Gedicht van Arthur Rimbaud, Les poètes de sept ans: vertaling – voor Natuursmurf

Door Rose_love gepubliceerd op Friday 04 April 21:25

Een vertaling gemaakt naar aanleiding van een deal met Smurfje. Zomaar een liedje werd een gedicht uit 1871. Een fijne vertaling, waarin zelfs een praktisch onvertaalbaar woord voorkomt dat door de schrijver zelf verzonnen is, namelijk ‘illuner’. Hoogstwaarschijnlijk is hier het woord ‘lune’ voor maan verwerkt in het woord ‘illuminer’, wat ‘verlichten’ betekent. Het is een neologisme en betekent zoveel als ‘de bleke kleur van maanlicht aannemen’.

7a35ff1805ff30b9755e9fd1cd76c36c_1396641

Het gedicht maakt deel uit van een brief die Arthur Rimbaud geschreven heeft aan Paul Demeny, ook een dichter, op 10 juni 1871, hoewel het gedicht gedateerd staat op 26 mei 1871. Rimbaud wil ogenschijnlijk een nieuwe stijl introduceren, die in dit gedicht sterk naar voren komt. Dit is allemaal weer terug te leiden naar de politieke omstandigheden op dat moment: na de oorlog tegen Pruisen hervat de ‘Commune de Paris’ zich om Elzas-Lotharingen weer terug te krijgen en de nationale interesses te verdedigen. Rimbaud zou ook in die ‘Commune de Paris’ hebben gezeten, maar dat laten we maar buiten beschouwing. Feit is wel dat de politieke en sociale revoluties hem niet onberoerd lieten, naast al zijn eigen innerlijke veranderingen.

‘Les poètes de sept ans’ betekent ‘Dichters van zeven jaar’. Het is een autobiografisch gedicht van de bekende Franse dichter Rimbaud. Hij schetst hier het beeld van een kind dat vecht met sociale en religieuze regels. In het eerste couplet trekt de moeder zich terug. Ze probeert haar kind op te voeden, maar observeert te weinig en begrijpt hem niet.

In zeker zin zien we trekken van zijn gedicht ‘Bateau ivre’, ‘Dronken boot’ terugkomen in dit gedicht. Zo zit ook het beeld van de zee in ‘Les poètes de sept ans’ verwerkt. Het geheel doet denken aan een boot die stuurloos is. Wanneer de moeder het kind loslaat, is de weg vrij, de gedroomde zee ligt open. Valse beloftes van liefde en geluk, de blauwe ogen die ten diepste liegen, zijn als een valse lucht, een zee die rustig lijkt. Het kind moet nog leren om deze valstrikken te vermijden.

88150485491706bcbeb1807c0658ad48_1396641

Rimbaud schetst dus zichzelf als kind, maar tegelijk gaat hij ook in op de politieke situatie: de moeder uit de eerste regel kan geassocieerd worden met de bourgeoisie.

 

Les poètes de sept ans

Dichters van zeven jaar

Et la Mère, fermant le livre du devoir,
S’en allait satisfaite et très fière, sans voir,
Dans les yeux bleus et sous le front plein d’éminences,
L’âme de son enfant livrée aux répugnances.
 

En de moeder, het boek van de plicht sluitend,
ging heen, tevreden en trots, zonder te zien,
in de blauwe ogen onder het gewelfde voorhoofd,
de ziel van haar kind, overgegeven aan weerzin.

c07f2d5f17ffb9bb7fe92daee8dd001d_1396641

Tout le jour il suait d’obéissance ; très
Intelligent ; pourtant des tics noirs, quelques traits
Semblaient prouver en lui d’âcres hypocrisies.
Dans l’ombre des couloirs aux tentures moisies,
En passant il tirait la langue, les deux poings
À l’aine, et dans ses yeux fermés voyait des points.
Une porte s’ouvrait sur le soir : à la lampe,
On le voyait, là-haut, qui râlait sur la rampe,
Sous un golfe de jour pendant du toit. L’été
Surtout, vaincu, stupide, il était entêté
À se renfermer dans la fraîcheur des latrines :
Il pensait là, tranquille et livrant ses narines.
 

Elke dag zweette hij gehoorzaamheid: erg intelligent;
toch had hij duistere gewoontes, enkele trekken,
en hij leek daarin bittere hypocrisie te tonen.
In de schaduw van gangen met beschimmelde gordijnen
stak hij zijn tong uit in het voorbijgaan, zijn twee vuisten
gebald tegen zijn heup, terwijl hij vlekken zag op zijn gesloten oogleden.
Die avond opende zich een deur en in het licht van de lamp
zagen wij hem, daarboven, hij die mopperde op het hellend vlak,
op een golf van de hangende dag onder het dak. ‘s Zomers
in het bijzonder, overwonnen, dwaas, was het hem naar zijn hoofd gestegen
om zich op te sluiten in de frisheid van de latrines:
zijn neusgaten overleverend, hier kon hij stil denken.

ddba1b12cacc3e9340031910f4adf07a_1396641


Quand, lavé des odeurs du jour, le jardinet
Derrière la maison, en hiver, s’illunait,
Gisant au pied d’un mur, enterré dans la marne
Et pour des visions écrasant son œil darne,
Il écoutait grouiller les galeux espaliers.
Pitié ! Ces enfants seuls étaient ses familiers
Qui, chétifs, fronts nus, œil déteignant sur la joue,
Cachant de maigres doigts jaunes et noirs de boue
Sous des habits puant la foire et tout vieillots,
Conversaient avec la douceur des idiots !
Et si, l’ayant surpris à des pitiés immondes,
Sa mère s’effrayait ; les tendresses, profondes,
De l’enfant se jetaient sur cet étonnement.
C’était bon. Elle avait le bleu regard, — qui ment !

 

Toen in de winter de kleine tuin achter het huis,
gewassen van de geuren van de dag, bleek werd als de maan,
Liggend aan de voet van een muur, begraven in mergel
zijn oog duizelde door verpletterende visioenen,
hoorde hij de knoestige leibomen krioelen.
Het medelijden! Enkel deze kinderen waren zijn familie
onbeduidend, met naakte voorhoofden, betraande wangen
hun vergeelde vingers, zwart door de modder, verstoppend,
onder hun afgeleefde en stinkende kleding
en zij praatten met de weekheid van dwazen!
En, hem verrast hebbend met een stuitend medelijden,
Zij was geschrokken; en de tederheid, de dieptes
van het kind, wierpen zich op deze verbazing.
Het was goed. Zij keek hem aan met blauwe ogen – ze loog!

83dabff174dd221f9bdce96b207bb0be_1396641

À sept ans, il faisait des romans, sur la vie
Du grand désert, où luit la Liberté ravie,
Forêts, soleils, rives, savanes ! — Il s’aidait
De journaux illustrés où, rouge, il regardait
Des Espagnoles rire et des Italiennes.
Quand venait, l’œil brun, folle, en robes d’indiennes,
— Huit ans, — la fille des ouvriers d’à côté,
La petite brutale, et qu’elle avait sauté,
Dans un coin, sur son dos, en secouant ses tresses,
Et qu’il était sous elle, il lui mordait les fesses,
Car elle ne portait jamais de pantalons ;
— Et, par elle meurtri des poings et des talons,
Remportait les saveurs de sa peau dans sa chambre.

Toen hij zeven was, schreef hij romans over het leven
van eenzaamheid, waar de opgetogen Vrijheid schitterde,
bossen, zonnen, oevers, savannes! – Hij hielp zichzelf
met tijdschriften waarin hij blozend
lachende Spaanse en Italiaanse vrouwen bekeek
Toen kwam, de ogen bruin, wild, in Indiase jurken,
– acht jaar – de dochter van de buren,
het kleine brutaaltje, ze sprong
in een hoek op zijn rug, haar vlechten dansend,
en hij was onder haar, beet in haar billen,
omdat ze nooit een broek droeg;
– en, gewond geraakt door haar vuisten en hakken,
nam hij de smaak van haar huid mee naar zijn kamer.

591a5da0a97e84e0aabc5c5d42698ca4_1396641

Il craignait les blafards dimanches de décembre,
Où, pommadé, sur un guéridon d’acajou,
Il lisait une Bible à la tranche vert-chou ;
Des rêves l’oppressaient chaque nuit dans l’alcôve.
Il n’aimait pas Dieu ; mais les hommes, qu’au soir fauve,
Noirs, en blouse, il voyait rentrer dans le faubourg
Où les crieurs, en trois roulements de tambour,
Font autour des édits rire et gronder les foules.
— Il rêvait la prairie amoureuse, où des houles
Lumineuses, parfums sains, pubescences d’or,
Font leur remuement calme et prennent leur essor !


Hij vreesde de bleke decemberzondagen
waarop hij, met gepommadeerde haren,
aan een tafeltje van mahonie, de Bijbel las, groen-zwart op snee.
Iedere nacht onderdrukten dromen hem in de alkoof.
Hij hield niet van God, maar hij zag de mannen, in donkere blouses,
de avond vaalrood, terugkeren naar de voorstad,
waar de omroepers, met drie trommelslagen
de menigten lieten lachen en grommen op edicten.
– Hij droomde van de verliefde weiden, waar golven
van het licht, gezonde geuren, donzig van goud
vredig bewegen, zich in de lucht verheffen.
 

a702f140a0eff94c0d8e8dbd2ff2bdb6_1396641

Et comme il savourait surtout les sombres choses,
Quand, dans la chambre nue aux persiennes closes,
Haute et bleue, âcrement prise d’humidité,
Il lisait son roman sans cesse médité,
Plein de lourds ciels ocreux et de forêts noyées,
De fleurs de chair aux bois sidérals déployées,
Vertige, écroulements, déroutes et pitié !
— Tandis que se faisait la rumeur du quartier,
En bas, — seul, et couché sur des pièces de toile
Écrue, et pressentant violemment la voile !
 

En sinds hij met volle teugen genoot van duistere dingen,
Al vanaf de tijd dat hij, in de naakte kamer met de gesloten luiken,
Hoog en blauw, bitterlijk getroffen door een klamheid,
zijn roman las, eindeloos mediterend;
vol van zware okerkleurige luchten en verdronken wouden,
bloemen van vlees en bossen vervuld met sterren,
Verdwazing, ondergang, ontreddering, medelijden!
– Terwijl de buurt lawaai maakte, lag hij
laag – alleen, op de stukken van het ruwe doek,
de onstuimige voorbode van het zeil!
 

219495ce05357bdb27c608bfaf0ab76a_1396641

Uiteindelijk heb ik het hele gedicht vertaald en niet slechts één couplet, zoals de afspraak was. Een fikse toegift dus, maar ik ben van mening dat een gedicht toch wel als geheel gelezen moet worden en zeker een gedicht met een boodschap als deze. De volgende keer graag wel een iets eenvoudigere klus, Smurfje! ;)

 

Aanvullingen of opmerkingen zijn natuurlijk altijd welkom!

Reacties (38) 

Voordat je kunt reageren moet je aangemeld zijn. Login of maak een gratis account aan.
Pracht artikel, pracht gedicht en van harte gefeliciteerd met je verjaardag xx
Driedubbel bedankt dan maar! ;) xxx
Heb er geen woorden voor
Dat is niets nieuws onder de zon, wasbeertje. ;)
Indrukwekkend en boeiend
Thnxx, Yrsa!
Mijn complimenten Rose. Dit is veel meer dan een droge vertaling. En dat ik het lees als leek, zegt iets over de kunst waarmee je dit neergezet hebt. Je hebt hiermee een groot bereik!
Dankjewel, Karina, dat zijn heel mooie complimenten! Ik ben blij dat het hierdoor toegankelijk wordt voor een groot publiek.
mooie deal met smurfje en jij straalt hier in je kunnen! erg mooi
Bedankt voor je lieve reactie, Yneke!
De woorden zingen me toe. De dans der poezië smaakt goed. Helemaal niet slecht Roosje. Zulke uitdagingen maken je beter. Ik zal het volgende keer nog iets moeilijker maken ;)
Niet slecht hè? Uren op gezwoegd, dus als het nog moeilijker wordt: wat staat er dán wel niet tegenover? ;)
Een nacht, een middag en een avond heb ik mij overgegeven aan een mooi gedicht. Dat lijkt me een eerlijke strijd.
Ja, dat gedicht loog er dan ook niet om... maar wat als die strijd nog verhitter wordt? ;)
Probeer je nu al in de toekomst te kijken Rose? ;)
Klasse!
Dankjewel, Mijler!