Hedendaagse filosofie: mensenrechten

Door Nickelton gepubliceerd op Sunday 18 May 18:38

Het is zover: het laatste deel van ‘Hedendaagse filosofie’. In dit deel staan (westerse) mensenrechten centraal. Welke kritiek valt hierop te leveren? Of zijn onze mensenrechten eigenlijk het perfecte systeem? Deze vragen worden besproken aan de hand van teksten van Albie Sachs en Wouter Veraart.

 

Sachs onderscheidt vier soorten waarheid. Allereerst benoemt hij de ‘microscopic truth’. Hierbij moet gedacht worden aan een zeer empirische kijk op de werkelijkheid. We vinden dit vooral terug in de exacte wetenschappen, maar ook in het recht. Denk bijvoorbeeld aan de vraag: “is er sprake van een onrechtmatige daad?”

De tweede vorm van waarheid is de ‘logical truth’. Dit is de logische waarheid, die wordt gevormd door logisch redeneren.

De derde vorm van waarheid is de ‘experiental truth’. Hiermee bedoelt hij de waarheid zoals die ervaren wordt. Het is een subjectieve en onwetenschappelijke waarheid.

De laatste vorm van waarheid is de ‘dialogic truth’. Hiermee doelt Sachs op de nooit eindigende discussie over wat het juiste is. Door te praten kom je echter wel dichter bij de waarheid. Het staat een beetje tegenover de microscopic truth.

 

Sachs vindt vooral de laatste twee vormen van waarheid erg belangrijk voor het recht. Hij zegt dat het recht niet gaat over ‘atomen’, maar dat het recht moet aansluiten bij het leven en ervaringen van mensen in de samenleving. Een nadeel is echter dat een eindeloze dialoog in strijd is met de rechtszekerheid en erg subjectief is. Hierdoor komen deze vormen van waarheid niet vaak aan bod.

 

Dat brengt mij tot de mensenrechten. Het recht moet aansluiten bij de ervaringen van mensen. Daarom zijn de Westerse mensenrechten niet altijd positief. In verschillende delen van de wereld wordt over bepaalde rechten anders gedacht. Denk bijvoorbeeld aan homorechten. We bekritiseren Rusland vanwege de anti-homowet, maar Rusland codificeert haar eigen waarden en normen. Hoe kunnen we dit dan toch aanpakken? Daarover zijn Sachs en Veraart het eens: door de dialoog aan te gaan met Rusland en te luisteren naar hun argumenten, te kijken naar hun geschiedenis en cultuur. Door de dialoog aan te gaan, kun je de waarden en normen van een samenleving veranderen, waardoor de mensenrechtensituatie verbeterd wordt.

 

Sachs is dan ook een voorstander van het ontwikkelen van gewoonterecht (in Afrika). Het gewoonterecht is namelijk dynamisch van aard, waardoor het goed kan aansluiten bij een samenleving. De grondwet (mensenrechten) moet als leidend worden beschouwt voor dit gewoonterecht.

 

Veraart geeft nog meer kritiek op mensenrechten. Niet alleen passen de Westerse mensenrechten niet overal in de wereld (of zijn er rechten die wij niet kennen – anders gezegd: onze mensenrechten zijn niet superieur), maar ook wordt er een beroep gedaan op mensenrechten om dodelijk geweld te gebruiken. Hier meer zeer terughoudend mee worden omgegaan. Tot slot wijst Veraart erop dat mensenrechten hun waarde verliezen als we te veel mensenrechten krijgen. 

 

Andere delen uit deze serie: 

Deel 1: http://plazilla.com/page/4295133550/the-case-of-the-spelucean-explorers
Deel 2: http://plazilla.com/page/4295134892/hedendaagse-filosofie-austin-hart-en-dworkin
Deel 4: http://plazilla.com/page/4295134941/hedendaagse-filosofie-liberalisme-en-godsdienstvrijheid

Deel 5: http://plazilla.com/page/4295135368/hedendaagse-filosofie-communitarisme-sandel

Deel 6 (democratie): http://plazilla.com/page/4295135371/titel

Reacties (0) 

Voordat je kunt reageren moet je aangemeld zijn. Login of maak een gratis account aan.