Fotografie 1920 motor racen met leeuwen: Bijdrage aan de Nederlandse Literatuur Gids, van San Daniel

Door San-Daniel gepubliceerd op Saturday 01 March 19:48

Ton racen

Als jonge jongen gebeurde er in mijn dorp weinig  tot niets. Ik woonde een tijdje in een nogal gelovig vissersdorpje. Eens in het jaar, echter, kwam de kermis ons dorp verblijden. Het marktplein werd dan een week lang een magische plek, met een reuzenrad, een touwtjes trek tent, het gebruikelijke spookhuis . dat eigenlijk niet eng was, bots autootjes, een rups, wat een soort rail was waar je in een karretje snel overheen gevoerd werd en af en toe kwam er doek dat met mechanische spanten van links naar rechts je als in een cocon opsloot, het  werd onder het continue gejammer van een toeter over je heen geklapt. Dat was ongeveer het meest spannende dat als je als kind kon mee maken. Er was de kop van Jut, die je ook nergens meer ziet, waar zeebonken met een enorme hamer een lel konden geven op een pin in een aanbeeld, om hun vriendin te imponeren.  En dan had je het wel gehad, of niet soms? Wij zeurden onze ouders gek om suikerspinnen en zuur of kaneelstokken en je vader schoot met een buks de bloemen uit de rij voor je moeder. Was dát het dan?

Nee eigenlijk niet, één heel essentiele attractie herinnerde ik mij weer , zo maar, alsof ik die verdrongen had na zo vele jaren, toen ik toevallig op internet in een archief keek van circus acts uit 1920 in Amerika.

Eens in de zoveel tijd kwam er een circus naar ons dorp en dat sloeg letterlijk en figuurlijk zijn tent op, ja u raadt het al, op het marktplein. Dat circus was volgens mij circus Toni Boltini. Er was een zij attractie die meereisde met Boltini. Het had te maken met waaghalserij. Ik was altijd al wauws van alles wat motorisch was, maar dit sloeg alles. Er werd een soort enorme ton gebouwd en daar racede,in mijn optiek, een held op een motor in rond, met een Willempie helm op en luid toegejuichd door een ieder die betaalde om over de rand te mogen kijken.

Vandaag zie dit soort acts niet meer, maar dit was het absolute punt van heldendom in de ogen van mij en al mijn vriendjes. De eerlijkheid gebied te melden dat het in mijn dorpje een kleinere ton betrof met alleen een kleine motorfiets er in. Het principe is echter gelijk, men start snel rond te rijden en als men snel genoeg gaat dan stuurt men het voertuig de dodenwand op.

Onze held had de uitlaat van de motorfiets gehaald zodat het meer publiek zou aantrekken, en wij stonden naar die held in aanbidding te staren, hoe die ronde na ronde langsvloog tot hij echt boven gekomen helemaal schuin hing.

In Amerika wordt alles overtroffen, hoe kan het anders. Het was niet genoeg om rond te racen tegen een schuine wand in je auto of op je motor, men bracht een nieuwe element er in. Het zelfde maar dan met een tijger of leeuw als passagier.  In eens toen ik deze foto´s ontdekte die mij terug voerde naar mijn dorpje van weleer, met de raceton legde ik de link naar het waarom dat de waaghalzen altijd meereisden met het circus.

Dan had je tegen een klein bedragje die beesten te leen. De toeschouwers vonden het een toppunt van spanning als iemand langs kwam scheuren met een brullende leeuw die bij en tijd en wijle half groggy de chauffeur te lijf wilde gaan.

 Dat is dan ook een paar keer gebeurd, wat er toegeleid heeft dat het racen met een leeuw uiteindelijk verboden werd. Daar de waaghalzen steeds gevaarlijkere stunts bedachten en steeds harder moesten rijden omdat op verschillende hoogtes in de ton verscheidene voertuigen rond raceten, in een als maar toenemende schuinte, gebeurde er steeds meer ongelukken. Het was al erg genoeg als je auto terug viel op de kop, bovenop jou, maar als je dan ook nog eens  verscheurd werd door een woedende leeuw, dan overtrad je de grenzen van wat het publiek qua schouwspel geboden mocht worden. In 1930 werd dit soort dode wands racen in elke Amerikaanse staat verboden. Tot grote vreugde van de leeuwen wellicht 

San Daniel 2014

Reacties (6) 

Voordat je kunt reageren moet je aangemeld zijn. Login of maak een gratis account aan.
Ben ik ff blij dat ik niet in die tijd geboren ben en dus onbezorgd kan genieten van de gave foto's! Goed artikel, mooi vormgegeven! X
Ik moet er niet aan denken om rond te toeren met een leeuw op mijn motor..
Mooie reportage. Toch sneu voor de leeuwen. Ik vind dan ook dat wilde dieren niet in een circus horen. Zelfs ook al waren de tijden toen anders
en dat ben ik helemaal met je eens ..ik heb dat ook met dieren tuinen
fascinerende foto's en mooi verhaal
Met recht helden hoor met zo'n leeuw op je voertuig! Heel mooi die oude foto's.