Horror, een moeilijk genre

Door Wasbeer gepubliceerd op Tuesday 11 March 13:25

Omdat het nog steeds de periode van de horrorverhalen van Doortje is, dit keer maar een voorstelling van mijn 'favoriete' auteur op dit gebied. Het woord favoriet staat niet voor niets tussen aanhalingstekens. Het is beslist geen genre waar ik van hou, noch als lezer noch als schrijver. Maar dat wil niet zeggen dat ik geen bewondering kan hebben voor één van de meesters op dit gebied.

 

ac61d863645087d297c69de93ff19c07_1394542

Howard Phillips Lovecraft ( (Rhode-Isalnd 1890 -1937 was een Amerikaanse horror schrijver

Lovecraft was tijdens zijn leven een vrij onbekende schrijver. Vrijwel al zijn verhalen werden gepubliceerd in pulpbladen als Weird tales. Tijdens zijn leven werd hij niet veel gelezen, maar zijn werk bleek zeer invloedrijk bij latere schrijvers en fans van horrorverhalen. Onder andere Stephen King, Bently Little en veel andere hedendaagse bekende schrijvers in het genre noemden Lovecraft’s werk een van hun primaire inspiratiebronnen.Als volwassene was Lovecraft een lange, slanke, bleke man met heldere ogen. Hij had een bijna-fotografisch geheugen en beschikte over een uitgebreide vocabulaire. Hij kon niet tegen kou en had een afkeer van zeevoedsel. Hij was bijzonder gesteld op katten en had interesse in astronomie en achttiende-eeuwse architectuur. Lovecrafts handschrift was vaak lastig te lezen. Hij hanteerde bovendien een eigen spelling met vaak Latijnse en Griekse uitspraken erin, alsmede zelfbedachte woorden. Ondanks zijn pogingen om veel te schrijven, leefde Lovecraft zeer armoedig. Zijn vrouw moest op een gegeven moment zelfs afzonderlijk van hem in Cleveland gaan leven om daar werk te zoeken, terwijl Lovecraft achterbleef in Brooklyn. Zijn ervaringen hier veroorzaakten bij hem een sterke afkeer voor New York. Na een paar jaar afzonderlijk te hebben geleefd stemden Lovecraft en zijn vrouw in met een echtscheiding, maar die werd nooit volledig uitgevoerd.

In 1936 bleek Lovecraft darmkanker te hebben, maar hij leed ook aan ondervoeding, tot zijn overlijden in 1937.


 

Hoewel hij ook andere verhalen schreef, is Lovecraft vandaag de dag het meest bekend om een door hemzelf bedacht genre dat hij “kosmisisme” of “kosmische horror” noemde. Een belangrijk uitgangspunt in dit genre is dat de alledaagse werkelijkheid zoals mensen die ervaren slechts een dunne schil is om een diepere werkelijkheid, die zo complex en vreemd is dat het menselijk brein deze onmogelijk kan bevatten. Zijn werken bevatten onder andere een pantheon gruwelijke (naar menselijke maatstaven) goden, De Ouden genaamd. Een van de bekendere van deze wezens is Cthulhu. Deze diepere werkelijkheid is in zijn verhalen slechts bekend door weinigen en vooral door psychisch gestoorden.

Zijn werk snijdt ook meerdere thema's aan, die een psychologische angst oproepen en die een nihilistisch karakter blijken te bezitten. Een van die thema's is vooral het centrale thema dat maar al te pijnlijk de nietigheid van de mens aantoont. De decadente westerse samenleving komt vaak ook oog in oog te staan met barbaarse en niet-menselijke invloeden, waarop de nietigheid van mens zich weer laat blijken.

De Ouden, zoals Cthullu, werken op een hogere orde dan de mens en daardoor gebonden aan andere natuurwetten. Ook al lijkt hetgeen Cthulhu doet het kwade, hij staat onder natuurwetten die voor de mens magie lijken. Maar de mensheid is voor Cthulhu als hetgeen de mieren voor de mensheid zijn. Ze betekenen niet veel tot zelfs niets, maar zijn niet in staat zelf te beseffen hoe klein en onbelangrijk ze in feite zijn. Door vooruitgang in de wetenschap ontdekt de mens weliswaar steeds meer over haar omgeving, maar als iemand ooit te ver zoekt en waarheid ontdekt over De Ouden en alle andere geheimen van het universum, drijft dit hem/haar meteen tot waanzin omdat het gewoon te veel is om te kunnen verwerken.

87578d63fa94e02f8d2ec668e6f46c7f_1394542


 

Tot zijn bekendste werken behoren:

b40958dd6a55112d4c2848bac435f091_1394543

  • De roep van Chhulhu

  • De Bergen van de waanzin

  • De Droomwereld van Kadath

  • De zaak van Charles Dexter Ward

  • Schaduwen boven Innsmouth

  • De muziek van Erich Zahn

  •  

Wat heb je nu nodig voor goede horror? Uiteraard een auteur die beeldend kan schrijven en zijn lezers kan meevoeren in de wereld die hij voor ze heeft geschapen. Op dat punt zit het bij Lovercraft wel goed. In zijn hele werk is er geen moment sprake van een vrolijk zonnetje of een normaal aandoende omgeving. Alles is naargeestig, vreemd en beangstigend van de eerste tot de laatste alinea. Het tweede aspect is natuurlijk dat het moet inspelen op angsten die we allemaal in min of meerdere mate kennen. Voor de één de spin of een andersoortig griezelig levend wezen, voor de ander de vrees om levend begraven te worden of bijvoorbeeld vuur. Waar we allemaal bang voor zijn is natuurlijk pijn maar nog meer voor de dood. Is sterven altijd pijnlijk en wat gebeurt er dan precies met je? Het enige dat we zeker weten, is dat we het niet kunnen vermijden en met die gedachte worstelen we ook allemaal wel eens. Daarna komt nog de grotere onzekerheid over hetgeen er na het sterven gebeurt. Is dat het einde en houden we gewoon op als persoon of is er meer. En wat als er meer is, maar het is zo gruwelijk dat we dat eigenlijk niet echt met ons normaal verstand kunnen bevatten. Wat blijven er dan nog voor opties over. De dood lijkt soms nog een uitweg als de angst of de pijn te extreem wordt. Dan laten de zelfdodingen tenslotte ook dagelijks zien. Maar als die mogelijkheid ook lijkt te zijn afgesloten, omdat hij daarna alleen maar 'erger' wordt? Voor de menselijke geest, die een dergelijke waarheid zou inzien, blijft er toch alleen de 'oplossing' van waanzin over en die is ook maar beperkt. Dat is de basis van de horror van Lovercraft, maar ook dat idee komt alleen te leven als het wordt uitgewerkt door een goede schrijver.

Reacties (8) 

Voordat je kunt reageren moet je aangemeld zijn. Login of maak een gratis account aan.
Eigenlijk een best mooi artikel over Lovecraft. En inderdaad was King geïnspireerd door deze schrijver. Volgens mij heb ik vroeger nog wel een boek van hem gelezen, maar ik weet nu niet meer welke.

Prachtig artikel!
Een prachtig en uitgebreid artikel. Een goede kennismaking met een voor mij onbekend terrein.
Ik was vroeger verzot op horror, maar toen ik steeds slechter begon te slapen, ben ik dit genre echt gaan weren. Nee, voor mij geen horrors meer ;-)
Geweldig artikel. Kende hem niet echt, maar daar gaat verandering in komen.
Prima artikel, wasbeer! Ik ken hem van horen zeggen; ik heb een hele dikke pil in mijn boekenkast met zijn verhalen, maar heb me er nog niet toe kunnen zetten.
Ik vind je analyse van wat werkt in een horrorverhaal erg goed. Wat bij mij als horror werkt is 'het onvermijdelijke' van een vreselijk lot. Ook omdat ik daar in het dagelijks leven absoluut niet in geloof.

Ik kan trouwens ook horrorgevoelens krijgen bij een "normaal" verhaal, vooral wanneer dat gaat over mensen die heel 'onecht' of vanuit een heel beperkte visie leven.
Uitstekend artikel en ik heb ook niets met horror, maar kan wel beamen dat de alledaagse werkelijkheid slechts een dunne schil is om een diepere werkelijkheid, die zo complex en vreemd kan worden dat het menselijk brein deze amper kan bevatten.
Volgens mij heb jij je met je horrorverhaal laten inspireren door deze auteur. :) Een heel mooi artikel, ik kende die man helemaal niet, maar heb dan ook weinig met horror.