaan zich als een parasiet te voeden aan mijn levenslustige doortastende persoontje. Ik had het te lang volgehouden met deze man. Niet omdat ik onoplettend was geweest, maar omdat ik alle tekenen aan de wand onjuist had geïnterpreteerd. Zoals ik als kind had geleerd de pijn van ontkend zijn en worden genegeerd te verduren, terwijl ik ondertussen toch had geweten dat ik als kleinste ook recht had op warmte, aandacht en liefde van de anderen.

Voordeel

Door de schok van zijn ontrouw lag de blinde vlek in mijn bewustzijn voor het oprapen, klaar om te vullen met nieuw inzicht. Zo deed ik mijn voordeel met die nieuwe kennis en daarbij behorende vrijheid.
"Wat je zegt ben je zelf"
Dat gezegde van de kinderspeelplaats kreeg een volwassen versie. 
De onjuiste (waarde)oordelen van anderen, hun aannames en invullingen kwetsten me niet meer, ik herkende het als projecties van hun eigen innerlijk en zo kon ik dat bewust links laten liggen. Het enige dat ik hoefde te doen was open staan en mezelf op de vingers tikken als ik negatieve zaken een te positieve verklaring meegaf. Ik diende mezelf wel af te blijven vragen wat de reden was van het geduld dat ik met iedereen had, die me niet accepteerden zoals ik was. Dat zou lang een valkuil blijven, had de psycholoog me gewaarschuwd. Aangezien de rest van het gezin niet in therapie was geweest waren mijn ontdekkingen over onze familieverhouding een paar navelstarende bruggetjes te ver voor hen. Ik probeerde wel eens of zij hun eigen aandeel konden erkennen, maar ving bot bij ma en mijn broer terwijl pa zich er wel iets bij voor kon stellen. Het was aan mij om een nieuwe houding te vinden bij manipulaties en machtsmiddelen.

De vos

Dat alles en iedereen naar mamsies pijpkes moest dansen was ma zichzelf in het geheel niet bewust. Het zag er naar uit dat ze zich alleen uit hoofde van het moederschap rechten toe-eigende die ze anderen onthield, maar onbewuste ingebakken gewoonten kan niemand loslaten zolang men ze zelf niet herkent. Er zat geen enkele ontwikkeling in haar gedrag of gedachten en ik leerde daar hartelijk om lachen. Een vos verliest zijn wilde haren, niet zijn streken, maar ik kon me er tegen wapenen zonder mezelf te verliezen en ik bleef mijn eigen grenzen duidelijk aangeven.

In de twaalf jaar dat mijn moeder weduwe was, bouwden we aan een andere relatie. Haar ‘ja, maar’ werd wel steeds hardnekkiger, het meten met twee maten nam ook niet af. De stroom onnodige op- en aanmerkingen deed me al vanaf mijn tiende niets meer en dat ma nog steeds vijf jaar van haar leeftijd af loog vond ik de lachwekkende onzin ten top. Ma dacht er ook niet over om te bedanken voor hulp die ze van haar kinderen kreeg en het belang van complimenten werd haar ook in de loop der jaren niet duidelijk. Ik zag uiteraard wel hoe goed het haar deed als men haar complimenteerde, maar dat zoiets wederzijds kon zijn kwam niet in haar op. In wezen werd het steeds meer een klucht waar EmjE en ik soms kostelijk om lachten. Het 'voor-mij-denken' kon ma ook niet laten, maar men zegt dat alles went; dat kan ik enkel beamen.
 

Een diagnose

Ik weet niet of er een naam bestaat voor zo’n persoonlijkheid als mijn moeder, maar in wezen deed dat er ook weinig toe. Ik wilde het er mee doen, zou zelf ook willen worden geaccepteerd zoals ik was. Dat het voor ma na vijfenzestig jaar zo moeilijk was om de omslag van manipulator naar integer open mens te maken, begreep ik. Haar met al haar makke accepteren scheelde mij tevens veel ergernis Het werd een uitdaging om het toch leuk met haar te hebben. Na verloop van tijd had ik nog weinig last van niet ingeloste hoop en/of verwachtingen.  Tenslotte had ik ook heel veel van haar geleerd waar ik als alleenstaande moeder en zakenvrouw veel voordeel van had gehad en zolang ik de stimulans die ze me ook gaf accepteerde, hoorden haar eigenaardigheden daar nou eenmaal bij. Mijn grenzen en observaties bleef ik wel consequent en rustig met haar bespreken.

Vrije tijd

We gingen zelfs met elkaar op vakantie. Gelukkig ging EmjE soms mee, wat de verhoudingen wat evenrediger verdeelde en me ruimte gaf om tenminste bij mijn vriendin vrijuit mezelf te zijn. De stroeve relatie met Broer sudderde al die tijd op het allerlaagste pitje: net genoeg om hem er niet van te beschuldigen dat hij ons negeerde, maar van hartelijke interesse was geen sprake. Hun bezoekjes aan ma bleven plichtplegingen waarbij niemand het achterste van zijn tong liet zien en van op tijd verschijnen had zijn gezin geen halszaak gemaakt. Deden zij het expres? Regelmatig zaten we twee uur op hen te wachten en mijn ergernis daarover werd als prietpraat weg geschoven. Zij waren immers met zijn vieren en wie was ik om hen de wet voor te schrijven? Ik wist op die momenten dat mijn pa zich in zijn graf omdraaide. Hij had ons geleerd dat het respectloos was iemand op jouw hoogwaardige aanwezigheid te laten wachten, "want zo beslis je egoïstisch over andermans tijd, die ze mischien anders willen besteden dan met wachten."

De realiteit 

Totdat de vooruit geschoven dood ineens voor de deur stond en mijn moeder me in paniek opbelde vanwege drie, vier dikke knobbels in haar borsten. Binnen de kortste keren zaten we in de mallemolen van angst en beven, van hoop doet leven: Het cocktail trio, waarvan er twee ontzettend veel op elkaar leken. Ik, die nooit op één van hen had willen lijken, wist dat de bom, die onder onze verhoudingen had gelegen, ieder moment barsten kon. De zwakke plekken zouden weldra aan de oppervlakte komen drijven en ik moest daarop rekenen want nu was er geen houden meer aan. 

Binnen enkele weken waren haar beide borsten eraf en ma dacht dat ze de ziekte hiermee overwonnen had. Dat duurde slechts één week want het bleek dat het al veel te ver heen was en heel voorspelbaar begon het vastgeroeste ritme der voorkeuren en angstig achter Broers liefde vangen nog veel vertrouwder te tikken.

Ma wilde géén chemo, vertelde ze mij meteen en ik respecteerde haar wensen, stelde me er op in dat ze nog maar kort te leven had, maar natuurlijk deed ze wat Broer wilde. Uiteraard begon ze wel aan die chemo omdat hij zei, “welke moeder vecht nou niet tot het allerlaatste. Dat is je plicht, dat hoor je te doen, al was het maar voor je kleinkinderen.” Ik kon hem wel vermoorden om die onzin.

Zoals ik had verwacht was dat meteen ook het enige wat hij bijdroeg aan dit leed, want de rest van de zorg liet hij aan mij en ma's vrienden over. Over de ziekte wilde hij weinig horen, deed geïnteresseerd, maar als ik de proef op de som nam viel hij met een noodgang door de mand. Zelfs dat had hij niet in de smiezen.

Hij kwam keurig één maal per week, na het eten, een uurtje opzitten en pootjes geven. Net lang genoeg om voor de buurt sociaal te lijken.
Ik kookte in die tijd voor ons drie bij ma en zorgde er meestal voor dat we vóór Broers audiëntie vertrokken waren. Zijn lege woorden stonden me tegen en dat ene uurtje mocht ik tussen mijn werk door wel pakken om tot rust te komen. Hij bracht zijn wederhelft en kinderen nooit mee. Ik ben hier te teergevoelig voor, had zijn vrouw gezegd, liet hij weten en: “Per slot van rekening ben jij haar zoon.” Alsof wij jouw vrouw niet al die jaren als dochter hebben geaccepteerd. Schoonzus kan niet goed tegen heftige toestanden als zij ze zelf niet heeft veroorzaakt , hihi.

"Onze kinderen willen we beschermen, die hoeven niet alles hiervan mee te krijgen," liet mijn grote broer later ook doorschemeren.
Ik dacht er sarcastisch het mijne van. Ja hoor jongen, ma heeft géén kanker, ze is alleen maar besmettelijk melaats. Je zou hier maar eens iets van opsteken, je oude opgekropte wrok voor opzij zetten, echte zorgzame betrokkenheid moeten ophoesten, bah. Inzicht is echt iets te veel gevraagd van mijn grote broer, immers?

Het is voor hen die wel eens iets gelezen hebben over menselijke verhoudingen een bekend fenomeen dat in moeilijke tijden de relaties genadeloos bloot komen te liggen. Ik maakte bij voorbaat mijn borst dan ook nat. De spelletjes, die er gespeeld gingen worden, zou ik op mijn eigen wijze waardig het hoofd moeten bieden en dat kon enkel door naar mijn eigen geweten te blijven luisteren. Ooit zou ik op mijn manier toch wel voor mezelf opkomen.

Deel vier: Aan haar een broertje dood

Stap over naar Oxxio

Help deze website en onze schrijvers, stap over naar Oxxio als energieleverancier.

Reacties (13) 

Voordat je kunt reageren moet je aangemeld zijn. Login of maak een gratis account aan.
'maar onbewuste ingebakken gewoonten kan niemand loslaten zolang men ze zelf niet herkent.'
Een waarheid als een koe!

Ik snap de opmerking van Broer wel, maar uiteindelijk ben je m.i. zelf verantwoordelijk voor de manier waarop je wilt leven en het wilt eindigen.

"Al was het maar voor je kleinkinderen"...die dus een bezoek aan hun oma werd onthouden. Heel inconsequent.
Ja maar meten met twee maten was hen beiden absoluut niet vreemd, sterker nog, het stond geloof ik in hun vaandel
amai .. als ik dat allemaal lees ... dan bof ik wel met mijn broer hoor!!
Houd hem in ere, meid, is heel kostbaar, lieve broers en zusters
'Het is voor hen die wel eens iets gelezen hebben over menselijke verhoudingen een bekend fenomeen dat in moeilijke tijden de relaties genadeloos bloot komen te liggen.'

Dat heb ik zelf al een paar keer 'mogen' meemaken....soms komt men er sterker uit, meestal niet. (de onderlinge band bedoel ik dan)
Als alle partijen het een beetje eens zijn, elkaar de ruimte geven om zichzelf te mogen zijn, kan het heilzaam zijn om samen door een moeilijke periode te komen. Dat lukt echter niet als een deel van hen alles blijft ontkennen en niet gewillig zijn om hun eigen wrok opzij te zetten. Daar komen vreemdsoortige ongelukken van
“welke moeder vecht nou niet tot het allerlaatste. Dat is je plicht, dat hoor je te doen, ook voor de kleinkinderen.”
Op basis waarvan heeft een moeder/oma dat dan te doen?
Wie is hij om dat te bepalen? En om dan vervolgens enkel de verplichte bezoekjes af te leggen.


Even los van het verhaal, je beschrijft alles weer werkelijk zo open en oprecht.
Dank je wel. Ja, wie dacht mijn grote broer wel dat hij was? En jawel hoor, mams liet zich mooi omkletsen. Vastgeroeste reacties krijg je er dan ook niet meer uit.
Over het schrijven: de werkelijkheid wil ik niet mooier voordoen dan het was. Maar dat herken jij vast wel.
Herken het helemaal.

Als je zo graag wilt dat je moeder blijft vechten tot de laatste snik, wees er dan ook voor haar om bij te staan en haar het gevoel te geven dat die strijd er iets toe doet. Hou anders je kop en laat het haar zelf bepalen.
Ben het helemaal met je eens, maar dat vergt van zo iemand als mijn broer een volledige andere denkwijze en die hoop had ik allang niet meer.
Ik had geen zin de sfeer te vergallen met ruzie. Ik vond die tijd zo ongelooflijk waardevol, die wilde ik op mijn manier heel erg bewust en goed benutten. Over dat laatste jaar kan ik namelijk een heel boek over schrijven. Het staat me na zoveel jaar nog zo helder voor de geest.
Dat kan ik begrijpen. Bovendien zou het je moeder ook geen goed gedaan hebben om daar over te gaan bekvechten met je broer.