Hedendaagse filosofie: Dworkin, CLS, rechtsrealisme en Radbruch

Door Nickelton gepubliceerd op Wednesday 14 May 17:25

Voor het vak Encyclopedie II behandel ik diverse juridisch-filosofische stromingen en denkbeelden. In deel 1 en deel 2 van deze serie staat vooral de volgende vraag centraal: “wat is recht?”. In dit artikel zal ik een andere benadering kiezen, namelijk die van de rechtsvinding. Ik zal hier de stromingen rechtsrealisme, CLS, “het Dworkinisme” en de opvattingen van de rechtsfilosoof Radbruch bespreken.

 

Het rechtsrealisme gaat ervan uit dat in het rechts niet vaststaat. Eén van mijn medestudenten formuleerde het als volgt: “het rechtsrealisme gaat uit van de fundamentele onbepaaldheid van het recht.” Deze stelling is gebaseerd op het idee dat er zeer veel regels van toepassing kunnen zijn op een bepaalde casus, waardoor het niet te voorspellen is wat het oordeel van de rechter zal zijn. Daarnaast zal de politieke voorkeur van een rechter altijd doorschijnen in zijn beslissingen. Het recht komt daarom pas vast te staan op het moment dat de rechter een beslissing maakt (het recht is wat de rechter als ontbijt gegeten heeft).

CLS is van mening dat het recht onlosmakelijk verbonden is met het politiek (en dus moraal). Vanwege de vele verschillende opvattingen binnen een samenleving is het recht fundamenteel onbepaald. Er kan dus ook niet gesproken worden over ‘het’ recht, maar er moet worden gesproken over een ‘lappendeken van onverzoenbare tegengestelde ideologieën’.  Deze fundamentele onbepaaldheid vind je ook terug bij rechter Tatting uit deel 1 van deze serie.

Het Dworkinisme gaat mee met de opvatting van CLS.  Moraal en recht zijn onlosmakelijk van elkaar verbonden, politiek en recht zijn wel te splitsen. Er zijn veel verschillende opvattingen binnen een samenleving. Het recht is echter niet fundamenteel onbepaald. Het Dworkinisme gaat er immers vanuit dat achterliggende waarden en idealen een ander gewicht hebben, waardoor er wel juridisch één juist antwoord is op bepaalde vragen.

Hierbij moet worden opgemerkt dat het Dworkinisme ervan uitgaat dat er op een metaniveau een beginsel bestaat waaruit kan worden afgeleid welk gewicht er aan welke opvatting gegeven moet worden. CLS ontkent het bestaan van zo’n metabeginsel.

 

2d57629bc5e116bb7a3baa3a5800936f_1400083 Tot slot heb ik beloofd in te gaan op de opvattingen van Gustav Radbruch. Radbruch gaat ervan uit dat het positieve recht moet gelden. Wanneer dit recht als onrechtvaardig wordt ervaart, is er nog niet veel aan de hand. De rechtszekerheid is dan belangrijker dan de rechtvaardigheid. Er is pas echt wat aan de hand wanneer er sprake is van “onjuist recht” of (nog erger) “wettelijk onrecht”. Op dat moment moet er volgens Radbruch een beroep worden gedaan op bovenwettelijk recht (oftewel het natuurrecht). 

 

Lees hier deel 1 en 2 uit de serie "hedendaagse filosofie":
Deel 1: http://plazilla.com/page/4295133550/the-case-of-the-spelucean-explorers
Deel 2: http://plazilla.com/page/4295134892/hedendaagse-filosofie-austin-hart-en-dworkin
Deel 4: http://plazilla.com/page/4295134941/hedendaagse-filosofie-liberalisme-en-godsdienstvrijheid

 

Of lees mijn andere serie over (rechts)filosofie, genaamd "De oude filosofen": 
Deel 1: http://plazilla.com/page/4294987836/de-oude-filosofen-plato-1

Ook interresant is mijn serie over de geschiedenis van de onrechtmatige daad:

Deel 1: http://plazilla.com/page/4294988222/rechtsgeschiedenis-romeins-recht-1

Stap over naar Oxxio

Help deze website en onze schrijvers, stap over naar Oxxio als energieleverancier.

Reacties (0) 

Voordat je kunt reageren moet je aangemeld zijn. Login of maak een gratis account aan.