Leeftijd en ervaring maken niemand een deskundige

Door Kai-Maduro gepubliceerd op Sunday 19 October 16:29

Overal duiken ze de laatste tijd op: ‘ervaringsdeskundige’ mannen en vrouwen. Onbekenden, minder bekenden, goede bekenden, televisie- en filmsterren en zelfs topsporters presenteren zich als coaches, spirituele begeleiders, therapeuten, patiëntenbegeleiders en noem maar op. De meesten achten zichzelf – zonder enige basiskennis - deskundig genoeg om, gezien hun leeftijd en vooral hun persoonlijke ervaring – als psychosociaal hulpverlener anderen te kunnen helpen. De vraag is: is iemand die ouder is dan jij, of iets traumatisch heeft meegemaakt op een bepaald gebied automatisch een deskundige?

Veel mensen denken ten onrechte dat dit wel het geval is, en wenden zich tot deze zogenaamde ervaringsdeskundigen als ze psychische en zelfs fysieke problemen hebben. Als gewezen onderzoeksjournalist en beroepscounsellor met tientallen jaren ervaring, heb ik uit eigen ondervinding en talloze gesprekken met zichzelf ervaringsdeskundigen noemende mensen iets anders ontdekt. Hoewel het leuk kan zijn om te denken dat ervaring en leeftijd automatisch een zekere mate van deskundigheid creëren, blijkt in de realiteit al te vaak het tegendeel. 

Leeftijd maakt niemand een meester

Boeddha vatte dit dilemma duizenden jaren geleden al als volgt samen: "Grijze haren maken je nog geen meester. Iemand kan nutteloos oud worden." Dit begrijpen is belangrijk, omdat het ons kan helpen bij het maken van beslissingen in ons privé- en zakelijk leven. Zoals bij het kiezen van adviseurs en het besluiten wiens advies het meest zinvol kan zijn.

Ervaring geen garantie voor deskundigheid

Zelfs sommige organisaties en bedrijven maken de fout om mensen te plaatsen op hoge leidinggevende posities op basis van hun leeftijd en hun ervaring. Natuurlijk kunnen we niet ontkennen dat ervaring belangrijk is en één van de voorwaarden is om leiding te geven. Feit is echter wel dat de overgrote meerderheid van de mensen onvoldoende deskundigheid heeft op basis van alleen hun ervaringen. Zoals leeftijd geen garantie is voor deskundigheid, is ervaring dat evenmin.

Een voorbeeld

Kan je je bijvoorbeeld voorstellen dat je iemand als de penningmeester van je organisatie kiest, die heeft laten blijken de basiskennis van het fiscale en financiële beheer te missen en daardoor de verantwoordelijkheid voor zijn taak niet kent? Of erger nog niet eens doorheeft? Helaas is dit geen incidenteel voorval.

Gewenste deskundigheid onderzoeken

Hoe kunnen we weten of de ervaring die iemand heeft de ervaring is die de gewenste deskundigheid garandeert? De beste manier is om goed te observeren hoe die persoon functioneert. Lijkt h/zij voorbereid op zijn/haar taak? Lijkt h/zij volledig te begrijpen waar het in een bepaalde situatie om gaat? Kan h/zij de leiding nemen, en begrijpt h/zij de mogelijke gevolgen? Kan h/zij op een duidelijke en makkelijk te begrijpen manier uitleggen wat nodig is? Of lijkt h/zij de toevlucht te nemen tot vakjargon of niet ter zake doende emotionele argumentatie? En wat vooral belangrijk is: neemt h/zij de totale verantwoordelijkheid voor zijn/haar ‘deskundigheid’? En herkent h/zij wat goed of verkeerd is gegaan in het verleden, en welke maatregelen nodig zijn om eventuele tekortkomingen of fouten aan te pakken?

Waar het om gaat

Bij deskundigheid gaat het dus niet alleen maar om de leeftijd, of het hebben van ervaring. Integendeel. Bij deskundigheid gaat het om het hebben onderzocht en geleerd van de eigen en andermans ervaringen, van de eigen ontwikkeling, de opgedane kennis en de wijsheid op een bepaald gebied.

Reacties (0) 

Voordat je kunt reageren moet je aangemeld zijn. Login of maak een gratis account aan.