Reactie op het artikel: Kritiek...

Door Mijler gepubliceerd op Saturday 08 November 20:27

Het artikel van Neerpenner vormt voor mij een mooi uitgangspunt om hier wat uitvoeriger op in te gaan.

 

Is kritiek nalaten een kwestie van niet durven of niet willen?

 

Het is niet altijd een kwestie van geen durf hebben maar het gewoon niet willen.

Wel de (brute) durf hebben, maar het niet willen geven van kritiek kan op verschillende motieven berusten, uitgaande van het principe dat je kritiek nuttig vindt

  1. Je acht jezelf niet sterk genoeg in verbaal opzicht om het begrijpelijk te verwoorden.

  2. Je hebt de ervaring of overtuiging (inschatting) dat het een negatieve ontvangst heeft.

  3. Je voorziet (inschatting) dat je de schrijver meer ontmoedigt dan helpt. M.a.w. dat het averechts werkt

Je merkt dat de criticus zich bewust moet zijn van de effecten van zijn opmerkingen en dat hij zowel zijn eigen kwaliteiten als die van de schrijvers moet incalculeren.

 

Eigen ervaringen

 

Ik heb best al aan veel schrijvers kritiek gegeven, wat door de meesten als positief werd ervaren. Op basis van bovenstaande drie overwegingen ga ik zeer selectief te werk. Als abc niet van toepassing is en ik meen een zinvolle aanwijzing te kunnen geven, doe ik dat. Afhankelijk van de impact die het kan hebben, doe ik dat via pb of rechtstreeks onder het verhaal. Het zijn dan ook altijd schrijvers waarbij ik het zie zitten en waar ik geloof in heb. Altijd zal ik het goede van hun werk en de kwaliteiten van de schrijver erbij benoemen en een vrijblijvende toon aanslaan. Meestal wordt het in dank ontvangen en er positief verder mee gewerkt. Vaak betreft het gedichten en soms beroer ik onbewust persoonlijke gevoeligheid in zin of woord en verkiest de schrijver om het te laten staan. Enkele keren kreeg ik een afwijzende reactie, nog wél met een dank je, maar liever niet. Zelfs leverde het mij een blokkade op, terwijl ik het toch heel netjes en gemotiveerd had gebracht.

 

Zoek de weg van geleidelijkheid

 

Kortom: Het vraagt om een weloverwogen handelen, want goede kritiek leveren is minstens zo moeilijk als het schrijven van een artikel. Mijn ervaring is ook als je in deze netjes te werk gaat, krijg je nette reacties terug. Zodra de acceptatie aanwezig is geef ik meer kritiek onder het werk, omdat het ook leerzaam is voor andere lezers. Enkele schrijvers hebben het samenwerken en hun dank in een afzonderlijke publicatie getoond. Dit is natuurlijk erg stimulerend voor de criticus.  Zo ontstaat langzaam een band van vertrouwen en winnen we terrein in de zin van acceptatie van kritiek.

Ik ben dus geen voorstander van het hanteren van de botte bijl maar de weg der geleidelijkheid.

 

Kritiek is geen negatief woord!

 

Gebruik de woorden die u wilt. Dat is mij om het even, maar kritiek is geen negatief woord. Goede kritiek moeten we als positieve impuls zien en slechte kritiek afbrekend. Het is de toevoeging en niet het woord dat de gevoelens oproept. Flaporen zijn bij een olifant zinvol en mooi, maar bij een baby niet, aldus onkel Sam.

 

Tot slot: Ik ben het met de algemene strekking van het verhaal van Neerpenner eens en verder wens ik “voedzame kritiek back!”

Reacties (17) 

Voordat je kunt reageren moet je aangemeld zijn. Login of maak een gratis account aan.
Ook een goed artikel met een paar goede punten die ik herken. Plus nummer vier die Gildor zo heerlijk kleurrijk weet te benoemen.
Hmm...
Je hebt gelijk, ik had er niet aan gedacht dat sommige wel kritiek durven geven, maar door die drie punten het niet willen.

En ik ben het eens met jouw weg der geleidelijkheid. Met een botte bijl bereik je weinig, me dunkt.

Een mooie reactie en aanvulling op mijn artikel.
Net zoals bij het artikel van Neerpenner kan ik me ook heel erg terugvinden in jouw artikel.
De drie motieven die je noemt herken ik. Mijn persoonlijke ervaringen, gekoppeld aan de ervaringen van anderen (de situaties waar Doortje en P1eter over schrijven herken ik) hebben gezorgd voor een vierde motief, eigenlijk een afgeleide, een resultaat van motief 2. Motief 4: No longer giving a shyte!

De meeste slecht geschreven stukken op Plazilla negeer ik gewoon. Dat geldt zowel voor fictie als info-artikelen. De mensen die als schrijver willen groeien, met hen voel ik me vooral verbonden. Misschien wel juist omdat ik een jong kind heb. Er is bijna niks mooiers dan zien hoe een kind probeert, leert, groeit en beter wordt. Het herkennen van het kind in elke volwassene is dan een tweede natuur geworden. En een genot om naar te kijken. En heerlijk om te stimuleren.

Jij bent een schrijver waar het krijgen van kritiek bijna eervol is.
Zo zijn er nog een paar en ik vind deze hele actie, afgezien van wat pessimistische bedenkingen van mij, een goede manier om het kwaliteit, maar ook de ontwikkelingen een boots te geven.
Nuttige positieve of negatieve kritiek geven vergt domweg opleiding en inzicht. En dat nog afhankelijk van de materie. Als opleider van dienstplichtige leidinggevenden in de KL leerde ik om nooit kritiek te geven. Evaluatie, waarbij alle betrokkenen aan het woord komen, is veel nuttiger en leerzamer. Voorbeeld: Een ARO (Aspirant Reserve Officier) leidde een aanval die hopeloos mislukte door 1 beoordelingsfout. Ik zou toen hebben kunnen zeggen: "Wat een klote aanval". Iedereen zou dat begrepen hebben, maar hem niet geholpen. Dus zet je iedereen in een halve kring om je heen, steekt een sigaret op en vraagt:"Hoe vind je de aanval verlopen?" Hijzelf wist heel goed dat het knudde was, maar probeerde zijn tactiek toch te verklaren."Daarna vraag je aan een andere ARO;"Mee eens?" Elk van de anderen komt dan met zijn visie op die aanval, waarbij automatisch de fout aan het licht komt. Conclusie van de ARO:"Ja. Als ik daar geen vergissing had begaan, zou de aanval gelukt zijn."
Er is dus in het geheel geen kritiek gegeven, maar de man werd ertoe gebracht zijn beslissingen op de cruciale momenten in een ander licht te zien. Zo ook met schrijven op Plazilla. Zouden we met elkaar rond een tafel zitten met een kop koffie en iedereen met sigaret en ik met mijn stinkende pijp en we zouden een slecht geschreven artikel bespreken (kritiek uitoefenen?) , dan zou de eerste vraag moeten zijn:"Hoe vond je je eigen artikel." De daaropvolgende discussie zou de schrijver vanzelf in de richting van een eigen conclusie dwingen. Niemand beschadigd.
Maar Plazilla is een plaats waar je je uiten kunt. Daar is geen kritiek of evaluatie mogelijk omdat ieder vogeltje zingt zoals het gebekt is. Bevalt een artikel niet? Dan negeren. Ergert je een bepaald woordgebruik? Niet lezen. Ergeren je taalfouten? Wordt lid van de stichting Lezen en Schrijven van Prinses Laurentine en doe mee aan het verspillen van 8 miljoen Euro subsidie.
Ik erger me niet, maar help als ik denk dat het nuttig is. Heb daar regelmatig goede ervaring mee. Soms ook niet en dan laat ik het zonder moeite los. Helaas kunnen we op de site niet rond de tafel, anders zou dat een mooie gelegenheid zijn om te doen zoals je schetst.
In elk geval bedankt voor je uitgebreide reactie!
Ben het met je eens, ga ook voor evaluatie, maar is hier op Plazilla niet mogelijk.
Kritiek is géén negatief woord, maar het wordt soms zo ervaren. Zelf heb ik op de academie heel wat kritiek ontvangen en ben er beter van geworden en in de jaren dat ik les gaf was het logisch mensen te stimuleren het beste uit zichzelf te halen
Ik ben er op schrijverssites mee opgehouden mijn mening te geven bij mensen die het niet verdragen. Ook aan de hand van heel vervelende ervaringen, want ik ben op een leeftijd gekomen dat ik geen zin meer heb allerlei onzin over me heen te krijgen omdat de ontvanger van feedback dit als een aanval ziet. Dat is niet laf of slap of weinig moedig, maar ik geef het stokje graag over aan de nieuwe lichting aangezien mijn behoefte aan lesgeven inmiddels best wat is afgezwakt. Ik heb er wel voor gekozen er energie in te steken bij mensen die er iets mee willen, maar niet meer in het openbaar.
Een mooi artikel, Mijler.

Kritiek geven... Inderdaad is het handig om er wijs mee om te gaan. Een pb'tje is daarvoor een goede manier.
Of de ontvanger zich dan 'aangeklaagd' voelt, dat is natuurlijk helemaal zijn of haar zaak. Als je maar aangeeft, dat je het uit een goed hart doet {dus: onderbouwt}.

Zelf heb ik een tijdje geleden - zij het op een andere plek langs de digitale snelweg dan Plazilla - een keer iemand 'mijn taalkundige correctiehulp' aangeboden. Dit leverde mij een opdracht voor mijn bedrijf op en een tevreden klant.
Het kan dus wel... :-)