Belgische vluchtelingen in Nederland

Door Riettian gepubliceerd op Monday 14 April 22:44

Vluchtoord, wat een rare naam, dacht ik toen ik mijn dochter voor het eerst naar de manege in Uden bracht. Later bleek die naam een enorme betekenis te hebben. De omgeving had de naam gekregen van de plaats waar Belgische vluchtelingen tijdens de Eerste Wereldoorlog werden opgevangen.

Tijdens de Eerste Wereldoorlog was Frankrijk heel belangrijk voor Duitsland. De Duitsers wilden een vrije doorgang hebben naar Frankrijk en vroegen aan België om daaraan mee te werken. Dat weigerden de Belgen en het gevolg was dat Duitsland België innam, zodat zij alsnog die vrije doorgang kregen.

Het Belgische leger was lang niet sterk genoeg om veel te kunnen doen tegen de Duitse inval. België dacht dat Antwerpen een zo’n zware vesting was, dat de Duitsers die stad niet konden innemen, maar dat viel tegen. Met zwaar geschut vielen de Duitsers Antwerpen aan en veroverden die stad. 12 dagen nadat de Duitsers België binnenvielen, capituleerde Antwerpen, op 10 oktober 1914.

Zo’n miljoen Belgen vluchtten naar het vrije Nederland. Onder hen waren 40.000 soldaten. 7.000 soldaten gingen later weer terug, maar het leger zag de overige 33.000 soldaten als deserteurs en slappelingen, die nooit meer naar België terug hoefden te keren.

Zoveel mensen tegelijk opvangen was moeilijk voor Nederland. Op 21 plaatsen kwamen dan ook vluchtoorden. De grootsten kwamen in Nunspeet, Uden en Ede.

Een vluchtoord was een soort interneringskamp. Een soort dorp waar de Belgen niet in of uit konden, maar waar wel alles was. Er waren barakken met woon- en slaapkamers. In de meeste interneringskampen waren ook een kerk, winkels, een postkantoor, een ziekenafdeling, een kantine, een bibliotheek, schoollokalen, magazijnen, badinrichtingen en werkplaatsen.

De soldaten die zonder hun gezin in het interneringskamp zaten, hadden het erg zwaar. Hun vrouw en kinderen hadden het in veel gevallen beter in België en bleven daar vaak. Corresponderen werd niet toegestaan door de Duitsers.

De kampen zaten vaak overvol en vooral de slaapbarakken waren erg smerig. In het begin was het eten wel goed, maar aan het einde van de Eerste Wereldoorlog werd het eten ook in Nederland steeds schaarser, waardoor de maaltijden in de vluchtoorden ook steeds slechter werden. Er was weinig te doen in de kampen. Uit verveling raakten velen aan de drank. Anderen werden depressief en een aantal inwoners van de vluchtoorden was zelfs zo depressief dat er geregeld sprake was van zelfdoding.

Maar er waren ook positieve punten. De hoogopgeleide inwoners van de kampen hebben veel analfabeten lezen en schrijven geleerd. De kinderen konden naar een werkschool waar zij een vak konden leren. Er waren mogelijkheden om te sporten en naar een toneel- of muziekvoorstelling te gaan. Voor de volwassenen kwamen er ook mogelijkheden om te werken.

In Uden lag het Vluchtoord buiten de bebouwde kom in een natuurgebied tussen de plaatsen Uden en Zeeland. Het was een ruim gebied. Oorspronkelijk waren de mensen uit Uden gastvrij, maar later, toen het ook in Nederland slecht ging door de oorlog in de omliggende landen, vond men het aantal vluchtelingen niet in verhouding staan tot het aantal Udenaren. Het was maar goed dat het kamp niet in de buurt van het dorp lag.

Een deel van het voormalige kamp is nu fabrieksterrein, een deel ligt in de natuur. In het natuurgebied in een openluchttheater waar een aantal malen toneelstukken zijn opgevoerd die te maken hebben met de komst van de Belgen tijdens de Eerste Wereldoorlog.

Reacties (2) 

Voordat je kunt reageren moet je aangemeld zijn. Login of maak een gratis account aan.
mooi artikel Riettian.
Ik schreef zelf 3 artikelen over wereldoorlog I en in het laatste deel heb ik ook verteld over een getuigenis van belgen die gevlucht waren naar Nederland.
Misschien kan ik in mijn artikel de link naar het jouwe plaatsen, als je dat goed vindt uiteraard?

http://plazilla.com/page/4295111289/wat-wou-je-nog-vragen-aan-je-voorouders

Fijn dat je het een goed artikel vindt. Prima die link.