Rekenen zonder methode

Door Thuisinonderwijs gepubliceerd op Wednesday 04 June 12:26

If a child can’t learn the way we teach, maybe we should teach the way they learn. Ignacio Estrada

Rekenen. Onze zoon heeft er een hekel aan om te rekenen uit een boekje, oftewel gebruik makend van een methode, zoals dit op de basisschool gebruikelijk is. Sommen maken om de sommen, dat dient geen enkel nut, is niet zinvol, is zonde van zijn tijd. Begrijpt hij niet. Hij wil sommen uitrekenen wanneer ze zich voordoen, in een functionele natuurlijke setting. Dan heeft het nut je in te spannen om iets uit te rekenen en dan doet hij het graag en zonder morren, dan ziet hij er vooral een uitdaging in, maar bovenal dan zéggen die cijfertjes hem ook iets.

5421e4f6bfa8c0da4e541fcdf5af89a4_1401879

Sommendictee (op eigen verzoek)  met lei en griffel in het Openlucht Museum Arnhem

Hij doorziet het tientallig getallenstelsel van nature. Voor hem is het volstrekt logisch dat 100 x 100 hetzelfde is als 10 x 1.000 en of je nu grote getallen optelt of kleine getallen, het principe is hetzelfde. Eigenlijk hoef je alleen maar tot tien te kunnen tellen om sommen uit te rekenen. Je telt de eenheden, de tientallen, de honderdtallen, de duizendtallen, etc. en zodra dat er meer dan tien zijn, praat je over de volgende in de reeks. Dus tien eenheden is hetzelfde als 1 tiental, tien tientallen is één honderdtal, etc.. En het getal 111 bestaat dat dan dus uit één honderdtal, één tiental en 1 eenheid of losse.

Als vanzelf legt hij de link dat het op een lineaal, in ons meetkundig stelsel, ook zo werkt. Je noemt het dan alleen anders, mm, cm, dm, m. Of, ml, cl, dl, l. Ook herkent hij en legt hij zelf de link dat de uitgangen mili, centi en deci overeenkomen en dus haast wel iets met elkaar te maken moeten hebben. Wanneer we dit ontdekken? Hij houdt van koken, dus dan kom je al snel in aanraking met dit soort termen. Ook met wegen, dus grammen en kilo's zijn ook bekende begrippen inmiddels. Hij vindt meten gewoon leuk om te doen, dus leg een lineaal neer, of een rolmaat, of een meetlint en hij gaat aan de slag. Gaan we fietsen houden we altijd bij hoe veel kilometers we afleggen en hoe hard we wel niet fietsen, zowel op ons hardst als gemiddeld.

Toen hij doorhad dat de notering 1/2 een halve betekende, en 1/4 een kwart, bedacht hij dat het dan logisch was om de helft van een kwart 1/8 te noemen. Voilá het basisprincipe van breuken wordt ook beheerst. Wanneer komt dit dan ter sprake? Nou als we een appel in partjes verdelen, of een pizza in stukken snijden. Of als we een reep chocola eerlijk willen delen of een aantal snoepjes. Daarmee werd ook direct het verband duidelijk tussen breuken, deelsommen en vermenigvuldigen.

Gaan we boodschappen doen, leest hij alle aankondigingen in de winkel. Ook die waarop kortingen worden aangeduid. En zie hier, geldrekenen, procenten, vermenigvuldigen, optellen en aftrekken krijgen als vanzelf een functie. Een recept voor acht personen moet geschikt gemaakt worden voor vier personen. De hoeveelheden die worden genoemd in het recept kun je niet exact kopen. Allemaal redenen om te rekenen.

Klokkijken in deze wereld waarin we van afspraak naar afspraak rennen, is uiteraard iets dat nuttig is om te leren en kan hij inmiddels zowel analoog (met wijzers) en digitaal (met cijfers) en ook Romeinse Cijfers op een klok vormen geen probleem meer voor hem. Ditzelfde geldt voor tijdsbesef, de dagen, de maanden, jaartallen, data. Hoe lang voordat ik jarig ben? Hoeveel dagen ben ik dan? Hoeveel uren? Hoe laat is het nu en hoe lang duurt het nog tot aan de atletiektraining? Op welke dag hadden we ook alweer afgesproken naar de dierentuin te gaan? Hoeveel nachtjes slapen is dat nog? Ik geef geregeld geen antwoord, maar de agenda of zijn horloge of alleen de informatie die hij nodig heeft om het zelf te bedenken.

En dan heb je nog ruimtelijk inzicht. Lego, kapla, k'nex, de treinbaan, de oude houten blokken van pappa, knutselen, kaarten en plattegronden lezen, bieden hier allemaal uitkomst.

0533cfb42e7e443d34b1535f0b25d364_1401879

Passen, meten en samenwerken tijdens de bouw van een krattenfort bij de Uitvinderij/Spelerij te Dieren.

En soms ben je ergens en geeft iemand anders input om tot rekenen te komen. Zo vertelde de boswachter laatst dat je de leeftijd van de bomen op De Veluwe heel grof kon inschatten door de omtrek van de boom in centimeters te meten op 1 meter boven de grond en dit door de helft te doen. Bij gebrek aan een centimeter kun je de boom omarmen. Jouw spanwijdte is namelijk net zo groot als jouw lengte (en die weet je meestal wel). Met een beetje schatten kom je dan een heel eind. Een dag later heeft onze zoon heel wat bomen op de camping omhelst om te achterhalen wat hun leeftijd zou kunnen zijn. Gewoon, omdat hij dat interessant vond.

Hij is vorige maand zeven geworden. Hij hoort qua leeftijd dus in groep 3 te zitten. Op school wordt dan met name de getallenlijn besproken en geoefend tot 100, optellen en aftrekken tot en met 20 geautomatiseerd en een begin gemaakt met herhaald optellen ter voorbereiding op de tafels. Ook wordt er gemeten en gewogen en worden de hele en halve uren op de klok geleerd. Ik zeg, we liggen (ruim voor) op schema! En dat alles zonder methode of verplichte rekentijd.

Doen we dan helemaal niets zoals op school? Wel hoor. We rekenen soms in oefenschriftjes of zetten de CD met de tafels aan en zingen die dan lekker mee in de auto. We hebben een tafelposter hangen en we oefenen om Rekenkoning te worden. Dat is een app op de Ipad, waarbij alle basisbewerkingen getraind kunnen worden. Ook oefenen we de tafels met diverse apps. Maar allemaal vrijwillig, zonder druk én op een moment dat dit door onze zoon nuttig, zinvol of gewoon uitdagend wordt gevonden en onze zoon dus 'open' staat om rekenen te leren.

 

Reacties (2) 

Voordat je kunt reageren moet je aangemeld zijn. Login of maak een gratis account aan.
Mooi gezegd! Dank je wel voor je mooie artikelen. Ik gebruik ze vaak om thuisscholing uit te leggen, ook voor WOW college, de groep waarvan het idee is dat thuisonderwijzers en kinderen die thuisonderwijs krijgen daar hun projecten en ervaringen met elkaar kunnen uitwisselen. https://www.facebook.com/groups/477313435713633/
knap dat hij dat kan