Jaarlijkse Holocaust herdenkingsdag Auschwitz

Door KeiHo gepubliceerd op Monday 24 March 18:38

Holocaust Memorial Day

Op 27 januari 1945 werd het vernietigingskamp Auschwitz-Birkenau bevrijd. In 2005 riepen de Verenigde Naties deze dag, 27 januari, uit tot Holocaust Memorial Day. Op deze dag wordt niet alleen de Holocaust herdacht maar ook andere volkerenmoorden die in de recente geschiedenis zijn begaan. Holocaust Memorial Day heeft nu extra  betekenis vanwege de toenemende intolerantie en het pleidooi van sommige politici om bepaalde groepen uit te sluiten en om boeken te verbieden en te verscheuren.

220108%20auschwitz%20crematorium.JPG

Auschwitz bestond uit 3 kampen, waaronder het vernietigingskamp Auschwitz-Birkenau, ook wel geheten Auschwitz II. Hier zijn tussen de 1,1 en 1,6 miljoen mensen vermoord, voornamelijk Joden. Het oorspronkelijke kamp (Auschwitz I) werd in mei 1940 in gebruik genomen. Het was vooral een kamp voor dwangarbeid. Boven de ingang van dit kamp hing de cynische spreuk Arbeit macht frei.

220108%20auschwitz%20arbeit%20macht%20fr

De bouw van Auschwitz-Birkenau begon in 1941. Het kamp bood ruimte aan 100.000 gevangenen. Hoofddoel was de  vernietiging van de Joden. Deze begon in het voorjaar van mijn geboortejaar, 1942. Uit heel Europa arriveerden treinen met slachtoffers, waaronder 40.000 mensen uit Nederland, onder wie Anne Frank. De meesten werden direct na aankomst in Auschwitz vergast. Op het absolute dieptepunt van deze massamoord werden in Auschwitz per dag  20.000  mensen om het leven gebracht.

220108%20anne%20frank.JPG

Teneinde alle sporen uit te wissen, vernietigden de nazi's  vanaf november 1944 de gaskamers en crematoria van Auschwitz-Birkenau. In januari 1945 begon de evacuatie van het kamp, 50.000 gevangenen namen deel aan de beruchte dodenmarsen. Bij de bevrijding van het kamp op 27 januari 1945 waren er nog zo'n 7.500 zieke en stervende mensen aanwezig.

Auschwitz was het afschuwelijke sluitstuk van een proces van discriminatie en maatschappelijke uitsluiting van  bepaalde groepen mensen, vooral Joden. Dit proces wordt uitvoerig beschreven in Nazi-Duitsland en de Joden van de historicus Saul Friedlaender. Wat begon als iets dat velen zagen als vrij onschuldige vormen van discriminatie en isolatie eindigde met de massamoord op 6 miljoen Joden.

220108%20boekomslag%20nazi-duitsland%20e

Kort nadat de nazi's op 30 januari 1933 aan de macht waren gekomen, werden in mei van dat jaar in vele Duitse steden tienduizenden boeken verbrand van communistische, Joodse en andere niet gewenste auteurs. Hier bleef het niet bij, de nazi's namen steeds strengere maatregelen gericht op maatschappelijke uitsluiting van Joden. We weten inmiddels waar dit eindigde......in de gaskamers van Auschwitz.

220108%20boekverbanding%201933.JPG

Bij volkerenmoord zijn drie partijen in het spel. Om te beginnen natuurlijk de slachtoffers en de daders. Maar er is nog een derde partij, de omstanders. Hebben die iets gedaan om de vervolging en deportaties van Joden en andere groepen in de jaren dertig en veertig van de vorige eeuw  tegen te gaan? Zijn die in verzet gekomen tegen de massamoord? Het antwoord is: vrijwel niet. 

Een citaat uit het boek van Saul Friedlaender (deel II pag 401): "De operatie (i.c. de deportaties van Joden) voltrok zich zonder noemenswaardig protest van de niet-Joodse bevolking en de sociale, politieke en geestelijke elites in de betrokken landen. Collectieve gebaren van solidariteit waren in West- en Oost-Europa bijzonder schaars."  Friedlaender concludeert (deel II, pag 201) dat -met enkele uitzonderingen- de Jodenvervolging in heel Europa werd geaccepteerd, ook door de intellectuele elite, en nog het meest door christelijke kerken, de Duitse protestanten voorop.

220108%20christelijke%20kerk.JPG

Wat leert deze geschiedenis van vervolging die eindigde in massamoord? Wat vrij onschuldig begint, kan eindigen in de fysieke vernietiging van een gehele bevolkingsgroep. Maar dit is niet de enige les. Niet lijdzaam toezien bij het uitsluiten van andere mensen is de andere les. Srebrenica laat eveneens zien waartoe de andere kant opkijken, kan leiden.

220108%20srebrenica%20massagraf.JPG

Er zijn nu oproepen om (heilige) boeken te verbieden en te verscheuren. Dat deden de nazi's destijds ook, zij het dat die een voorkeur hadden voor verbranden. Er zijn oproepen om godshuizen te sluiten. Dat deden de nazi's destijds ook, om die huizen vervolgens in de fik te steken. Er wordt geroepen dat mensen met een bepaald geloof niet in Nederland thuishoren, omdat dat geloof achterlijk en strijdig met de Nederlandse identiteit zou zijn. Dat vonden de nazi's destijds eveneens van mensen met een Joods geloof; zelfs tot het Christendom bekeerde Joden werden buiten gesloten en waren hun leven niet zeker. Er zijn oproepen om mensen niet meer gelijk te behandelen door afschaffing van het non-discriminatiebeginsel in de Grondwet. Dat deden de nazi's destijds ook en maakten van discriminatie en uitsluiting hun heilsleer.

Degenen die deze oproepen doen, pleiten niet voor een Auschwitz. Dat mag je ze niet in de schoenen schuiven. Maar deze oproepen kunnen wél leiden tot verdere uitsluiting van  mensen waarvan ze vinden dat die eigenlijk niet in Nederland thuishoren. Elke ontwikkeling die medemensen tot 'andere' mensen maakt, bergt het gevaar in zich dat die andere mensen als 'mindere' mensen worden beschouwd. En waartoe dát kan leiden, hebben we destijds gezien.

Reacties (0) 

Voordat je kunt reageren moet je aangemeld zijn. Login of maak een gratis account aan.