De geroepene,2 Andalucia, buren en wijn

Door San-Daniel gepubliceerd op Wednesday 30 April 15:53

images?q=tbn:ANd9GcRo-e2G293k9EuYx-UIwr6

Ook die plek deugde niet om meerdere redenen. Ik voelde dat er iets slechts in die ruimte huisde, misschien in die ruimte of een vergelijkbare ruimte. Iets dat had uitgereikt naar mij zoekend tastend en ik was blij dat ik weer buiten gestaan had. Het gevoel verdween pas op enige stappen afstand van de openening. Het was misschien verstandig om die opening dicht te metselen  San Spoelde het vat uit en toen voelde hij de hand op zijn arm. ‘Goedemorgen,’ klonk de stem van zijn oudste dochter. Hij keek verrast op , hij had weer diep in gedachten staan te werken met haast niets ziende ogen. ‘Je was ver weg,’ lachte zij, ‘ ik heb je thee en wat ontbijt onder de olijfboom staan’. ‘Ik kom er aan,’ beloofde San,’ even het water afsluiten’. Hij rechtte het vat en plaatste  het naast de andere vaten die geduldig stonden te wachten op de nieuwe oogst  Het was een mooi gezicht , San hield daarvan, orde en regelmaat. Elke vat had een inhoud van 250 liter, niet dat je ze tot de rand kon vullen, je moest ruimte houden voor het gistings process, als dat begon. Hij had zo weinig van wijn geweten, toen hij naar Andalucia was gekomen . Hij had gedacht dat Franse wijnen goed waren en dat rode wijn van rode druiven kwamen en witte wijn van witte druiven. Nu wist hij beter. Eke Franse wijn was gemanipuleerd  en wijnen in het Noorden van Europa werden met een  gist starter op gang geholpen.  In het Zuiden van Spanje was dat niet nodig. De druiven vormden door de zon zoveel suikers dat  een keer geperst en in het vat, de gisting  binnen enkele uren van zelf begon

 

De zomer bepaalde per jaar afhankelijk van de zon van dat betreffend jaar, het suikergehalte per druif , dus de sterkte van de wijn en de kleur. Geen twee wijn jaren waren het zelfde. Hij moest onbewust grinniken, er bestonden geen Franse wijnen  De schimmel ziekte  in het begin van de eeuw, had alle Franse druive stokken uitgeroeid, een  goed bewaard geheim.  De Pyreneën hadden de Spaanse stokken beschermd . De schimmel was aan de Franse zijde van de bergketens gebleven Alle druivestokken van naam.; De Bordeaux, de Merlot, de Rousillion, de Blanquettes de Limoux, de Champagnes, de Moskatellen,  de Beaujolais, allen kwamen uit de Verenigde Staten en werden op kleur en smaak gebracht,omdat de klant nu eenmaal een bepaalde kleur en smaak verwachtte. Daardoor werd er weer sulfiet aantoegevoegd en dat zorgde na wat glazen voor een knetterende hoofdpijn wat je bij de ecologische wijnen niet kreeg.  De grote Spaanse wijnen volgde nu het Franse voorbeeld en het was alleen in de boeren streken dat je nog ‘eerlijke’ wijn tegen kwam.

De Franse emigranten die naar Amerika getrokken waren, hadden wat druiven stekken in Californïe geplant en de Zuidelijke staat gemaakt tot grote wijnproducerende  valleien. De moeder stokken waren  in Frankrijk verloren gegaan en Franse wijnboeren, namen ‘cuttings’ van de Amerikaanse stokken in Californïe  tijdens snoeitijd  en hadden die herplant in het land van herkomst en zo langzaam maar zeker, de wijn velden die afgebrand waren en omgeploegd, herbevolkt met hun Amerikaanse verwanten.

Het was een makkelijke manier van vermeerderen als je wist welke stekken te nemen. San had er een jaar overgedaan om te herkennen welke stekken van de moeder druif, geschikt waren om te stekken.  Hij was aan het bewoonbaar maken begonnen van de boerderij met haar eeuwen oude muren . Dat was niet kostbaar geweest maar wel tijdrovend. Hij  had geleerd dat mensen altijd bouwden met materialen die voorhanden waren. Zijn  buurman was nieuwsgierig komen kijken op de tweede dag  wie de nieuwe buren waren, hij had een fles eigen wijn meegenomen  en had hoofdschuddend gekeken naar de puinhoop die 15 jaar lang er verlaten bij gelegen had. Er was maar één vertrek geweest dat dier dicht te maken was en van daar begon de herbouw. Elke ruimte die bewoonbaar werd, was een ongelooflijke luxeuse uitbreiding van de beschikbare  ruimte.  Er was geen toilet geweest.noch een douche of stromend water of electra op dat moment.

images?q=tbn:ANd9GcTBOIqctHlnPtVl7g_MXaX

De vroegere bewoners hadden hun kleding gewassen in een overloop van de put en hadden zich zelf  daar ook gewassen. De tijd was bevroren in Andalucia. ¨’Kijk’, zei de buurman die een aantal jaren in de tijd van Franco in Duitsland gewerkt had  als gast arbeider, ‘stenen haal je bij de rivier’, zijn Duits was slecht en beperkte zich tot wat zijn baas tegen hem gebruld had  voor hij vroeger het weekend in was gegaan in Düsseldorf, ‘nicht zoviel zaupfen, Antonio, du ja du kleine’. Maar hij vond het machtig interessant dat er weer buren waren en kende veel losse woorden en met handen en voeten kwamen we een heel eind. De muren leerde ik, waren gewoon dubbele muren van gestapelde stenen  met leem uit de rivier er tussen gesmeerd, wat na een uurtje keihard was door de zon. Veel arbeid maar nul kosten. Je liep over je land en zocht naar takken onder de olijfbomen die been dik waren  en zaagde die af. Je probeerde takken te kiezen die niet al te kronkelig waren en de  breedte van je kamer werd bepaald door de lengte van die takken. Met ongeveer een meter tussen afstand tilde je die op de plek, wat makkelijker klinkt dan het is, eerst schuin één kant op de muur om daarna de ander kant op te tillen en te plaatsen en te schuiven waar je die wilde hebben. Twee lege diesel vaten van de trekker brandstof, met een balk er over werd een steiger en zo klunsten we wat af. Bij de rivier, langs de oevers sneed je bamboe af op lengtes van 2 a 3 meter en bundelde die met hennep touw, mijn buurman vlocht buiten manden, hoeden  en wat dies meer, tevens zijn eigen touw. De bundels werden dwars over de olijf ’balken' geplaatst en het dak was vrijwel af,  alsof je een vlot maakt  Al de tussen kieren werden weer dichtgesmeerd, zoals dat vroeger op scheepsdekken het geval was en de dakpannen konden erop. Zelfs daar lagen er legio van, gewoon voor het oprapen, van stallen uit de vergane glorie tijd en in elkaar gestortte bijgebouwen.

Aan alles hangt een prijskaartje en mijn prijskaartje was, dat als goede buur, ik mijn buurman hielp met zijn werkzaamheden.  Zo werd ons Cortijo, de hofstede, weer langzaam bewoonbaar gemaakt en hielp ik de buurman het jaar door in mijn ‘vrije tijd’ met al die werkzaamheden die hij alleen niet afkon.  Hij was al ver gevorderd in leeftijd maar werkte nog altijd op het land en met zijn 80 jaren sprong hij nog op de trekker alsof het niets was. Er was waarschijnlijk in Duitsland veel uitleg gepaard gaan met brullen, in de veronderstelling dat zoiets het begrip bevorderd.  Hij leerde mij Spaans en verhief zijn stem als ik iets niet snapte en herhaalde dat dan heel luid. Hij schepte er zichtbaar genoegen in dat de schoen nu aan de andere voet zat en dat hij in de positie was om mij te onderwijzen.

Ik hielp hem met de varkens slacht, en het villen en uitbenen, hij leerde mij de uitgesneden hammen zouten, 1 kilo zout per kilo gewicht en de hammen blijven een jaar goed en het winddrogen. Hij perste de hammen door er planken op te leggen en dan stenen er op te stapelen, het vocht liep dan uit de hammen en het zout trok er dan in. en ik hielp met de druivepluk en met het persen van de wijn dat in één keer moet gebeuren  en zo hingen we met een aantal sterke buurboeren soms wel 24 uur aan de pers hevel, beurten nemend.  We vulden de vaten en hij liep met mij over het land en leerde mij de woorden voor de fruitbomen en wanneer ik gewassen moest zaaien en hoe. Hij was een wandelende bron van kennis, Hij liep over het land en hield dan even in en schopte dan met zijn voet in de grond en schopte zo een wortel vrij, Hij trok er een stuk af, beet die in tweeën en bood mij een stuk aan. Het was zoethout. En ik leerde en leerde en haalde alle verloren jaren van een gehaaste maatschappij in, een inhaalslag om weer echt mens te worden  en mijn lichaam veranderde en werd tanig en sterk en als ik dorst had dan plukte ik een vrucht of schopte in de grond en vond een wortel en  ik werd een beetje, een heel klein beetje als mijn buurman.

images?q=tbn:ANd9GcS3flc8rl2i6W4fOB27zu7

Ik zag hoe hij snoeide en ik zag welke stekken hij van de moederdruif nam en ik besefte dat ik langs de kant van een oud veld  ook moeder druiven had.  ‘Pap kom je , je thee wordt koud?’ Mijn lieve dochter Eef  riep mij. Het landwerk leidt tot reflectie en de tijd is van jou, iets dat je merkt als mensen van ‘buitenaf’langs komen, zoals mijn dochter

Af en toe dan kwam ze langs uit Nederland dat  een herinnering geworden was en steeds verder van mij af begon te raken. Dan zong mijn hart want ik hield van haar met heel mijn hart. ‘Ik kom,’ riep ik terug  en sloot de deur van de bodega achter mij. 

San Daniel 2014.

lees ook dl 3, over oude olijvenbomen

Reacties (14) 

Voordat je kunt reageren moet je aangemeld zijn. Login of maak een gratis account aan.
Wat mooi geschreven, en mooi zo iets op te bouwen en van een andere (je Buurman in dit geval) te leren en samen te werken, heerlijk gevoel lijkt me dat om te voelen dat de tijd van jou is, mooi hoe je schrijft het landwerk leidt tot reflectie...kan me voorstellen dat Nederland steeds meer op de achtergrond raakt, graag gelezen jouw verhaal!
Ondanks het keiharde werken, klinkt mij dit als een ware Utopia in de oren. Geweldig mooi geschreven, fijn voor de buurman dat hij zo´n fijne buurman kreeg als jij, iemand die dankbaar zijn kennis in in zich opzoog en daar iets moois uit opbouwde. Gewoon één zijn met de natuur, gebruiken wat voor handen ligt, kan me voorstellen dat Nederland steeds verder van je af gaat staan!
Leuk verhaal, al zit het met die phyloxera epidemie van eind negentiende eeuw toch iets anders in elkaar dan hier in dit verhaal is geschetst!
https://www.google.es/search?q=phyloxera+epidemie&oq=phyloxera+epidemie&aqs=chrome..69i57j0l3.6491j0j8&sourceid=chrome&es_sm=93&ie=UTF-8
De soort is afkomstig uit Noord-Amerika en is door de mens naar Europa gebracht. Met name in de negentiende eeuw heeft deze soort ervoor gezorgd dat een groot deel van de Europese wijngaarden werd vernietigd, in Frankrijk bezweek na 1870 ongeveer 70% van alle planten. Het bestrijden van de druifluis was vrijwel onmogelijk. Men ontdekte dat de wijnrankfamilies in Noord-Amerika wel resistent waren tegen de druifluis
Dat klopt. Maar toen is men niet massaalde Amerikaanse stokken over gaan brengen naar Europa, maar men is begonnen met het enten van overgebleven ziektevrije Europese stokken met Amerikaanse. Daaruit zijn vrijwel alle hedendaagse stokken ontstaan. Nog steeds is men in Frankrijk en Zuid Amerika bezig met het verder enten op deze basis. Daar lag het punt van mijn opmerking.
oh okay..dat klopt met stekken en enten op de onderstam is dat idd gebeurt.. in Peru staan nu de oudste 'originel'e moederstokken..
Klopt het dat je verder in het verhaal van de derde persoon naar de eerste persoon over gaat?
ja en dat wordt straks weer anders ... bedankt ..voor het oplettend lezen.. (alwetende verteller)
Wat zal je buurman er een plezier in gehad hebben jou in zijn steenkolen Duits van alles te leren.:-)
nu zoek ik hem eens ind e week op en praten we wat over politiek ..het weer.. voetbal.. in het Spaans..
Het zal jou ook wel geholpen hebben om de taal te leren
ja het was een enorme stimulans
Wat een mooie manier van burenhulp!