Theater Epidaurus in Griekenland

Door Maud Busschers gepubliceerd op Monday 27 October 21:22

epidaurusdertig.jpgIk ben afgelopen vakantie in Griekenland geweest en heb het Epidaurus theater bezocht. Nou was ik altijd al geïnteresseerd in theater. En van dit theater wilde ik dus ook meer weten. 

Voor degene die dezelfde interesse deelt. Eerst even iets algemeens over theaters; 

Het Grieks theater algemeen 

Vroeger, toen er nog geen theaters waren, voerde men toneelstukken uit onder aan een heuvel, en zat het publiek op de helling ervan. Griekse theaters waren openlucht gebouwen. Ze leken meer op voetbalstadions dan op theaters. Meestal pastten er zo’n 18.000 mensen in. Als een optreden eenmaal begonnen was, was er geen mogelijkheid meer voor de menigte om zich te verplaatsen. Hieruit kun je afleiden dat het theater in Griekenland erg geliefd was. 

epidaurosplattegrond.gif

De tribune liep halfrond om het podium van het orkest heen. Daarachter was het podium voor de spelers: ‘’proskenion’’. Hieraan grensde de ‘’skènè. Dit was een omkleed- en opfrisruimte voor de spelers. Dit was speciaal gedaan zodat alle mensen het stuk konden zien en horen. Er was echter wel een verdeling in de tribune. De belangrijke (rijk of invloedrijk) personen zaten hoog op de tribune zodat zij alles het beste konden zien. Voor het geluid maakte het niet veel uit, want door de halfronde vorm bleef het meeste geluid even hangen. 

Vaak deden zij ook aan special effecten. Bij sommige stukken was dit sfeerbepalend. 4 voorbeelden zijn: 

- knetterend vuur: breken van stukken hout

- regen: bolletjes in een schaal heen en weer schudden

- paarden: twee houten bekers tegen elkaar slaan

- onweer: rollende stenen door een tunnel door heel het theater.

Je zou het niet verwachten, maar tijdens de stukken (al vanaf toen het theater ontstond) werd er veel gezongen en gedanst. Veel mensen stellen zich het Grieks theater voor als puur acteerwerk van redelijk dramatische, of soms juist humoristische stukken. Tragedies en Komedies, maar er werd veel muziek gebruikt. De stukken stonden altijd in een goddelijk thema. Het sprak voor zich dat de liederen dat ook waren. Twee beroemde en goed bewaard gebleven liederen zijn ‘’The Bacchae’’ en ‘’The Frogs’’

De meeste stukken, die nu nog bewaard zijn gebleven, zijn in de 5edie tijd bestonden de theaters enkel uit hout. Vandaar dat er bijna niks is overgebleven.

Epidauros

Epidaurus is een schiereiland Aan het eind van de 6e eeuw v.Chr. werd de polis geregeerd door de tyrannos Prokles, die zijn dochter Melissa ten huwelijk gaf aan Periander, tyrannos van Korinthe [2].Tijdens de Perzische Oorlogen stuurde de polis acht schepen naar de slag bij Artemision, 800 mannen naar Plataeae en 10 schepen naar Salamis. Bij het einde van de oorlog allieerde Salamis zich met Sparta en trad toe tot de Peloponnesische Bond, tegen Athene en de Delische Bond. Epidaurus nam deel aan de «affaire van Corcyra» en voorzag triremen voor Korinthe. Daarop vormde Epidaurus een pijnpunt in de spanningen tussen Athene en Sparta.Epidauros is het beroemdste en best bewaarde theater uit de oudheid. 

Zelfs nu wordt het nog gebruikt voor opvoeringen en men denkt dat het theater in het begin van de 3de eeuw. Oorspronkelijk had het theater een tribune met 34 rijen, maar in de 2de eeuw was er een uitbereiding van het theater en kwamen er 21 rijen bij. Hierdoor konden er niet meer 6 duizend, maar 12 duizend gasten in het theater. Het orchestra was voor het orkest en de vloer bestond uit aangestamd leem met daaromheen een lage, marmeren muur. In het midden stond een altaar, dit was het altaar van Dionysos. (god van wijn en vreugde) Het orchestra had 2 toegangen (paradoi); een westelijke en een oostelijke. Ze konden allebei met een deur gesloten worden. De skènè had 14 ionische halfzuilen en daartussen zaten draaibare houten panelen, waarop men een decor kon schilderen. In 267 na Christus verwoestten de Goten het heiligdom en het theater, maar het theater werd redelijk snel weer opgebouwd. 

Tot op de dag van vandaag worden er elke zomer weer klassieke tragedies in het Nieuwgrieks opgevoerd.

Drama/Voorstellingen

Er zijn twee soorten voorstellingen geweest: De Komedie en de Tragedies. De namen spreken voor zich. De Komedie was luchtig en met veel humor. Vaak werd hier ironie gebruikt en maakten ze elkaar veel belachelijk. Bij de Tragedie waren het vaak verboden of onmogelijke liefdes. Meestal was er dan ook spraken van één of meerdere sterftegevallen. 

Een voorbeeld van een hier opgevoerde komedie is:

Wolken (Νεφελαι) - Uitgevoerd in 423 v.Chr. De volledige titel was: 'De Wolken of de school voor sofisten'. Het is eigenlijk een soort van aanval (commentaar) op de moraal van de sofisten. . In deze komedie is de rol van sofist weggelegd voor Socrates. Aristophanes maakt hem totaal belachelijk. Strepsiades, de andere rol, staat qua karakter in contrast met Socrates. Hij is sterk, dapper en gewelddadig. Terwijl Socrates zweverig en totaal onpraktisch is.Strepsiades is een boer die diep in de schulden zit. Hij laat zich inschrijven bij lessen van Socrates, ‘’de denkerij’’: want hij hoorde dat je daar alles kon leren, dus ook om onder zijn schuldeisers uit te komen. Socrates heeft het telkens over de Wolken, die onze beschermgeesten zijn en hij vraagt dan ook steeds aan de boer of hij met hen wil kunnen praten. Op een gegeven moment roept Socrates in wanhoop uit dat de boer een waardeloze leerling is en niets van zijn leringen begrijpt. Strepsiades stuurt dan maar zijn zoon naar de les. Dit lukt hém wel. Hij treitert zijn vader ermee en dan wordt Strepsiades zo boos dat hij de ‘’denkerij’’ in brand steekt. 

Een voorbeeld van een hier opgevoerde tragedie is:

300px-Lytras_nikiforos_antigone_polynice

Antigone (Grieks: Ἀντιγόνη) is een door Syphocles geschreven klassieke tragedie. Het idee van dit stuk is dat je ten alle tijden verstandig moet handelen en de goden niet mag irriteren. Het thema is: Het individuele geweten tegenover de staatswetten; moreelgoddelijke versus de menselijke wetten.De broer van Antigone, Polykleitos is gestorven. Creon, de koning op dat moment, verbiedt dat zijn lichaam begraven wordt, want hij is een landverrader. Samen met haar zus Ismene begraaft ze haar broer. Vervolgens worden ze opgepakt door Creon, die echter de neef is van Antigone. Ook is Antigone net verloofd met Haemon, de zoon van Creon.Antigone en Ismene worden ter dood veroordeeld. Antigone hangt zichzelf op. Haemon valt zijn vader aan. Maar als deze tot inzicht komt dat hij zijn eigen vader wil vermoorden, pleegt hij ook zelfmoord. De vrouw van Creon dood zichzelf ook, uit verdriet voor haar zoon. Zo blijft Creon helemaal alleen achter omdat hij onrechtvaardig handelde en te laat tot inzicht kwam. 

Tempels bij het Theater

De Tempel van Asclepius

Deze tempel is in 380 voor Christus ontworpen door de architect Theodotos. De tempel is vooral bekend omdat hij vol beladen is met goud en ivoor. Aan de korte kant zijn 6 en aan de lange kant 11 zuilen. Deze zuilen zijn allemaal Dorisch. Rondom de Cella is een Korinthische zuilengalerij. Midden in de Cella stond het beeld van Asclepius waar hij met een staf in zijn linkerhand op een troon zat. Naast hem lag een hond en hij hield met zijn rechterhand een slang vast. Het beeld was gemaakt door Thrasymedes.

medium.jpg

Overigen

Er waren nog drie kleine tempels in de buurt van het Epidaurus. Die van Themis, Artemis en Aphrodite. 

Tholos

078.jpg

De Tholos is een rond gebouw, gemaakt van wit marmer. Het stond aan de westkant van de tempel. Het enige wat overgebleven is van het gebouw zijn drie stukken muur. (Vroeger was het een labyrint.) Er is een deel van het gebouw heropgebouwd. Dit is nu te zien in het museum. De ingang was mooi versierd. De Cella was omringd door Korinthische zuilen die het plafond van bronzen platen omhooghielden. Aan de buitenkant stonden echter Dorische zuilen. Op de vloer lag een marmeren ondergrond met zwarte en witte ruitjes. Eerst stonden hier veel pilaren met een soort inscripties erop (Steles). Op deze Steles stonden de namen van mensen die door Asclepius genezen zijn. Ook staat er welke ziekte ze hadden en hoe ze zijn genezen. Onder het gebouw was een soort doolhof met in het midden een waterput. Wat het gebouw voor functie had weet niemand zeker maar men denkt dat het een vereringsplaats was voor Asclepius. Er wordt ook wel gezegd dat het labyrint symbool stond voor de donkere levensmachten in de Asclepiuscultus. Sommigen denken dat het puur praktisch gebruikt werd. Dus als thuis voor slangen, dit waren de symbolen van Asclepius. De muren waren vol van wandschilderingen van de schilder Pausias.

Heiligdom van Maleatas

Maleatas was de voorgaande naam van Apollo. Epidaurus is eigenlijk zijn terrein. Hij werd er dan ook goed en veel vereerd. Volgens verhalen is de stichter van het heiligdom de senator Antonius. Hij was door Asclepius genezen en wilde zijn dank tonen. Al 3000 jaar voor Christus was deze plek bewoond. Er zijn dan ook hele oude resten van brandofferaltaren aangetroffen. In begin van de 4eongeveer honderd jaar later is hier een Stoa omheen gebouwd. Dit is een smalle overdekte zuilengalerij waar vaak beelden stonden die zo werden beschermd tegen regen en zon.Deze tempel was misschien wel het mooiste en bekendste genezingscentrum van Griekenland. En doordat het zo bekend was groeide de welvaart voor de tempel en kon er een bouwprogramma gemaakt worden. (De stoa bijvoorbeeld. Maar ook de kleinere tempels eromheen)Ook werden er veel gebouwen omheen gebouwd die moesten dienen voor het onderkomen van Pelgrims en bij evenementen als Sport- of Musiciwedstrijden. Want ter ere van Asklepius de Asklepieia georganiseerd: vierjaarlijkse Panhelleense Spelen die bestonden uit paardenrennen en, vanaf de 4e eeuw, poëziewedstrijden waar veel muziek ook aan te pas kwam.

Reacties (0) 

Voordat je kunt reageren moet je aangemeld zijn. Login of maak een gratis account aan.