Aforismen

Door Mijler gepubliceerd op Sunday 09 March 22:40

Aforismen

Het is een rijk bezit als je het vermogen hebt om iets duidelijk uit te leggen. Het is niet eenieder gegeven om met korte duidelijke zinnen te vertellen wat je precies bedoeld. Natuurlijk ben je ook afhankelijk van het ontvangende publiek, maar de goede verteller houdt daar zelfs rekening mee. Het gebruik van voor zich sprekende voorbeelden of gezegden kunnen daarbij een helpende rol spelen.
 
Zo las ik onlangs een artikel over vriendschap. Het kwam er eigenlijk op neer dat vriendschap van zoveel factoren afhankelijk is en bovendien nog zo persoonlijk, dat een sluitende definitie onmogelijk is. Toch las ik in dit artikel weer een mooie uitspraak van iemand die aangaf wat voor hem vriendschap was. Deze luidde: "Vriendschap is voor mij een zone zonder gevaar!" Persoonlijk vond ik dit heel pakkend en mooi geformuleerd. Toch kan het goed zijn dat het voor een ander weer minder spreekt.
Er zijn veel, spreekwoorden en gezegdes, die hun waarde in de begripsvorming bewezen hebben en regelmatig gebruikt worden om een en ander te verduidelijken.
Voor € 1,70 bemachtigde ik onlangs een citaten omnibus, uitgave 1969. Hierin stond dat het aforisme misschien wel het meest verwaarloosde literaire genre in de Nederlandse letterkunde was (weet niet of het nog zo is).

De oorzaak zou gelegen zijn in het feit dat de godsdienstige preken bij ons een dergelijk belangrijke plaats innamen. Een aforisme moet een korte knal zijn en de roos getroffen hebben, had Joseph Roux (Franse abbé) eens gezegd. Preken zijn echter nooit korte knallen.

Spreekwoorden sluiten zich nauw aan bij het aforisme. Men noemt ze wel: "Het anonieme aforisme."
Hierbij sluit zich nog concretere vorm de volkswijsheid aan. Een bijzonder voorbeeld hierbij is de Spaanse copla, vaak sterk hekelend van toon.

Voorbeeld:

ook al verklaar je eeuwig lief
stap je hoopvol in het bootje
eens komt Hein als nachtelijk dief
dan leg je tot slot het loodje
 

Om een aforisme kan men dikwijls lachen of althans glimlachen, maar de beste aforismen zijn die, waarvan men niet weet of men er nu om lachen of om huilen moet.
Aforismen hebben vrij veel met gedichten gemeen. Niet alleen gaat het in beide genres om de beste woorden in de beste volgorde, maar er kan ook veel meer niet, dan wel in aangesneden worden.
 
Tot slot vermeld ik nog enkele citaten over taal en stijl:

Het juiste woord op de juiste plaats, dat is stijl. Jonatha Swift

Onduidelijke stijl is een blinde spiegel. Chinees spreekwoord

Sommige auteurs schrijven onzin in een heldere stijl, andere verstandige dingen in een duistere Charles Caleb Colton

Ik wou dat hij zijn uitlegging wilde uitleggen  Lord Byron

De vrouw leert gemakkelijk talen, omdat zij veel lege ruimte in haar hoofd heeft  Anton Tsjechow

Een zin is levensvatbaar wanneer hij beantwoordt aan alle eisen der ademhaling Gustave Flaubert 


Citaten en informatie heb ik gehaald uit Citaten Omnibus van C. Buddingh.
 

 

Reacties (6) 

Voordat je kunt reageren moet je aangemeld zijn. Login of maak een gratis account aan.
In 1969 misschien wel het meest verwaarloosde genre, maar nu niet meer vermoed ik. Zelfs hier op Plazilla is een one-liner zilla in het leven geroepen.
Maar ín een preek kan dan wel weer een aforisme voorkomen. Interessant artikel!
Zou heerlijk zijn als ik dat zou kunnen, mooi artikel en duidelijk beschreven.
Aforisme. Ik zat te wachten op een mooi voorbeeld ervan, maar wellicht kan ik dat net niet vinden?

Wat is een euforisme
minder dan
gelukzalige onverwachte lentedag
goed communiceren is zo belangrijk
Interessant, fijn om te lezen!