IJsvijvers (6)

Door Weltevree gepubliceerd op Wednesday 07 May 13:08

Geesje haalde in één keer haar rijbewijs.
Ze kwam door het bezorgen van de boodschappen bij veel mensen aan huis en vroeg zich af waarom ze daar zo vrolijk van werd. Al gauw werd het een gewoonte om de auto ergens aan de dijk te parkeren om, kijkend over de Rijn, wat voor zich heen te mijmeren. Als ze daarna met een lege wagen naar huis terug reed zag ze er tegenop om Erneo onder ogen te komen alsof ze iets verkeerds had gedaan. 
Ik stel het tijdstip uit dat ik weer naar ‘de gevangenis’ moet, drong het op een dag tot haar door.


In die vrije momenten overdacht ze hoe anders het had kunnen zijn als…
Hoe heb ik ooit kunnen denken dat Erneo mij kon troosten, dat hij begrijpen zou dat ik thuis weg ging en zo hard werkte omdat ik Rik miste? Omdat ik ervan uitging dat hij veel ouder en voldoende ervaren was, wist ze plotseling en ineens begon ze zich meer af te vragen. Hoe kwam het dat ik mij door zijn huwelijksaanzoek liet overrompelen? Ben ik zo verdoofd geweest? Was ik ten einde raad? Had ik een vader nodig? Als ze zichzelf was geweest, had ze opgelet. Dan zou ze zich de levenslessen van haar ouders hebben herinnerd: 'Een mens verandert niet van de één op de ander dag'. 
Ik zou geweten hebben dat de wijze waarop hij mij als zijn dienstmeid behandelde niet anders zou worden nadat we getrouwd waren. Heb ik Rik zo erg gemist dat mijn verstand was uitgeschakeld? Heb ik daardoor de tekenen aan de wand over het hoofd gezien? Heb ik Erneo veel van Riks goede eigenschappen toegedicht, puur omdat ik daarop hoopte, er naar verlangde? Heb ik dáárom mijn laatste centjes besteed aan dat mooie dure ponnetje? Omdat ik wilde dat de huwelijksnacht zou worden zoals ik die met Rik had willen beleven? Ineens begreep ze waarom ze toen losgekomen was van haar lijf, begon te zweven en vanbinnen bevroor en dat ze met de geboorte van Bertje beetje bij beetje zichzelf had teruggevonden. 

Ze had Rik al die tijd uit haar hoofd gebannen. Nu miste ze haar grote liefde veel meer dan toen hij net gestorven was en eindelijk, na vier jaar vol bittere teleurstellingen en moeilijke liefdeloze momenten die ze verbeet, rouwde ze eindelijk om haar grote liefde. Om Rik en hun dromen die ze hadden gehad voor als de bezetting eenmaal voorbij zou zijn.
Rik en zij scheelden niet zoveel in leeftijd en haar ouders waren blij met hem geweest. Ze vonden dat ze heel goed bij elkaar pasten. Zij hadden elkaar met veel respect, geduld en humor lief gehad. Ondanks de oorlog hadden ze ook vaak zorgeloos gelachen. Dat leek ze inmiddels volledig te zijn verleerd. Orgasmes had ze gekend enkel door de wijze waarop hij haar stimuleerde en ze miste het heel erg hoe hij haar opwinding naar de top dreef zonder dat hij ongeduldig bij haar naar binnen wrong. Toen had ze zich nooit vies gevoeld, niet hoerig omdat ze hem aan wilde halen en over seksualiteit hadden ze vrijuit gesproken.
Nu is het vrede, Nederland richt zich op. Er dreigt nergens meer gevaar en het gaat de meeste mensen goed, maar het is een verschil dag en nacht, mijn levensgeluk van toen en nu. Dat wordt enkel gedeeltelijk door mijn kind bevredigd en ik zie steeds meer tegen de zaterdagavond op. Voor Rik was seks een onderdeel van liefde dat we met zachte gebaren overbrachten. Elkaar liefhebben was luisteren, elkaar in de waarde laten en rekening houden met elkaar en wij hebben lust beleefd, waar we ons niet voor schaamden. 

Soms, stil voor zich heen huilend aan de oever van de rivier, betreurde ze het dat hij haar niet had ontmaagd. Ze zou daar zeker mooie herinneringen aan hebben bewaard. Ineens begreep ze dat haar huidige man zijn schamele kennis uit de bijbel of van straat had geplukt.

Daarover heeft hij van huis uit niets meegekregen. In feite weet hij enkel wat hij zelf heeft uitgedacht. Hoe hij goed zaken moet doen. Dat die vaak minder eerlijk in elkaar staken was in oorlogstijd schering en inslag, maar dat heb ik hem inmiddels wel vergeven. Meer mensen hebben er voordeel uit gehaald dat Nederland was ontzet, dat normen over mijn en dijn los waren geslagen, noodgedwongen  soms, maar  Erneo en ik zouden samen zoveel gelukkiger kunnen zijn als hij wist wat ik over het huwelijk weet. Als hij begrijpt hoe vermoeiend het is om nooit iets aardigs voor elkaar te doen, zal hij misschien andere gedachten over de liefde ontwikkelen?

Zal ik vragen of de dominee eens met Erneo wil praten over de liefde? Nee, als ik bedenk hoe hij mij na de bevalling de les gelezen heeft...  zal die man het zelf misschien niet anders doen dan Erneo: in drie minuten ontladen omdat het in de Bijbel staat. Gaat heen en vermenigvuld u, maar ik heb nooit ergens gelezen dat je dat doet zonder een vinger naar elkaar uit te steken. 
Geesje besloot te proberen er zelf iets aan te doen want nu ze had gezien dat Erneo voor Bertie wel liefde voelde moest het mogelijk zijn om hem via die weg te bereiken. Ze zou het voorzichtig brengen, zonder verwijten en het zou tijd kosten, veel geduld ook. Als ze het rustig en respectvol bracht accepteerde hij wellicht dat ze niet overal zo dom in was, als hij kennelijk dacht…

Ze bakte die middag een appeltaart die wonderwel lukte. Ook kookte ze zijn lievelingsmaaltje: doperwten uit blik, aardappels en gehakt. Saromapudding toe, het laatste nieuwtje op dat gebied, dat zij zelf in de winkel verkochten. 
Bertie was gevoed en verschoond en ze zaten die zaterdagavond rustig bij de radio. De tijd leek rijp. Hij had een goede zin, had bijna de krant uit en zij zat met een boek uit de bieb op schoot. Welwillend legde hij de krant aan de kant toen ze begon te spreken. Hij onderbrak haar niet, luisterde enkel, hing aan haar lippen en ze werd langzaam maar zeker enthousiaster. Aan niets was te zien dat hij het niet met haar eens was. Het liep beter dan ze had verwacht tot ze er over begon hoe fijn vrijen kon zijn. Ze sprak door ondanks dat ze zijn steeds groter wordende verbazing zag. Het spoorde haar juist aan nu hij haar eindelijk daadwerkelijk leek te horen. Het werd een lange monoloog totdat hij hijgend zijn hand op stak, zoals bij het eerste gesprek dat ze ooit met hem had gevoerd. Ze viel stil.
Hij stak een sigaar op en leek te overdenken wat ze had verteld, zweeg tot hij zijn stinkstok had opgerookt en zij een tweede kopje koffie naast hem op het bijzettafeltje had gezet.
“Wat gebeurt hier in Godsnaam? Ben jij nog wel normaal? Welk een nonsens probeer je mij te verkopen? Heb jij je verstand verloren of heeft de duivel je in zijn macht?” spoog hij uiteindelijk in haar gezicht en nu begreep ze waarom hij haar sprakeloos had aangestaard. Waarschijnlijk had hij na het woord seks niets meer gehoord, zo overrompeld was hij door haar rustige manier van spreken geweest.

“Van wie heb jij die smerige praatjes?” vroeg hij uiteindelijk en ze legde met een natuurlijk elan uit, waaraan iedereen merken kon dat ze zich van geen kwaad bewust was, dat ze het bij haar ouders had gezien, die hun dochters ook één en ander hadden uitgelegd, “over de liefde, respect voor elkaar en waarom je beter aardig tegen elkaar kunt doen dan er in het huwelijk een machtsspelletje van maken en elkaar onverschillig voorbij te lopen. Hebben de jouwe je daarover nooit iets verteld?” wilde ze weten en hij sprong verontwaardigd op. Hoe durfde ze zijn ouders erbij te halen? Hij vroeg zich ineens af of de stille meegaande Geesje, die nooit weerwoord gegeven had, wellicht voorgoed verdwenen was en hij riep dat hij haar nooit had mogen toestaan haar rijbewijs te halen. Dat zij er enkel maar eigengereid van werd, zich dingen dacht te kunnen permiteren die een normale huisvrouw wel uit haar hoofd liet, " want ik ben het gezinshoofd en bepaal wat, waar, wanneer en hoe hier iets gebeurt, hoor je!"
Hij was kwaad, opstandig en onzeker tegelijk. Als hij woorden voor deze gevoelens had gekend zou hij haar hebben uitgelegd dat al die gekke nieuwerwetse praatjes hem bang maakten. Omdat het daardoor leek of hij geestelijk gestoord was, zoals zijn broer en zus.
Geheel overstuur zag hij die zaterdag af van zijn eigen bed en besteeg van streek, zonder zijn gebruikelijke borreltje, het kippenleertje naar de zolder om in haar oude dienstmeidenbed te gaan slapen. Geesje zat verslagen te wachten of hij nog naar beneden zou komen en kroop uiteindelijk alleen in hun huwelijksbed waar naast Bertje rustig sliep en waarin het kapok twee diepe kuilen had nagelaten.

Erneo sliep zo’n groot gat in de zondagmorgen dat hij te laat wakker werd om op tijd te zijn voor de kerkdienst, wat hem nog nooit was overkomen. Nog steeds, of alweer, opgewonden verbood hij haar meteen bij het ontbijt om ooit nog zulke smerige praatjes tegen hem te houden en hij zou de dominee opdragen eens met zijn vrijgevochten vrouw te praten. Het raakte Geesje amper. Ze had het geduldig, met zorg en liefde geprobeerd, volgens zichzelf niets teveel gezegd en was tenslotte gelukkig met haar kind.
Ze bedacht daarna wel steeds vaker hoe het zou zijn als ze alleen zou gaan wonen… tot bleek dat ze van haar tweede kind in verwachting was. Daarmee was haar lot beslist. De tijd dat mensen met geld een ongeschoolde dienstmeid nodig hadden was voorbij. Men wilde wel een huishoudster, één die had doorgeleerd en zij had veel ervaring in vorige dienstjes en de winkel maar geen diploma. Trouwens, wie zat er te wachten op een gescheiden vrouw met twee kinderen? 

Reacties (9) 

Voordat je kunt reageren moet je aangemeld zijn. Login of maak een gratis account aan.
Heb ook even de vorige reacties gelezen..., het kan los van de verschillende nesten ook met het grote leeftijdsverschil te maken hebben, ik weet natuurlijk weinig over de vrijgevochtenheid van vrouwen in die tijd, maar Geesje was misschien wat ver vooruit op haar tijd, terwijl Erneo achter liep, vind hem zelfs wat onderontwikkeld overkomen.
Ja, hij was thuis wel de meest snuggere, maar sociaal voor de rest beslist achter gebleven gebied...Totaal verschillend groot gebracht, hij volkomen eenzijdig vanuit macht gedacht, Zij realistisch met een brede belangstelling...
geesje is veranderd ..
Hij kan dit niet verkroppen ...
het is zo herkenbaar : een vrouw die steeds onderdanig was, komt ineens op voor zichzelf. Wil erover praten en tot een compromis komen .. het lukt niet .. hij WIL het niet begrijpen.
Hij zit vastgeroest in 'zijn' mening ...
Zo herkenbaar ...
Ik hoop dat ze nog tot hem door weet te dringen of voor zichzelf liefst.
Ik kan wel begrijpen dat Geesje als boerendochter veel aardser is dan Erneo. Seks is iets wat ze kon begrijpen, de boerderijdieren deden het toch ook zonder enige gene? Dat is haar al jong uitgelegd, dat haar ouders als extra informatie een aanvulling geven wat betreft liefde en zachtheid is zeker voor te stellen. Je zou als boerenkind anders best wel bang kunnen worden. Bij paarden, katten en koeien gaat het niet zo zachtzinnig toe.
Klopt. Bij Erneo hadden ze thuis nogal uitgesproken ideetjes, keken ze neer op boeren en buitenlui (behalve als ze hen nodig hadden) Zijn ouders kwamen daar 'als import' zodat niemand wist dat ze neef en nicht waren, maar ja, dat soort dingen komt toch altijd wel een keer uit..
Het begint me ineens te dagen dat de titel van je verhaal wel eens heel briljant gekozen zou kunnen zijn.
Geesje begint voor mij echt te leven, met Erneo heb ik nog moeite. Komt het omdat je verhaal voornamelijk vanuit haar gezichtspunt is geschreven of omdat ik in Erneo nog te veel een "grote gemene deler" zie van alles wat horkerig, lomp en gevoelloos is aan een bepaald type man? De tijd en de volgende afleveringen zullen het leren... ;-)


"..zou hij haar hebben uitgelegd dat al die gekke nieuwerwetse praatjes hem bang maakten. Omdat het daardoor leek of hij geestelijk gestoord was, zoals zijn broer en zus." Deze passage blijft hangen, omdat ik als lezer ineens door zijn bepantsering heen breek en hem als persoon zie.

Tenslotte moet ik zeggen dat de openlijke manier waarop Rik en Geesje onderling over seksualiteit hebben gepraat, beide nog maagdelijk en dan ook nog in die tijd, bijzonder vind. Het komt een beetje vervreemdend op me over, maar het gaat me te ver om het ongeloofwaardig te noemen.
Geesje komt uit een liefdevol plattelandsgezin, waar men over dergelijke dingen wel sprak. Daardoor is het verschil met het gezin waarin Erneo opgroeide ook zo groot. Het komt vaker voor dat mensen met zo'n verschillende achtergrond uiteindelijk bij elkaar belanden. Zij hebben beiden iets te leren, dat zonder de ander niet aan de orde zouden komen, zeg ik dan vanuit het idee, dat niets voor niets gebeurt.
Het gaat niet om lompe mannen in het algemeen, maar omdat deze man, die al jong geen leiding kreeg zichzelf heeft opgevoed aan de hand van de bijbel en geruchten die hij op heeft gelopen.