Het Syndroom van Korsakov; De geheugenfuncties

Door Spinsel gepubliceerd op Saturday 23 August 16:18

Direct geheugen

Het vermogen om feiten en gebeurtenissen te onthouden en te herinneren is een onderdeel van het geheugen. Wij verstaan dat in het dagelijks leven onder het geheugen. Toch heeft het geheugen veel meer functies. Het gaat hierbij namelijk om twee soorten informatie en zodoende spreken we ook over twee soorten geheugen. Het semantisch geheugen is het geheugen waarin we woorden, feiten en regels die we ooit geleerd hebben in opslaan. Maar ook de kennis die wordt opgedaan tijdens het werk, op school en hobby. Het autobiografisch geheugen is het gedeelte van het geheugen waarin dingen die we hebben meegemaakt, ervaringen en herinneringen aan gebeurtenissen die we zelf hebben meegemaakt. Vaak kunnen we deze dingen nog heel goed voor ons halen. 

Het gaat bij beide geheugensoorten om zaken die we expliciet kunnen terughalen en verwoorden. Van deze zaken weten we ook dat we ze onthouden hebben en hebben er ook direct toegang toe. Daarom wordt het semantische en autobiografische geheugen ook tezamen wel het "directe" of "expliciete" geheugen genoemd. 

Indirect geheugen

Van sommige vormen van het geheugen zijn we ons minder bewust. Behalve dat we veel feiten hebben geleerd en veel herinneringen hebben opgeslagen zijn er ook veel dingen die we geleerd hebben. Deze vaardigheden die we hebben verworven zijn bijvoorbeeld, zwemmen, fietsen en typen. Moeizaam maakten we de moeilijke bewegingen die deze vaardigheden vereisten ons eigen. Maar nu kunnen we zonder moeite zwemmen, fietsen of typen, dat is alleen maar te danken aan het feit dat we deze complexe programma's ergens in ons geheugen hebben opgeslagen.  Deze programma's zijn bijvoorbeeld de herinneringen aan de spierbewegingen om te kunnen zwemmen. Van het bestaan van deze programma's zijn we ons vaak niet bewust, maar als we jarenlang niet gezwommen hebben zullen deze programma's weer automatisch worden opgestart. We kunnen daar op een indirecte wijze achter komen, door in het water te lopen en te kijken of het zwemmen nog lukt. Wanneer het zwemmen nog lukt dan is het programma dus goed opgeslagen.

In ons geheugen zijn op vergelijkbare wijze allerlei onbewuste associaties opgeslagen. Er zijn bepaalde gebeurtenissen die sporen in ons geheugen hebben achtergelaten zonder dat we dat onszelf bewust zijn. Toch kunnen deze gebeurtenissen weer in onze herinnering worden opgeroepen door bijvoorbeeld geuren of emoties. Zonder de geuren en emoties weten we niet dat deze herinneringen er zijn en zijn ze ook niet toegankelijk. 

Tezamen worden deze onbewuste vormen van geheugen het "impliciete" of indirecte geheugen genoemd.

Het is van belang om onderscheid te maken tussen deze twee geheugensoorten. Het komt namelijk zelden tot nooit voor dat beide soorten van geheugen tegelijk verstoord zijn. In de meeste gevallen van een geheugenstoornis komt deze voor in het expliciete geheugen. De hersenstructuren van het expliciete geheugen raken makkelijker beschadigd dan de hersenstructuren die verantwoordelijk zijn voor goed functioneren van het impliciete geheugen.    

Vitamine B1 tekort

Het meest centraal gelegen deel van de hersenen, de [B]thalamus[/B] is één van de structuren die belangrijk zijn voor het [B]expliciete[/B] of [B]directe[/B] geheugen. De thalamus (een kerngebied dat diep in de hersenen ligt) is erg gevoelig voor een vitamine B1 tekort en raakt hierdoor snel beschadigd. Dit is ook het geval met het daaronder gelegen [B]corpora mamilaria[/B]. 
Van deze borstvormige lichaampjes is de functie nog niet helemaal duidelijk. Maar men gaat er vanuit dat deze ook een functie hebben bij de geheugenprocessen. In deze structuren treden door een vitamine B1 tekort vooral de bloedinkjes en de hersenbeschadigingen op, deze genezen niet of nauwelijks. Dit is ook de verklaring voor het feit dat bij Korsakov-patiënten de geheugenstoornissen niet of nauwelijks verbeteren. 

Het indirecte of impliciete geheugen is bij Korsakov-patiënten zelden verstoort omdat dit geheugen veel minder afhankelijk is van de thalamus en de corpora mamilaria.

Reacties (0) 

Voordat je kunt reageren moet je aangemeld zijn. Login of maak een gratis account aan.