Onvoltooid verleden tijd

Door Nicolettepietersen gepubliceerd op Monday 14 April 21:09

‘Er gaat geen dag voorbij, of ik ontdek wel een geheimpje over je opa’, zegt oma monter terwijl ze een kopje thee inschenkt voor haar kleindochter. Die weet niks beters te doen dan maar een beetje naar buiten te kijken. De tuin in, waar het vroeger zo biljartlakengladde gras opeens wemelt van de molshopen.

‘Daar mag u wel eens wat aan doen, omi’, zegt ze zachtjes,’uitroken, of mollenklemmen, of doodslaan met een schep!’Oma schudt haar grijze hoofd. ‘Niks mollen’ zegt ze, ‘daar ligt opa, midden in al die geheimen van hem. Ik heb er na zijn dood al twintig ontdekt en die schrijf ik dan op een papiertje en dan moet ik ervan huilen en dan stop ik ze onder de grond. Dan kan ik ze tenminste zien. Wil je een koekje,kind, zelf gebakken…?’

Het meisje kijkt haar oma verbijsterd aan. Ze heeft in het dorp weleens iets gehoord over opa en de oorlog, over opa en zijn eeuwige geflirt,maar… wat oma nu zegt klinkt haar zo vreemd in de oren. Ze kijkt haar oma nog eens onderzoekend aan. Is alles wel goed met haar? Of is ze in de war? Twintig geheimen… opa is nog maar 3 maanden geleden overleden…. Vreemd hoor.

‘Omi, waar heb je die geheimen dan gevonden?’ vraagt  Marieke.

‘Ik heb ze gevonden, kindje, dat is genoeg’ zegt oma raadselachtig ‘meer dan genoeg, zou ik zeggen! Neem  nog een lekker koekje, lieverd.’

‘Maar omi, vertel nou, wat voor geheimen en waarom begraaf je ze daar in de tuin?’ dringt Marieke aan. Maar oma schudt haar hoofd en blijft zwijgen met een geheimzinnig lachje rond haar mond. Daardoor wordt Marieke steeds nieuwsgieriger, wat zou er toch zijn? Wie stopt er nou papiertjes met een geheim erop in de grond? Doordat ze maar blijft aandringen zegt oma ineens: ‘Marieke, luister goed, alles komt door de nieuwe vloerbedekking. Het oude kleed werd weg gehaald en toen vond ik die geheimen…… ik zag een klein luikje in de vloer en daaronder zat een kistje met papieren.  Daarom stop ik ze weer waar ze horen: onder de grond. Ik kan er niet meer over praten… Drink je thee op, kind, nog een kopje?’

Samen drinken ze hun thee en kletsen nog wat. Marieke vertelt over school en oma luistert belangstellend. Na een uurtje moet Marieke naar huis om haar huiswerk te maken en staat op: ‘doeii omi, tot volgende week dinsdag hè?’

‘Ik kijk er naar uit, kind’ zegt oma ‘tot dan.’

Nadenkend gaat Marieke op pad. Wat een gek verhaal over  die ‘geheimen’, wat moet ze daar nou van denken. Onder de vloer gevonden en dan weer in de grond stoppen! Als ze niet beter wist zou ze zeggen dat oma een beetje vreemd aan het doen is. Zal ze het met haar ouders bespreken? Ach, die zijn nog steeds verdrietig om het overlijden van opa; om ze daar nou  mee lastig  te vallen. En trouwens oma doet niemand kwaad toch, het is haar eigen tuin waar ze in graaft. Ze besluit het voorlopig maar voor zich te houden en er volgende week, als ze weer bij oma is, nog eens naar te vragen.

De volgende dinsdag  haast Marieke zich na schooltijd  naar oma’s huis. Ze is vreselijk benieuwd of er nog ‘molshopen’ bij gekomen zijn in de tuin en kan niet wachten om er oma  weer naar te vragen. Zodra ze het erf op loopt ziet ze het al: er zijn meer hoopjes omgewoelde aarde dan vorige week.

‘Omi, heeft u weer geheimen van opa ontdekt? Ik zie dat u weer aan het graven bent geweest.’ vraagt Marieke als ze weer aan de thee zitten.

‘Ach ja kindje, iedere dag wel een of twee’ zegt oma ‘ maar dat geeft niks hoor, ruimt lekker op!’

De visite verloopt  weer hetzelfde als vorige week. Hoe Marieke ook vraagt en probeert om er achter te komen wat oma nou precies aan het begraven is, oma blijft glimlachend zeggen dat het haar zaak is en dat Marieke er maar niet te veel over moet denken. En weer drinken ze heel gezellig samen thee, zoals altijd op dinsdag…… dit gaat een aantal weken zo door en hoe meer bergjes er in de tuin verschijnen,  hoe nieuwsgieriger Marieke wordt. Wat heeft opa toch uitgespookt dat er zoveel geheimen verborgen moeten worden? Maar van oma wordt ze niets wijzer.

Marieke besluit hier en daar in het dorp eens te vragen of mensen iets over opa kunnen vertellen, maar nergens komt ze iets verder. Iedereen beaamt dat opa een fijne man was, in de oorlog in het verzet gezeten, goed voor zijn gezin……  

Uiteindelijk is het tante Sjaan die haar meer wil vertellen. Tante Sjaan, opa’s zus grinnikt als Marieke naar opa vraagt: ‘schat van een man, die broer van mij….. nou man, man,….. haha wat je man noemt!’

‘Wat bedoelt U?’ vraagt Marieke, terwijl haar hart sneller gaat kloppen. Zou ze nou eindelijk iets aan de weet komen?

‘Ik zal je een foto laten zien’ zegt tante Sjaan, ze rommelt in een  schoenendoos en komt met een oude foto voor de dag. ‘Kijk Marieke, zie je die twee dames ?’

Marieke kijkt belangstellend naar de foto, ze ziet inderdaad twee dames, flink opgemaakt met knalrode lippen , parelkettinkjes, plooirokjes en hoge hakken. Ze staan arm in arm als dikke vriendinnen te poseren voor de fotograaf.

‘Herken je ze?’ vraagt tante Sjaan lachend.

‘Eh, nou nee, het ziet er uit alsof het lang geleden is dat die foto gemaakt is’ zegt Marieke.

‘Kijk eens goed’ dringt tante Sjaan aan, ze wijst op de linker vrouw ‘ die herken je toch wel?’

Marieke kijkt nog eens goed, verdraaid die dame lijkt op tante Sjaan zelf, maar dan een heel jonge versie? ‘Bent U dat, tante?’ vraagt ze aarzelend.

‘Ja dat ben ik, mooi was ik toen nog hè? Ik was een jaar of vierentwintig, die foto is in de oorlog gemaakt.’ En tante Sjaan begint herinneringen aan de foto op te halen. Marieke wordt er ongeduldig van, ze wilde iets over opa horen. Leuk hoor, dat tante Sjaan toen blijkbaar zo’n lol had, maar wat heeft dat met opa te maken?

‘En die andere mevrouw, was dat een vriendin van U.’

‘Welnee meid, goed kijken!’ grinnikt tante Sjaan ‘dat was je opa……’

‘Hè?’ zegt Marieke verbijsterd. Haar opa verkleed als vrouw, zo te zien niet van een echte vrouw te onderscheiden, wat is dat nou? Als dat waar is…. nou dan snapt ze heel goed dat oma van slag is!

‘Ja joh, opa en ik gingen in de oorlog zo de straat op en probeerden  de Duitsers af te leiden’ vertelt tante Sjaan ‘dan konden onze vrienden bij het verzet ongestoord doen wat ze wilden. Het lukte altijd! ‘

‘Niet te geloven’ zegt Marieke ‘en wist iedereen dat opa zich als vrouw verkleedde?’

‘Nee, natuurlijk niet’ zegt tante Sjaan ‘we vertelden het aan niemand, alleen onze verzetsvrienden wisten het. Tja en sommige mensen in het dorp kletsten over je opa want dan hadden ze hem een huis binnen zien gaan en later ‘mijn vriendin’ weer naar buiten zien lopen. Bovendien zag ‘ze’ er iedere keer anders uit dus dachten ze dat hij er allerlei vriendinnetjes op na hield. Maar dat kon je opa nooit wat schelen, het was voor het goede doel. Na de oorlog, toen opa een lintje kreeg voor zijn  verzetswerk, heeft een groot deel van het dorp op zijn neus gekeken!’

‘En omi, wist die er van?’ vroeg Marieke.

‘Ja , die wel natuurlijk’ zei tante Sjaan ‘ dat moest wel, alhoewel opa nooit wilde dat ze wist wat we precies uitspookten….. dat is maar goed ook. Want ze zat thuis met twee kleine kinderen en dan was ze maar ongerust  geworden.’

‘Ongerust geworden? Wat deden jullie dan allemaal?’ probeert Marieke tante Sjaan verder te laten vertellen.

‘Ach kind, het was oorlog en we zaten bij het verzet, van het een kwam het ander’ ineens zit tante Sjaan op haar praatstoel  ‘ jouw opa kon heel goed toneelspelen, zingen en dansen als de beste. Hij had in plaats van timmerman acteur moeten worden, maar dat mocht niet van zijn ouders! Maar goed , we ontdekten dat hij zich perfect voor kon doen als meisje en zo kwam het dat we samen de hort op gingen om die moffen af te leiden en voor de gek te houden. We hebben op  heel wat feestjes gedanst…. Kind, als je gezien had hoe hoog je opa z’n benen op kon zwaaien… geweldig… en die kerels maar joelen en schreeuwen, zodra ze een stukje van de jarretels te zien kregen. Jouw opa was gek op de spanning, die dat met zich mee bracht, want we waren altijd bang ‘ontdekt’ te worden natuurlijk. En terwijl wij de moffen bezig hielden konden onze verzetsvrienden hun gang gaan. Moesten ze joden naar een onderduik adres brengen aan de ene kant van het dorp dan gaven wij een feestje aan de andere kant, dat snap je.

Of die keer dat wij in het hoofdkwartier een show gaven waar zowat het hele regiment Duitsers naar kwam kijken, tot Herr Hauptmann zelf aan toe, en het verzet tegelijkertijd op een andere verdieping belangrijke papieren weg haalde…… nou hoe we dat volgehouden hebben snap ik nog niet ,maar je opa zei altijd: ‘niet na denken..de show must go on Sjaan, zet je beste beentje voor!’

‘Weet je, we deden gevaarlijke dingen, ach,  we waren jong en haatten de Duitsers, dus…. Maar we hebben afgesproken  nooit aan iemand te vertellen wat we precies gedaan hebben’ gaat tante Sjaan  verder ‘ en dat hebben we ook nooit gedaan. Wel heeft je opa na de oorlog alles opgeschreven. Voor zover ik weet liet hij het niemand lezen, dat was de afspraak. Alles wordt zo snel verkeerd begrepen en je opa als vrouw verkleed… als we dat bekend hadden gemaakt was er maar geroddel van gekomen. Hij heeft me eens verteld dat hij al die verhalen gebundeld heeft en in een kistje onder de vloer verstopt heeft. Hij kon zich er niet toe zetten ze te verbranden.’

Nu gaat Marieke een lichtje op, dat was natuurlijk wat oma bedoelde toen ze zei dat ze die geheimen gevonden had door het nieuwe vloerkleed. Dus wat  oma steeds ‘ontdekt’ zijn zeker de belevenissen van opa en tante Sjaan in de oorlog! Tsjonge, spannend hoor, misschien mag ze er van oma wel een paar lezen. Marieke zegt gauw tante Sjaan gedag en besluit regelrecht naar oma te gaan. Maar als ze bij oma aan komt weet ze niet wat ze ziet. Stomverbaasd kijkt ze de tuin in: het gras is weer zo glad als een biljartlaken! Hoe kan dat nou?

‘Omi, omi’ Marieke stormt naar binnen ‘ wat is er met de geheimen in de tuin gebeurd? Omi, vertel nou, wat heeft u ermee gedaan?’

‘Kindje toch, maak je niet zo druk’ maant oma ‘ wil je een kopje thee? Met een koekje?’

‘Maar omi, al opa’s verhalen over de oorlog…… alles is weg’

‘Hoe weet jij van die verhalen over de oorlog?’ vraagt oma verbaasd.

‘Van tante Sjaan, omi …..mag ik er iets van lezen ,alsjeblieft?.. omi?’

‘Ach kindje, dat is niks voor jou. Opa en tante Sjaan waren bij de ondergrondse in de oorlog en hebben gevaarlijke dingen gedaan. Ze wilden er nooit over praten en dat is maar goed ook! Als ik alles geweten had…….Dus heb ik die verhalen  gestopt waar ze horen: onder de grond!’ zegt oma beslist.

‘Maar omi, ik wil ze zo graag lezen, zullen we ze opgraven?’ bedelt Marieke

‘Nee kind, we laten ze waar ze zijn. Ik heb ze met de mantel der liefde bedekt, alles is vergeven en vergeten’ zegt oma  ‘en dat laten we zo!  Kom drink je thee, lieverd!’

 

 

 

 

 

 

 

 

Stap over naar Oxxio

Help deze website en onze schrijvers, stap over naar Oxxio als energieleverancier.

Reacties (1) 

Voordat je kunt reageren moet je aangemeld zijn. Login of maak een gratis account aan.
Sommige dingen kunnen ook maar beter verborgen blijven. Maar aan de andere kant lijkt het me toch wel goed voor de kinderen om er meer van te weten. Ik kan mijn vader helaas niet meer vragen wat hij nu echt meegemaakt heeft. Al had hij het waarschijnlijk als spannende verhalen verteld. Van mijn tante heb ik wel wat meer over haar verzetsverleden gehoord.