Oekraïne: De taalkwestie

Door Gymbo gepubliceerd op Friday 19 September 21:29

Niet alleen in België is er regelmatig een taalstrijd, ook in Oekraïne. Het beschermen van Russischtaligen is voor Poetin en het Kremlin zelfs reden om Pro Russische rebellen militair te steunen en te bewapenen.

Volgens de Grondwet van Oekraïne, die in juni 1996 is aangenomen is de officiële voertaal van Oekraïne het Oekraïens, volgens de Slavische grammatica  van 1643. Volgens de laatste officiële volkstelling, deze was in 2001, was 77,8% van de bevolking van Oekraïne Oekraïens, 17,8% was Rus en 4,4% met overige nationaliteiten. Zo’n 85,2% van Oekraïners erkent het Oekraïens als hun moedertaal. 67,5% van de gehele bevolking beschouwt het Oekraïens als moedertaal. 29,6% is van mening, dat het Russisch hun moedertaal is. Dit is te verklaren door de bijna 350 jarige overheersing van het Russische imperium waarbij het Oekraïens bijna werd uitgeroeid.

 

361c974f46f2228bf1249e68bbdfbdb3_medium.

In Oekraïne gebruikt men, net zoals in Rusland, het cyrillisch alfabet. ( Zie ook  : http://plazilla.com/page/4295029099/het-russisch-alfabet-cyrillisch-schrift )

 

Geschiedkundig perspectief

Bijna 350 jaren was Oekraïne als een kolonie in het grote Russische Imperium en later in de Sovjet Unie. In alle gebieden van het grote Russische rijk zag men hetzelfde scenario, de Russische taal wordt geprivilegieerd en door de staat bevorderd, de lokale taal gemarginaliseerd. Zo ook in Oekraïne waar een van de aspecten in elke sfeer van het maatschappelijke leven tot doel had het Oekraïens te verdringen, te verbieden, op te heffen. Jarenlang probeert de Sovjet Unie, waarin Rusland 100% van de macht heeft, de Oekraïense taal te minimaliseren tot een boerentaal.

84738e0cd5618ab490c05dbf9e4b1485_medium.

Al van in de 17e eeuw beginnen er pogingen van Rusland uit om een aanzienlijke gedeelte van Oekraïne en het Oekraïens  in de kiem te smoren, waar men na verloop van tijd ook in lukt. In de 19e verschijnen er geheime instructies van Rusland (rondschrijven van Valuev, 1863) die uitdragen dat Oekraïense boeken moeten verbannen worden, en dan vooral studieboeken, wetenschappelijke en religieuze publicaties. In praktijk wordt de Oekraïense fictie ook niet meer uitgegeven. Russische tsaar Alexander II verbande met de Emsk act uit 1876 de Oekraïense culturele stichtingen, theaters en concerten. Tegelijk werden ook Oekraïense scholen verboden, Oekraïens talig onderwijs aan de universiteiten werd onmogelijk. Vele Oekraïense denkers en schrijvers worden gearresteerd en richting Siberië verbannen of zien zich gedwongen om te emigreren.

In het algemeen is het beleid van de Russen betreffende het Oekraïens gedefinieerd als volgt: “Er is en er bestaat geen Oekraïense taal en die mag ook nooit ontplooid worden. Iemand, die dat niet wil aannemen, is de vijand van Rusland”. Deze houding zie je trouwens vandaag de dag nog steeds in het huidige Rusland.

0c6f57c41a9273e4e59ca7c2439be09c_medium.

 

Na een korte periode van onafhankelijkheid in het begin van 20e eeuw, waar het Oekraïens als taal herleeft, wordt Oekraïne op een gewelddadige wijze door legers van de Russische communisten bezet. De bezetters gedragen zich als beesten zonder enige vorm van respect voor de Oekraïense cultuur en taal. Alles wat enige culturele waarde heeft, is vernietigd. Musea en archieven worden verbrand.

 

Wegens meerdere sociale onrusten moet de Sovjet Unie zijn beleid inzake Oekraïne meerdere malen bijsturen maar alle protesten worden altijd als hypocriet afgedaan. In werkelijkheid blijft men het Oekraïens en vooral Oekraïens talige mensen discrimineren. Beter banen en mogelijkheden zijn alleen voor degenen, die de Russische taal spreken. De Russische taal wordt als prestigieuze taal gezien, terwijl het Oekraïens steeds meer alleen maar door de gewone burger in plaatselijke dorpen wordt gebruikt en door Oekraïense intellectuelen. 

 

De huidige situatie

Een deel van de Oekraïense bevolking, vooral in het westen, is steeds Oekraïne en kun taal trouw gebleven. Ook en vooral dankzij de culturele avant-garde, de liefhebbers van de taal, dichters, schrijvers en eminente geleerden zijn de Oekraïense cultuur en de taal tot op heden bewaard.

Vanwege de lange Russische overheersing praten nog veel mensen in Oekraïne de Russische taal. Heel vaak gebruikt men Russisch als een oude gewoonte op straat en het Oekraïens in de huiselijke kring. Sommige mensen, vooral ouderen in totaal ver russificeerde gebieden zoals Krim of Donbas, hebben hun nationale identiteit volledig verloren en willen, afgezien van hun Oekraïense afkomst enkel Russisch spreken, omdat ze in Sovjet omstandigheden zijn geboren. De immigranten uit Rusland praten vaak puur uit principe helemaal geen woord Oekraïens. Oekraïens is volgens hen een boerentaal, een minderwaardige taal zoals hen altijd geleerd werd. In centraal Oekraïne en de hoofdstad Kiev praat men vaak beide talen.

Sinds de onafhankelijkheid van 1992 is het Oekraïens aan een opmars bezig, men begint meer en meer en in steeds grotere mate de Oekraïense taal te gebruiken. Het wordt een trend om je in het Oekraïens te uiten. Veelal jonge mensen willen Oekraïens spreken, afgezien het feit, dat hun familietaal ooit de Russische taal is geweest. In sommige streken vooral West- Oekraïne  wordt vrijwel geen Russisch gesproken en het spreken ervan wordt hier ook niet op prijs gesteld. Officieel worden alle borden, aantekeningen en advertenties in het Oekraïens uitgebracht. Daarnaast bestaat  er veel Russischtalige massamedia. In de gebieden waar veel Russisch gesproken wordt, zijn er Russische scholen, Russische televisiekanalen. Oekraïne is een groot en uitgestrekt land, er bestaan dan ook vele dialecten en taalvarianten, de sprekers van welke kunnen elkaar zonder moeite verstaan. Sommige mensen met lagere opleiding spreken het soerzjik, een specifiek mengsel van het Oekraïens en het Russisch. Terwijl er vroeger sprake is geweest van de Russificatie (het opleggen van bovenaf van de Russische taal), wil men nu de voorkeur geven aan de Oekraïense taal maar het Oekraïens blijft nog steeds onbeschermd. Mediaproducten komen veelal uit Rusland en brengen de Russische taal en tegelijk verwarring met zich mee. Ook stedelijke plaatsaanduidingen kunnen wegens verschillende varianten van translitteratie verwarrend overkomen. In Oekraïne worden uiteraard de Oekraïense namen gebruikt maar op landkaarten en in reisgidsen worden vaak namen gebruikt die oorspronkelijk gebaseerd werden op Engelse, Franse of Duitse translitteratie van de Russische spelling. Zo kunt u de naam Kyiv ook tegenkomen als Kiev, Kiew of Kyyiv terwijl het eigenlijk Київ moet zijn.

60c8792ae2c9c8f6c2104bd896be7b56_medium.

Het Oekraïens is de moedertaal voor bijna 33 miljoen mensen in Oekraïne, maar ook duizenden in Polen, Slowakije en de grootschalige verspreiding van het Oekraïense volk over verschillende delen van de wereld ook in Amerika, Canada, Europa.

Het taalbeleid van het ex-Sovjet gebied is en blijft nog steeds een zaak van de politiek. In Russische Federatie is het zelfs een belangrijk onderdeel van de internationale politiek betreffende de andere ex-socialistische republieken, een middel van vele diplomatieke demarches en politieke eisen. Er zijn vanuit Moskou enorm veel pogingen gedaan om de nieuwe republieken te dwingen de Russische taal meer privileges te geven en vaak als tweede officiële voertaal op te voeren. Deze pogingen geschieden nog steeds in Oekraïne. Vele politieke partijen, die vaak door Rusland worden gefinancierd, proberen op dit gebied te promoveren. Ze proberen een mythe te creëren, dat de Russische taal tegenwoordig gediscrimineerd is. Op deze wijze tracht Rusland haar grip op de Oekraïense politiek te behouden. Vorig president Viktor Janoekovytsj, zelf geboren in het Donbas bekken, ging hier helemaal in mee. Janoekovytsj en zijn partij streefden de laatste 2 jaar van zijn bewind nauwere betrekkingen met Rusland na, alsmede een officiële status voor de Russische taal tegelijk ging hij een steeds anti-nationalistischere, anti-westersere kant op waarbij ook de West-Oekraïense regio's het moesten ontgelden. Het luide de start in van de protestbeweging.

e1f43bbf474911f2a6767d1599c76bd7_medium.

Ofschoon het taalprobleem nog niet helemaal opgelost is, probeert de nieuwe Oekraïense overheid daar in mee te gaan. De Oekraïense taal ambieert de steun van de overheid, maar het zal een kwestie worden van tijd.

Een taal is niet alleen noodzakelijk om jezelf mondeling en schriftelijk uit te drukken. Een taal draagt zich oude archetypen mee en is de sleutel tot cultuur. Daarom verbinden mensen nu hun nationale identiteit met de Oekraïense taal.

 

© Gymbo 2014
Pictures: Google

 

Meer Oekraine kan je hier vinden.

http://plazilla.com/page/4295111373/oekraine-de-boeiende-geschiedenis-van-oekraine-part1

http://plazilla.com/page/4295111381/oekraine-de-boeiende-geschiedenis-van-oekraine-part2

http://plazilla.com/page/4295111399/oekraine-de-holodomor-van-1932-1933

Stap over naar Oxxio

Help deze website en onze schrijvers, stap over naar Oxxio als energieleverancier.

Reacties (24) 

Voordat je kunt reageren moet je aangemeld zijn. Login of maak een gratis account aan.
Daar heb ik heel wat van geleerd. Ik denk dat je met dwingend opleggen van veranderingen, of het nou taal of iets anders is weinig bereikt. Ik snap het probleem daar nu ook beter. Blijft een feit dat Rusland niets te zoeken heeft in het land.
goed artikel, veel van dit wist ik niet. Dankzij jou krijgen we een veel beter inzicht over het conflict. Bedankt daarvoor
Mooi stuk. Maakt goed duidelijk waarom de mensen in de Oekraïne de Russen niet mogen. Dat is niets unieks, want Ieren mogen hun onderdrukker de Engelsen niet. Grieken mogen daarom de Turken niet. Ga maar door. Te hopen is dat Porosjenko in staat zal zijn het probleem rustig op te lossen en de Russen en hun taal een plek te geven.
Een goed voorbeeld is België waar maar liefst, naast dialecten, 3 officiële talen gesproken worden. Nederlands (Vlaams), Frans en Duits. Alle drie officieel erkend en in de grondwet vastgelegd. Het kan dus wel.
Interessant en goed artikel. Gedetailleerd en duidelijk uitgelegd. Mijn sympathie ligt eveneens bij de Oekraïense taal. Rusland is zo groot en heeft zo veel mensen - die taal wordt al in een groot gebied gesproken, maar Putins machtshonger heeft nu eenmaal nooit genoeg.
Prima artikel, doet me aan de situatie in Tibet denken. ook in België heeft het Franstalig establishment geprobeerd om het Vlaams te beknotten, mijn sympathie gaat instinctief naar Oekraïne in dit verhaal.
Ik kan niet anders of ik heb ruzie thuis :) Oekraiense vrouwen, mooi maar gevaarlijk !!!
Interessant artikel...... Achtergrond bij de actualiteit.
Er lopen heel veel mensen rond die nog steeds denken dat Russen en Oekraieners hetzelfde zijn.
Heel informatief.