Kan anderen helpen gevaarlijk zijn voor jezelf?

Door Kai-Maduro gepubliceerd op Sunday 13 April 16:33

Als je niet kan zwemmen, spring je dan in het diepe om iemand die aan het verdrinken is te redden? Nee, dit is geen gewetensvraag. Het gaat hier om iets vergelijkbaars dat dagelijks in het leven van heel veel mensen plaats vindt. Op mentaal en emotioneel gebied.

Je hoort en ziet hoe een ander – een van je ouders, een zoon of dochter, een vriend of vriendin, een collega, een buurvrouw of buurman - mentaal en emotioneel aan het ‘verdrinken’ is. Zelf kan je op dat gebied je hoofd amper of helemaal niet boven water houden. Wat doe je dan?

Ben je in staat een ander te helpen?

Laten we er niet omheen draaien. Wie ooit in zo’n situatie verzeild is geraakt weet dat wanneer je leven een puinhoop is en je je waardeloos of depressief voelt, je niet in staat bent om een ander – mentaal en emotioneel - werkelijk te helpen. Tenzij die ander er natuurlijk nog veel slechter aan toe is dan jezelf.

Gebrek aan zelfvertrouwen

Simpel gesteld, wanneer je amper jezelf op ‘geestelijk’ niveau kan helpen, met vaak als gevolg gebrek aan zelfwaardering en zelfvertrouwen, ben je ook niet in staat om mentaal behulpzaam te zijn voor anderen. In ieder geval zal dit het aantal mensen beperken dat je daadwerkelijk kan helpen of advies kan geven dat nuttig voor hen zal zijn. Hoe wil je een ander psychisch helpen wanneer je zelf bijna een inzinking hebt? Je mentaal en emotioneel erg zwak voelt?

Ellende trekt ellende aan

Het gevaar zit hem erin dat wanneer je zelf emotioneel niet sterk bent, je terecht kan komen in een neerwaartse spiraal van psychische stoornissen. Ellende trekt ellende aan. Het gevolg is: nog meer ellende. En dan ben je echt niet in staat een ander te helpen. Hoe miserabel die ander zich ook mag voelen. Zou het niet eerlijker en verstandiger zijn om die ander het advies te geven bij iemand anders hulp te zoeken? Bijvoorbeeld de huisarts? Of geestelijke hulpverlener?

Slachtoffer van eigen behulpzaamheid

Alleen als je zelf een hoge mate van zelfvertrouwen en een sterk gevoel van eigenwaarde hebt, kan je naar de problemen van anderen luisteren, hen advies geven als zij er om vragen, zonder zelf nadelige gevolgen te ondervinden door hun kommer en kwel verhalen. Teveel mensen laten zich door meevoelendheid of sentimentaliteit meezuigen in het mentale en emotionele moeras van anderen. En worden zo slachtoffer van hun eigen behulpzaamheid.

Constructief zijn voor jezelf

Er is niets tegen meevoelend en behulpzaam zijn. Integendeel. Het is een natuurlijke en essentiële menselijke eigenschap voor een goed functionerende samenleving. Echter, het is ook heel belangrijk om positief constructief en niet – hoe goed je het ook meent, door wat je zegt of doet – negatief destructief te zijn. Niet voor de ander, maar zeker ook niet voor jezelf.

Een luisterend oor

Luisteren naar en begrijpen van andermans gevoelens is een goede zaak. Een luisterend oor kan soms al genoeg zijn om een ander te helpen. Echter, als dit je als gevolg daarvan zelf in emotionele moeilijkheden terecht doet komen, is dit heel onverstandig. Voor jezelf en de ander is het dan veel beter en gezonder om te zeggen: “Ik wil je wel helpen, maar ík kan het niet. Zou het niet beter zijn als je hierover met je huisarts gaat praten?”

Mentaal en emotioneel sterk blijven

Persoonlijk ben ik zelf een grote voorstander van ‘zelfhulp’: jezelf helpen en anderen helpen zichzelf te helpen. Uit ervaring weet ik, dat pas wanneer je jezelf kan helpen, je ook in staat bent om anderen praktisch te helpen. Maar dat lukt je niet wanneer je er in de eerste plaatst niet er voor zorgt dat je zelf mentaal en emotioneel gezond en sterk bent en blijft. En dat houdt ook in: anderen helpen (prima), maar zonder zelf het slachtoffer te worden van je medeleven en behulpzaamheid. Als je wilt, denk dan eens hier over na.

Reacties (12) 

Voordat je kunt reageren moet je aangemeld zijn. Login of maak een gratis account aan.
Er zijn mensen die altijd willen helpen wat gevaarlijk kan zijn.Je kan daar mee iemand verder de put in helpen in plaats er van uit Laat het over aan de gene die er verstand van hebben ,dan een veer in je kont te steken van kijk is hoe goed ik ben Op die goede bedoelingen wordt vaak meer schade aan gericht.Zelf heb ik dat ook dienen te leren dat een luisterend oor al vaak genoeg is en dat werkt prima.
Banana, mijn dank voor je reactie. Het is inderdaad zo dat goede bedoelingen soms heel verkeerd kunnen uitwerken. Juist wanneer de ander mentaal of emotioneel heel zwak is kan de 'hulp' van een ander averechts werken.
Ik heb het zelf te vaak meegemaakt; het is een van mijn valkuilen: iemand zo graag willen helpen dat ik mijn eigen grenzen overschrijd. Het heeft een tijdje gekost voordat ik daar beter mee om kon gaan.

Ik vind je artikel heel zinnig, goed geschreven en voor mij geeft het veel herkenning "achteraf".
Gildor, ik zou zeggen - uit ervaring - beter achteraf dan nooit, nietwaar?! En je hebt volkomen gelijk, anderen helpen en jezelf daarbij vergeten is voor velen een gevaarlijke valkuil.
Geheel mee eens. Zelf heb ik meegemaakt dat een therapeut doordraaide op[ het moment dat hij mij therapie gaf. Dat is een echte beschamende situatie vooral omdat hij mijn universitaire titel intimiderend vond en me daarom een intelligentietest wilde afnemen. Uit fatsoen ben ik er in meegegaan maar voor mij was het einde oefening.
Carin, mijn dank voor je waardering van het artikel.
"jezelf helpen en anderen helpen zichzelf te helpen."
precies!!! Mensen leunen vaak te veel op anderen en trekken die mee de afgrond in. Je moet het uiteindelijk zelf doen in dit leven. Dus leer je eigen boontjes doppen graag.
Ben ik helemaal met je eens Janssen: 'Leer je eigen boontjes doppen'. Of anders gezegd: leer de verantwoordelijkheid voor jezelf nemen in plaats het - om wat voor reden dan ook - afschuiven op een ander of anderen. Als meer mensen dat zouden doen, zal het volgens mij een stuk prettiger aan toe gaan in de maatschappij. Dank voor je reactie.
Eerlijk zijn naar jezelf en naar die ander. Dat is volgens mij het belangrijkste. Zelfs al kun je die ander niet "echt" helpen. Een luisterend oor, een stukje aandacht, een verwijzing naar een professional. Dat is ook helpen. Goed dat je dit onder de aandacht brengt.
Om een cliché te gebruiken Riettian: Je slaat de spijker op zijn kop. Eerlijk zijn naar jezelf en de ander. Zelfs wanneer het pijn doet. Bedankt voor je reactie.
Klopt helemaal, je kunt een ander niet helpen, als je zelf nog geholpen moet worden. Wel kun je, als ervaringsdeskundige, sommige problemen herkennen en iemand het advies geven om hulp te zoeken en desnoods meegaan naar een hulpverlener. Wanneer iemand hulp aanvaard, kun je juist elkaar beter begrijpen en elkaar steunen, maar ook helpen. Zo werkt het althans bij ons, we zitten nog in de molen van hulpverlening, ik al jaren, mijn man nog niet zo heel lang, maar we weten beide wat er aan de hand is en we snappen elkaar helemaal en sluiten perfect bij elkaar aan. Nooit ruzie, maar begrip voor elkaar!
Inderdaad Merel, één van de belangrijkste aspecten van het kunnen helpen van jezelf en van anderen is het 'begrijpen', beter gezegd het 'willen begrijpen' van jezelf en de ander(en). En dat is wat wij een 'ervaringsdeskundige' noemen meestal door vallen en opstaan heeft geleerd. Mijn dank voor je door mij gewaardeerde toevoeging.