Heb jij een fijne Kerst?

Door Weltevree gepubliceerd op Wednesday 31 December 01:25

Dit jaar zou alles echt ten goede keren want we begonnen met een schone lei. Daar was ze dan, deed haar best om de indruk te wekken dat we elkaar gisteren nog zagen en probeerde te verhullen dat ze wat gespannen was. "Vind je het moeilijk?" “Nee hoor, niets bijzonders toch?” Ze zat echter wel de meeste tijd stram ‘op visite’. Ik liet haar begaan. En passant liet ze toch wel wat intieme feitjes los waardoor ik haar kon leren kennen. Natuurlijk loog ze met een van zenuwen geknepen stem en loerende ogen. Toevallig had ik daarvoor schokkende info ontdekt, die elk woord logenstrafte wat ze over die precaire kwestie ten berde bracht. Zou ze zich niet realiseren dat ik de misselijkmakende waarheid al weet, dacht ik nog. Dat ze er niet bij stil stond dat haar geheim te grabbel lag op internet, was ook zo typerend.

Een maand daarna ben ik bij haar thuis geweest. Het bleef wederzijds op eieren lopen, maar naar omstandigheden was het onverwacht gezellig. Alle reden om op méér te hopen en we mailden elkaar daarna ééns in de drie/vier weken. Over en weer verzonnen we wat we zouden gaan doen. Het moest een leuk uitje zijn dat ons beiden interesseerde. De hoop, die kloterige verdomde rot hoop, die al tien jaar dood leek, laaide feller op dan ooit tevoren en het verlangen herrees majesteitelijk. Als beeldschone Fenix steeg ze op uit het schitterende stof der hemelschreiende tot gruis verkruimelde goede bedoelingen. Ik had beter moeten weten, maar nee, ik liet me weer verleiden. 

“Ik merk dat de frequentie voor contact bij jou anders ligt dan bij mij,” schreef ze na enkele maanden. Hoe wil jij een band opbouwen zonder ooit iets samen te ondernemen, vroeg ik me af en het bleef heel lang stil. Had ze alweer afstand genomen? Onnoemelijk hardleers van mij, want iedere december is het weer raak en te hopen dat we na vijftien kale kerstbomen, het vastgelopen lot nog konden keren was de Goden verzoeken. De teleurstelling was belachelijk. Dat ik me wanhopig vastklampte aan een goede afloop, kreeg iets volkomen idioots. Alsof ik een uitgekakte, aan sado masochisme verslaafde, moeke was.

Als je lijf alle aandacht vergt, kanker op de loer ligt, vliegt de tijd doorheen de verzwegen coulissen en gelukkig wilde ze toen wel graag iets voor me betekenen. Ik moest maar aangeven wat ze voor me kon doen. Mijn vraag- haar uitgebreide netwerk inzetten- om mijn eerste boek uit te geven, zag ze meteen wel zitten. Ze bood niet aan om langs te komen. Angst? Onwil? Zo komt het op mij over, maar het zal wel totaal anders, veel ingewikkelder, liggen. Je kind, dat met zoveel onbegrijpelijke gevoelens kampt, sommeren op te komen draven lijkt me niet echt wijs. Drie weken later vond ze dat verzoek over het boek toch erg raar en ze had het nergens meer over. Ik ben het zo zat dat men afspraken maakt om ze niet na te komen. Graag of niet, is mijn devies en een ultimatum stellen is mij echt te dictatoriaal. Wantrouwen schiet niet op in het kader van wederzijdse opbouw van begrip. Vier maanden later stond er nog maar één mogelijkheid open. 

25-12-2014

"Heb je een fijne Kerst?”

Bij Sms-taal legt de ontvanger er meestal zelf de klemtoon in: Heb JIJ een fijne Kerst? Is dat ongewenste intimiteit of kan ze concluderen dat IK het niet fijn heb? HEB je een fijne Kerst? Nadat er zoveel aan voorbereiding vooraf ging?  Heb jij een FIJNE Kerst? Ervaart ze dat als op- of aanmerking? Verwijt? Het kwam vroeger tig keer voor dat een vraag als aanval of veroordeling werd ervaren. Sterker nog, als ik naar een zak chips keek, werd ik ervan beschuldigd haar te vet te vinden. "Heb je een fijne Kerst" is géén wens die men glimlachend aanvaardt omdat je er zelf al één aan mams hebt verstuurd en de positieve ontvangst is even bepalend als de welgemeende aardige intentie van de afzender. Ik heb het hier niet tegen een kleuter. Als ik ieder woord op een goudschaaltje moet wegen is het gevoel erbij al verweekt voordat de zin uitgesproken is.

Vijf woorden, incluis vraagteken, maar er kwam géén respons op. Dat dit negatief kan worden opgevat is mijns inziens te absurd en weigeren te reageren kan duizend en één redenen hebben. Heeft ze nog hetzelfde telefoonnummer? Klopt het mailadres nog? Is ze verhuisd en heb ik dat bericht per ongeluk tussen de reclame weggegooid? Etc. Als dat allemaal is gecheckt, rijzen vermoedens over niet durven, over haat. Het resultaat is wel de jaarlijks terugkerende berg verdrietig besef van machteloos onbegrip dat waarschijnlijk wel wederzijds en zeer omkeerbaar is.

A: Ik vat het niet persoonlijk op want ze heeft misschien griep, of is te druk, viert het feestje bij pa en heeft de mobiele vergeten.

  • vanwege het lawaai daar ter plekke hoort ze het signaal niet
  • ze heeft geen zin om mij aan de neus te hangen of het een fijne Kerst is.
  • wil niet aardig of sociaal doen (of wat redelijkerwijs te verwachten zou zijn)
  • zij rekende er op dat ik iets zou laten horen en heeft de telefoon uitgezet
  • is niet in staat de toetsen te bedienen (gebroken vingers?)
  • er is niemand aanwezig om dat antwoord-smsje voor haar te versturen.
  • ze heeft weer een vrijer waarvan ze denkt dat ik hem afkeur

B: Ik vat het wel persoonlijk op en zij zegt voor de zoveelste keer: Er is voor jou geen plaats of tijd over in mijn drukke leven. Jij heb niet het recht om te weten hoe mijn Kerst is. Jij ligt al zolang in de catacomben weg te rotten dat lijkverstijving reeds lang geleden is ingetreden en ik kan die stank niet verdragen. Er zijn vast nog meer redenen, maar op een gegeven moment is geen enkele verklaring afdoende en de steeds vaker opduikende overweging kruipt nogmaals door mijn hoofd: Persoonlijkheidsstoornis? Zodra je dat weet kun je je erop instellen. 

Die eerste Kerstdag scroll ik 's avonds laat door mijn inbox die moet worden opgeschoond en schrik, was dat berichtje vergeten. Best triest, ik was er toen zo blij mee, wilde het zwart op wit vasthouden. Als was het één van de tien geboden, die me door Mozes hoogstpersoonlijk vanaf de Heilige Berg was aangereikt. 25-12-2008. Het eerste deel staat tussen sterretjes (is weggevallen, vermeldt TMobile) maar de rest houdt een belofte in: “-en ik hoop dat we ooit de band die we hebben, van moeder en dochter, zo vorm kunnen geven dat we daar beiden vrede mee hebben.”

Radiostilte is één van de meest gemene mishandelingen die een kind jegens ouders kan plegen. Ouders kunnen de band met hun kinderen wel laten vieren, niet doorknippen, maar kinderen kunnen je afdanken en ik heb mijn kans gehad. Het is tijd voor wat geluk. Dat ik dagelijks de mailbox open en er weer niets van mijn nazaat in vind steekt in het nieuwe jaar vast ook niet meer.

De achterkant van het gelijk

8f14d30adb7372f96c1612ae9374f69d_medium.

Ik hang mijmerend op de bank. Kerst. Geen zin in familie. Natuurlijk vier je dat het liefst met hen, maar de enige die ik heb is pa. Mijn halfzus en broer hadden er geen zin in deze keer. Vorig jaar heb ik hen nog overreed: “ Toe nou jongens, het is familie, die moet je eren zolang ze er nog zijn!” Niet dat je er veel wijzer van wordt. Je kunt met pa geen diepgaand gesprek voeren. Hij bindt zich niet, beweert hij en doet er zielig over omdat het hem te veel ellende heeft opgeleverd. Aardig maar nietszeggend. Enkel als er iets van mij voor terug komt toont hij zich vader en dan ook nog zolang het precies gaat zoals hij wil. Ach ja, ik lijk in veel opzichten op hem. Wel zo rustig want mijn moeizaam bijeen gesprokkelde rust zal niemand ooit nog overhoop halen. Nu zit ik thuis knus te kneuteren in mijn eigen honk. Als ik aan mijn moeder denk schudden mijn zorgvuldig uitgekiende leefregels al op hun grondvesten, laat staan dat ik er méér dan een uur mee op moet trekken. Ja hoor, de Ifoon zoemt. “Als ik het niet dacht,” ontsnapt me na de vloek

“Heb je een fijne Kerst?” Pfffft.. Ik wist het wel, sms, zoals iedere jaar.  Wanneer begrijpt ze het nou? Hoe stom moet je zijn om vol te houden? Hoelang laat ik al merken dat ik haar niet moet? Zoiets voelt een goede moeder toch?

Eerst schrok ik me een rotje van dat mailtje, vier maanden terug, waarin ze over die kanker scheef. Bood ik haar aan te helpen, wat in de gegeven omstandigheden uitzonderlijk goed bedoeld was. Komt ze met zo’n idioot plan want ik heb volgens haar een veel groter netwerk dan zij. Jaja, maar daar heb ik jaren over gedaan. Daarvoor heb ik mij in mijn gore eentje uit de naad gewerkt. Daar laat ik niemand van meeprofiteren en zeker haar niet. Een boek uitgeven, pfffft.  Ze doet het erom, verdomme. Heb je een fijne Kerst?  Ik wil niet dat ze met die vijf kloterige kutwoorden de hele verdere kutsfeer hier verpest. Nu kan ik de hele dag zitten wikken en wegen en me de eerstvolgende drie weken weer niet ontspannen. Nu moet ik reageren, maar ik doe niet meer mee aan haar stomme sociale spelletje. Ik verdom het, vat het niet persoonlijk op!  Over uit en sluiten, voorgoed, want,

  • ze geniet ervan mij de stuipen op het lijf te jagen met dat moeder-dochter-gedram om me te laten voelen dat ik haar verwaarloos.
  • Ziek? Jammer dan. Ik laat me niet manipuleren. Ik ga over mijn eigen leven en daar heeft zij niets over te zeggen.
  • Zij heeft mij niet eens nodig, viert het buitenshuis, met ‘vrienden’. Haha, dringt zich eenvoudig aan hen op, met die kanker en dikke plank voor haar kop. Zitten die lieden met haar opgescheept terwijl ze dat helemaal niet willen. Eigen schuld.

Valse hoop kan ze niet hebben. Ik heb haar na dat laatste bezoekje afgehouden want ze keek weer dwars door me heen, maar de echte smoezen doorziet ze niet. Hoe dom ben je dan? Stel ik bel. Dan merkt ze dat ik alleen zit en dan is ze in staat om te vragen of ze even langs zal komen. Het interesseert haar niet hoe ik me voel. Dan had ze wel voorgesteld om met Kerst hier naar toe te komen. Of mij bij haar uitgenodigd. Nou en? Dan gaat ze dood. Het is het beste bewijs van haar waanzin om die ziekte op te voeren. Zodat ik toe zal geven dat ik om haar geef? Voor mij is ze al zolang dood. Dat moet ze toch hebben gemerkt? Of denkt ze dat ik haar tot leven kan wekken door net te doen alsof ik niet bang voor haar ben?

Zoals altijd op eerste Kerstdag wis ik alle oude berichtjes uit de telefoon. Het jaar is om, aan het verleden hangen is onzin. Het geeft mij altijd een goed gevoel om met een schone lei het nog maagdelijke jaar in te luiden. Duizend en één nieuwe kansen. Zo, het laatste berichtje. Huh? Uit 2008? Wonderlijk…ik gooi ieder jaar toch alles weg? Waarom schiet ik nou in de lach? Eigenlijk pesterig, als was dat halve bericht om een speciale reden bewaard. Het eerste deel is weggevallen maar het venijn zit in de staart: “en ik hoop dat we ooit de band die we hebben, van moeder en dochter, zo vorm kunnen geven dat we daar beiden vrede mee hebben.”

Plotselinge rol ik over de bank van pure lol die ik zes jaar geleden nog niet beleven kon. Toen had ik de helende kracht van humor en relativeren nog niet ontdekt. Hahaha, zie je wel, daar is ze weer met haar genuil. Het beste bewijs van die narcistische inslag, haha. Haha, ik ga dit berichtje bewaren om er morgen met Miranda plezier om te kunnen maken. Maar wacht eens even…dit smsje staat in de lijst verzonden berichten.

De hysterische schaterpartij die losbarst kan ik niet stoppen want ineens gieren de zenuwen door mijn keel. “Dit heb ik echt aan mijn moeder gestuurd? Hoe kan het dat ik daar niets meer van weet?” kermt het langs mijn kurkdroge huig. Nou ja, zes jaar geleden al… Ik haal mijn schouders op en druk tweemaal op oké, zodat het voor eeuwig verdwenen is, me niet nogmaals te grazen nemen kan.

Ik moet haar niet, dat stuk verdriet. Had ze het vroeger anders gedaan dan was ik tenminste af en toe naar mijn broer en zusje gegaan, maar daar is een stokje voor gestoken. Alsof het mijn schuld was, gossamme. Wraakzucht, zeker weten. Ik ben gelukkig niet zo haatdragend, maar dat die trut de indruk wil wekken dat het aan mijn vader heeft gelegen is te absurd. Natuurlijk heeft hij alles voor mij over gehad, maar ma was jaloers omdat hij haar voor zijn nieuwe lief inruilde. Het kon niemand iets schelen hoe eenzaam ik was. Ik kan er niets aan doen dat nu toch de tranen over mijn wangen rollen, dat ik snotter als een kleuter: “Ik heb het zelf gehoord, die keer dat pa me eindelijk op kwam halen. Dat loeder kan wel beweren dat het niet haar schuld was, maar ik ben niet gek. De vreselijke scheldkanonnade van mijn wanhopige pa staat nog in mijn kop gegrift. Een vader laat zich toch niet bij zijn kinderen weghouden? Waarom weigert hij trouwens nog steeds te vertellen waarom hij me nooit meer heeft opgehaald? Ach wat, de hele afgetrokken bende kan de pot op. Waarom moet het van mij af komen? Die twee hebben toch alles verziekt en wat maakt het na al die jaren nog uit wie er gelijk heeft? Dat boeit me voor geen meter. Negeren. Dat is het beste want ik kan niet eens meer alle leugens uit elkaar houden die ik iedereen op de mouw speld. Het is mijn tijd en ik heb recht op geluk. Haha, ik zie het bijna voor me, hoe ze dagelijks de mailbox opent en er niets van mij in vindt. Dat zal haar leren van mij los te komen. Goh, wat is dat mokkel gestoord…

Reacties (40) 

Voordat je kunt reageren moet je aangemeld zijn. Login of maak een gratis account aan.
Gelezen
Heftig, al hoop ik toch echt dat je dochter iets milder in haar conclusies. Die verhouding tussen jullie is echt heel erg triest.
Ja, maar in deze spiegelopdracht kwam het wel handig uit.
Dat ben ik met je eens. Ik vrees dat het altijd een groot verdriet in je leven zal blijven, of je dat nu wilt of niet.
Ja, dat zal ook...iedere december is er al jaren door geraakt, al kan ik inmiddels heel behoorlijk genieten van de gezelligheid die we (EmjE en ik) samen maken.
komt hard binnen deze. Dapper van je om zowel de moeder als de dochters kant te tonen in een autobiografisch verhaal.
Ja, autobio ligt tenslotte voor het oprapen en voor iets anders miste ik (vanwege diverse ontwikkelingen) ook de inspiratie...
was het moeilijk om je dochters kant voor te stellen of weet je eigenlijk wel wat haar drijft?
Deze gaat inderdaad diep en is zeer goed geschreven.
Dank je wel. Ben vooral blij met : goed geschreven...
Maar zeg nou eens eerlijk, Dora, heb jij een fijne Kerst gehad?
:-)
Ja hoor... met EmjE lukt dat altijd wel
Gelukkig maar!
wat een diepgang x
Dank je, inderdaad, diepgang, als onderzeeërs en dat net voordat het oude jaar tussen de vingers door vliegt...