Het lege nest

Door Weltevree gepubliceerd op Saturday 14 February 17:12

De week voordat ik afscheid neem van de therapeut, door wie ik de zin in het leven terug vond, is zeven jaar geleden. Nu ben ik vierenzestig jaar jong. Gezien het nogal mishandelde verleden is dat toch een gezegende leeftijd.

Toeval?

Op de helft van mijn bestaan beleefde ik, tweeëndertig jaar oud, een wereld waarvan ik  nooit had vermoed dat hij bestond. Sarcastisch denk ik er op terug als een uitgelezen toppunt waarbij ik al mijn kunde tomeloos onvermoeibaar in de strijd moest gooien. Een schier ongelooflijk topjaar werd een wonder van geweld en verduistering.

Was het toeval?

Mijn dochter was ook tweeëndertig toen ze mij naar Niek 'schaakte'. Na jaren van verbanning ondekte ik via hem dat ze nog veel erger beschadigd was dan ik ooit had kunnen denken. Ik zoek graag overeenkomsten, maar daar bleek dat in haar wereld enkel de aangenomen verschillen tellen. Zij mag van zichzelf beslist in niets op mij lijken, vermoed ik, want zij is géén monster of aasgier, zoals ze mij ziet. Volgens mij is het een kwestie van perceptie en niet weten wat van haarzelf is. Wie een eigen bodem, een stevig fundament heeft, weet van van jezelf is en dan eigen jij je niet makkelijk andermans gevoelens toe, laat hen de ruimte om anders te zijn, kan andersdenkenden in hun waarde te laten. Mijn dochter kan dat niet en moet de dienst uitmaken.

Autonoom

Ze is helemaal niet zo uniek als ze zelf graag zou willen geloven.
Hele volksstammen zijn als kleuter mishandeld, ontkend of in de steek gelaten en velen denken daarna oppervlakkig, egoïstisch, enkel aan zichzelf. Vaak zijn zij niet in staat tot inlevingsvermogen en die mensen hebben ook als volwassenen géén vrije keuze om te worden wie ze willen zijn. Ze zitten vast in en aan hun eigen wereld.

In verband met dat laatste gesprek bij Niek ging ik zeven jaar geleden op mijn eigen strakke turkooisen bank, in mijn eigen zielloze huis, terug in de tijd naar dat vreselijke weekend waarover ik EmjE zo moeizaam vertelde omdat ze door bleef peuteren. 

62c7372a9fee299632d9d4ed9de1f360_medium.

De zon schijnt vrolijk en ik zet  de voordeur open, wacht in de woonkamer en bid God dat het mee zal vallen. Te horen aan het wegsterven van dat kenmerkende 2CV geluid weet ik dat B**** is weg gereden, maar God is die dag kennelijk te druk met zijn eigen besognes.

M**** komt schoorvoetend binnen en is niet blij om me te zien. Ik herken haar uiterlijk wel, natuurlijk, maar op slag is het duidelijk dat ze niet meer dezelfde is. Iets dat sprekend op mijn kind lijkt bekijkt me intens verwijtend en draait zich hooghartig weg zodra ik naar haar toe kom. “Weg jij!” Ik mag haar niet knuffelen.
Het deed tien jaar later geen pijn meer, maar destijds sneed die reactie elke keer plakken van mijn moederhart en ze bleef me vanaf die dag afwijzen.
Al had ik er geen schuld aan, haar straffen om die onrechtvaardige afwijzing mocht ik niet. Men hoort het kinderen van de rekening niet kwalijk te nemen dat ze boos zijn.
"Al wat overblijft is geduld uitoefenen," raadt John me die maandagmorgen aan als ik hem ongerust bel en ik denk ook dat het over zal gaan. Dat zij en ik ooit weer bij onze eigen kern zullen komen. Werktuiglijk doe ik wat gedaan moet worden, maar de lol raakt er na een half jaar, getekend door nog meer gemene akkefietjes, toch van af. Ik blijf mezelf trouw, aardig, begrip- en liefdevol, negeer consequent de negatieve aandacht die het nieuwe kind vraagt. Met engelengeduld wacht ik tot ze over de ‘kindermoord’ heen zal groeien zoals iedereen altijd beweert.
Na een kwart eeuw kan ik uit eigen ervaring spreken: er zijn beschadigingen waar een kleuter nooit meer van geneest.  Althans niet zolang de betrokkenen géén eerlijkheid betrachten over hun aandeel daarin.

Ik zou er als een kluizenaar een jaar voor uit moeten trekken om iedere dag één illustratief voorval te beschrijven waarin mijn dochter bewees een replica van haar zo beminde vader te zijn geworden. Is het vreemd of wonderlijk dat ik dat beslist géén compliment kan noemen? Het komt vaker voor dat slachtoffers later daders worden. De achtergebleven restanten uit het lege nest, waaraan Niek refereerde,  illustreren de andere inktzwarte herinneringen die verhalen over vermoorde kinderen en verminkt moederschap. Verkrachte idealen en hoop, maar ze vertellen niets over mijn wezen want ik kan enkel achter mijn eigen keuzes staan en ben niet verantwoordelijk voor wat anderen doen of denken. Inmiddels heb ik 1982 in de analen bijgeschreven als het jaar waarin de bodem werd gelegd voor de ijskoude afstandelijke relatie die het vermoorde kind nodig had. Liefde had na dat trauma een andere definitie gekregen en zij vergat hoe fijn het vroeger tussen ons was. Het dictatoriale beleid dat ze ontwikkelde werd echter steeds kwalijker naarmate ze ouder werd. Werktuiglijk moederde ik aan de hand van mijn idealen en accepteerde de afwijzingen, maar wie goed doet, goed ontmoet gold niet meer.

“Ga weg”  

Dat werd haar vaste stopwoordje. Naarmate ze ouder werd kregen die twee woordjes een andere, heftigere, gemenere uitdrukking, in woord en gebaar waardoor ze haar eigen eenzaamheid als een kruisridder in stand hield.

  • Geduld werd veel méér dan een schone zaak.
  • Geduld betekende mezelf inkapselen zodat de wrede dingen die me toegevoegd werden mijn ziel niet bereikten.
  • Geduld was jaar na jaar merken hoe de vader nog steeds weefde aan het tapijt van leugens om zijn falen onder te verbloemen.
  • Geduld was mijnerzijds het verlangen naar zijn ontdekking dat eerlijk toch het langst duurt. Het besef  dat hij (met zijn partner) dieper in hun eigen stinkende moeras zakten vanwege uitvluchten die ze verzonnen leverde mij en mijn kind echter niets op. Ik vroeg me soms wel eens af of zij het als een  'sport' zagen om zichzelf te verloochenen en ons kind te ontkennen.

Angst is een slechte raadgever, leerde mijn vader mij toen ik elf was en als puber pakte ik mijn angsten aan, oefende om er overheen te komen. Een fout maakte ik meestal maar één keer na de les die ik eruit haalde. Mijn ex en zijn kind daarentegen bleven dezelfde verkrampte haat koesteren. Alsof één Deja Vu niet voldoende was. Alsof ik hen pas respecteren zou indien ik er honderd voorbeelden van hun haat jegens mij voorgeschoteld kreeg. Het tegendeel is waar.
Hun (dus ook mijn verleden) was aanpasbaar als was het een aal in een emmer met snot, waarin alle ongerijmdheden van kleur veranderden. Hun kleur, hun verwoede behoeften om de waarheid te omzeilen. Terwijl mijn verleden op feiten berustte, die ik niet wenste te ontkennen of veranderen, bleken zij in staat de geschiedenis dusdanig te vervormen dat ik er als enige de schuld van was, waardoor hun verdedigende  wreedheid geoorloofd leek.

Al zo vaak heb ik gedacht: ons verhaal hoort als schrijnend voorbeeld in het eerste leerboek voor kinderpsychologie. Men zou ouders moeten verplichten om dat te lezen VOORdat ze aan het ouderschap beginnen. Of in een zelfhulpboek waarin men in begrijpelijk Nederlands uit de doeken doet wat de oorzaken kunnen zijn van bindingsangst. Mijn hoop op haar genezing is als een versteend fossiel belachelijk gemaakt onder de verharde lagen van de andere twee betrokkenen. Begripvol contact met het onschuldige wezen dat ik heb gebaard zal een illusie blijven, maar ik koester wel de drie jaar geweldig moederschap met haar en maak me klaar om straks, als de tijd rijp is, tevreden  (trouw en liefdevol aan wie goed doet)  uit dit leven te drijven. Stil en zwevend op de lucht als de rook van een opgebrande kaars.
Het klinkt dramatisch maar we moeten allemaal ergens aan dood en over mijn leven ben ik helemaal niet zo ontevreden. Mijn idealen zijn gehaald, het geweten is rein gebleven. Onder zeer moeilijke omstandigheden heb ik er uit gehaald wat er in zat, al was dat absoluut niet waar ik zelf voor gekozen zou hebben.

Ik weet dat het niet bij die paar traumatische wendingen is gebleven, dat er nog meer mishandelingen volgden, dat zelfs dramatherapie mijn arme lieverd niet heeft los kunnen breken van die nare ervaringen. Het zij zo.
Na levenslang dat negatieve, hooghartige gedrag te hebben gepraktiseerd en telkens vervolmaakt, mag niemand van mijn kind verwachten dat ze alsnog ontdooien zal. Mijn ex is tenslotte na drie huwelijken óók geen steek ontwikkeld. Persoonlijk noem ik het een verloren leven als men zijn fouten angstig in doofpotten bewaart. Het lijkt mij  vreselijk om met die altijd aanwezige angst te moeten leven, bang te blijven voor wie je ooit ontmaskeren kan. 

Wordt vervolgd Het zwartboek

Reacties (24) 

Voordat je kunt reageren moet je aangemeld zijn. Login of maak een gratis account aan.
Wanneer ik dit lees, besef ik hoezeer ik bof met mijn ouders. Er was een jaar waarin ik het moeilijk had, me zeer onbeschoft en woest gedroeg, en mijn ouders, op hun eigen manier, bleven van mij houden. Dat heeft mij misschien gered van ook zo'n afgesloten kind te worden.

Je deed wat je kon. Je maakte fouten, maar je trok er lessen uit. Je bent inderdaad niet verantwoordelijk voor wat anderen denken en doen. Ook niet voor je dochter, zij behoort aan zichzelf en is verantwoordelijk voor haar daden.
Wijze woorden Neerpenner en precies zoals ik er over denk
'Ze zitten vast in en aan hun eigen wereld.'
'Terwijl mijn verleden op feiten berustte, die ik niet wenste te ontkennen of veranderen, bleken zij in staat de geschiedenis dusdanig te vervormen dat ik er als enige de schuld van was, waardoor hun verdedigende wreedheid geoorloofd leek.'
'Men zou ouders moeten verplichten om dat te lezen VOORdat ze aan het ouderschap beginnen. '
'Het lijkt mij vreselijk om met die altijd aanwezige angst te moeten leven, bang te blijven voor wie je ooit ontmaskeren kan. '

Die zinnen blijven nog een tijdje hangen...
Ja, ze zijn door mij zo doorleefd, Er zijn heel wat gedachten en mogelijke motieven van de tegenpartij dor mijn hoofd gegaan in al die jaren, maar ik kon me nooit bedenken wat het nut was van wat daar in Zwolle allemaal is gebeurd
Zo, Weltevree. Ik ben maar eens aan het bij-lezen geslagen. Een inhaalslag zo je wilt. Je bent je levensverhaal aan het optekenen.

Het leest zoals altijd prettig weg; mooie zinnen, spitsvondig woordgebruik. Maar da's de technische kant van het je verhaal.

Verdorie zeg. Zit het met een brok in mijn keel te lezen. En dan te bedenken dat er nog dagelijks kinderen worden weg gedreven van de ene ouder door de andere. Het kind van de rekening.

Voor wat het waard is: als plazilla moeder hebben heel wat kinderen hier je in hun hart gesloten.

Ik in ieder geval wel.
Hallo Ieko, leuk je weer te zien
Ja, ik ben door mijn Plazilla familie inderdaad echt gewaardeerd en daar ben ik heel blij mee en ik heb jou ook in mijn hart gesloten, maar dat wist je al
Oh, maar ik kijk en lees met enige regelmaat. Stiekem, in de zin dat ik nauwelijks reageer ergens op.
Fijn om je weer even te spreken. Je weet , bij mij staat de koffie klaar als je even van te voren zegt dat je in aantocht bent.
Ja. Daar moesten we binnenkort maar gewoons eens tijd voor gaan maken!
ik ben in vorige reacties en bedenkingen al heel erg boos geweest op je dochter. Maar ik moet meer en meer inzien dat zowel jij als M.. slachtoffers zijn van B.
Ik zie dat kleine meisje voor me, helemaal ontredderd, meegezogen door papa en opgezet tegen mama. Dat laat wonden na!!

Het is complex maar vooral erg triestig
Inderdaad, men zou zich moeten realiseren dat onschuldige kinderen altijd beschermd moeten worden totdat ze meer zelfstandig worden waarna je hen stapsgewijs en me je steun leert zelf te denken en keuzes te maken
Het is in feite diep tragisch dat het zo gelopen is.
Heel erg jammer , ja
je kunt eigenlijk alleen maar medelijden met dat kleine meisje hebben.
Inderdaad
¨Hele volksstammen zijn als kleuter mishandeld, ontkend of in de steek gelaten en velen denken daarna oppervlakkig egoïstisch enkel aan zichzelf. ¨

Tot die zin, die er keihard inhakt, heb ik gelezen, ik stop even om persoonlijke redenen, het is namelijk ontzettend herkenbaar, en om mijzelf niet te projecteren op jou als moeder, zet ik het even in mijn favo´s. Het geldt namelijk voor mij, als dochter, maar ook voor mij als moeder, en dat laatste kwam afgelopen weken volledig uit het niets op mij af, als een soort dolksteek in mijn rug. Ik weet nu ook hoe het voelt als de geest van je kind vergiftigd wordt door derden...
Geen probleem meis. Neem je tijd. In jouw eigen tempo. Ik vind het wel fijn dat het je raakt. Wie weet welke inzichten er door ontstaan?
Karina, Ik heb het artikel gelezen dat je hierna schreef. Ben trots op je....
Dank je wel, heb er zelf een beetje gemengde gevoelens over, maar ja.

Ik heb jouw artikel nu helemaal uitgelezen, het raakt me.