10 spelfouten die ook aan een oplettend oog ontsnappen

Door Rose_love gepubliceerd op Thursday 20 February 20:40

fc11160afbec54dfa80de67980912e90_medium.10 spelfouten die vaak niet eens opvallen

Het Nederlands is een complexe taal. Niet alleen mensen met een andere moedertaal hebben er moeite mee om de taal perfect toe te passen, maar wij slaan zelf de plank ook nog wel eens mis. Hieronder vindt u tien woorden of uitdrukkingen die vaak fout worden geschreven. Ik ben benieuwd of er eentje in het rijtje staat die u, als schrijver, taalpurist en kommaneuker – per ongeluk – ook wel eens fout schrijft. U hoeft het niet op te biechten …

  • te veel of teveel
  • bij dezen of bij deze
  • e-mail of email
  • uitweiden of uitwijden
  • tompoes of tompouce
  • per se of persé
  • ik google of ik googel
  • zojuist of zo juist
  • Kerstmis of kerstmis
  • heel of hele
     

1.      Te veel

Vaak lees ik: ‘Het is teveel werk.’  of ‘Ik heb teveel gegeten.’ of ‘Teveel mensen weten het nu.’ Dat is natuurlijk allemaal triest. Alles waar ‘te’ voor staat, is niet goed, behalve ‘tevreden’, dat weten we inmiddels wel. Helaas is het hier in dubbele zin niet juist. ‘Teveel’ is namelijk een zelfstandig naamwoord, een woord waar je een lidwoord (de/het/een) voor kunt zetten. Voorbeeld: ‘Het teveel aan haar werd weggeknipt.’ In alle andere gevallen wordt ‘teveel’ geschreven als ‘te veel’. Ter illustratie: ‘Ik heb te veel gegeten.’ of ‘Er was een teveel aan eten.’  Weet u niet goed of u met een zelfstandig naamwoord temaken hebt of niet? Probeer het uit door ‘teveel’ te vervangen met ‘te weinig’. Past het in de zin, dan komt er net als bij ‘te weinig’ een spatie tussen de woorden.

 

2.      Bij dezen

Dit is nog zo’n veelvoorkomend geval. De eerste zin van de e-mail luidt: ‘Bij deze zend ik u de beloofde papieren.’ Fout! In de betekenis van ‘hierbij’ is het altijd ‘bij dezen’. Dit heeft te maken met het feit dat ‘dezen’ een oude vorm is voor een naamval. Na het woordje ‘bij’ volgde vroeger altijd een voornaamwoord in een verbogen naamval. De ‘n’ achter ‘deze’ is een zogenaamde naamvalsuitgang en dus is ‘dezen’ een verbogen naamval. Mocht u de hele combinatie voortaan willen vermijden, dan kunt u natuurlijk heel eenvoudig kiezen voor het woord ‘hierbij’ of ‘bijgaand’ of ‘ingesloten’, afhankelijk van de context.

0dd5cea6f1be64ebdfad79190db639cb.jpg
 

3.      E-mail

Tot mijn grote verbazing lees ik af en toe ‘email’ op een plaats waar ‘e-mail’ hoort te staan. Email betekent namelijk ‘glasachtige, ondoorzichtige of transparante massa, in een dunne laag aangebracht ter bedekking of versiering (brandverf) van metalen, glazen en stenen voorwerpen en keramiek’. Ik neem aan dat u dat niet bedoelt als u wilt vragen: ‘stuur mij die e-mail nog even door’. Gewoon dat koppelteken gebruiken!

 

4.      Uitweiden

Als u in één woord wilt zeggen dat iemand een heel verhaal maakte, kunt u zeggen ‘Hij weidde uit over dat onderwerp’.  Ik zie echter ook wel eens: ‘Hij wijdde uit.’ Maar net als bij leiden en lijden, peilen en pijlen, vleien en vlijen, verandert ook in dit geval de betekenis. Echt gebruikelijk is het niet, maar het woord uitwijden bestaat volgens de Van Dale (ja, die dikke) ook. Het betekent dan echter: ‘wijder maken, worden’.

7d30f42dde65e60623afae13ae190527.jpg

5.      Tompoes

U heeft net een tompouce gegeten schrijft u? Dan hoop ik dat het u niet al te zwaar op de maag valt. Een tompouce is namelijk een kleine damesparaplu. Het gebakje wordt op zijn Nederlands geschreven, precies zoals je het zegt. Tompoes dus! Gelukkig kijken ze bij de bakker niet zo nauw, wanneer u een briefje met de bestelling inlevert.

 

6.      Per se

Dit woord (of dus eigenlijk twee woorden) zie je vaak op allerlei manieren langskomen. Meestal zien we de vorm ‘persé’. Een vorm die volgens de officiële spelling niet juist is. Het is namelijk een combinatie van twee delen: per se.

 

7.      Ik googel

In tegenstelling tot wat veel mensen denken vervoegen we googelen niet als googlen of wat dan ook. Wanneer u gebruik maakt van Google, dan googel je. Let wel op dat u het altijd met de ‘g’ schrijft, want natuurlijk kunt u tegelijkertijd ook aan het goochelen zijn, maar erg waarschijnlijk  is het niet. De infinitief is dus ‘googelen’, tegenwoordige tijd ‘googel’, verleden tijd ‘googelde’ en het voltooid deelwoord wordt dan ‘gegoogeld’.

Meneer Krijtje geeft hedendaags dictee
 

8.      Zojuist

Bij dit woord moet ik altijd denken aan het aftreden van koningin Juliana . Wanneer zij Beatrix aan Nederland voor komt stellen als koningin, begint ze met dit woord. Goed, ik dwaal af, we hadden het over de schrijfwijze. Zojuist in de zin van ‘zo-even’ of ‘daarnet’ wordt niet los geschreven, maar aan elkaar. Schrijft u het los, dan hebben we opnieuw te maken met een betekenisverschil. Voorbeelden: ‘Zij wist niet of het zo juist was.’ ‘Hij is zojuist opgestapt.’

 

9.      Kerstmis

Wanneer schrijf je dat nu met een hoofdletter? Feesten schrijft u met een hoofdletter, wanneer het de officiële aanduiding van het feest is. Zo schrijven we dus ‘Kerstmis’ en ‘kerst’. Samenstellingen met de naam van een feest krijgen altijd ook een kleine letter: ‘Pasen’ en ‘paasfeest’, ‘Sinterklaas’ en ‘sinterklaasavond’. Bij ‘Kerstmis’ is dit dan weer niet het geval, doordat het de officiële naam van het feest is. Om het nog ingewikkelder te maken: wanneer u doelt op de mis met kerst, wordt het ‘kerstmis’.

 

10.   Heel

Het woord ‘heel’ wordt meestal gebruikt als bijwoord. Helaas zien we dan ook vaak de vorm ‘hele’ verschijnen. ‘Hele’ is echter alleen correct als het als bijvoeglijk naamwoord gebruikt wordt. Om niet te veel abracadabra te schrijven, zal ik een voorbeeld geven. Wanneer je zegt ‘een hele mooie man’, slaat ‘hele’ niet meer op ‘mooie’, maar op ‘man’. In principe zeg je dus dat de man ‘heel’ is (niet half). Waarschijnlijk klopt dat gegeven ook wel, maar ‘heel mooie man’ is toch een veiligere zegwijze.

 

Nu ben ik benieuwd of er een foutje in de lijst stond waar u zich ook wel eens schuldig aan maakt. Mocht u echter nog in de ontkenningsfase zitten, ik forceer niets…  
68115ed74f77320e06e21a43d479541b.jpg

 

Reacties (90) 

Voordat je kunt reageren moet je aangemeld zijn. Login of maak een gratis account aan.
Heel nuttig
Dat is ECHT een artikel naar mijn hart!
Ik heb altijd iets gehad met 'taal' alhoewel .. ik betrap mezelf ook wel eens op foutjes
duim
Iedereen maakt foutjes, dat moet ook mogen... Als het maar niet standaard is. ;)
Hij die zonder fouten schrijft, zorgt voldoende stenen bij de hand te hebben!
Zag nog zo'n mooie. De verleden tijd van skaten: Hij skatete
De les mooi gebracht, met de nodige tact in de nabespreking!
;)
Dat is inderdaad ook een mooi voorbeeld. 'Engelse' werkwoorden blijven toch vaak lastig. Dankjewel, Mijler!
Mooi artikel! Goed is niet altijd mooi. 'tompoes' ziet er niet uit. En al dat ge- Engels... Ook seks vind ik vreselijk, ik heb veel meer zin in sex. Maar nu even niet. Misschien later, na de tompoes.
Grappig dat je het over Engels hebt en toch sex wil schrijven. :)
Bij tompoes moet je natuurlijk niet aan Tom Poes gaan denken. ;) En wat Karazmin opmerkt; tja, als je een hekel hebt aan 'ge-Engels', dan is 'sex' niet het juiste woord. Al kan ik googelen in deze categorie natuurlijk niet aanraden, dus laten we daar maar niet meer over uitweiden. ;)
Ik zet deze even bij mijn favorieten. Kan er nog een hoop van leren. Ben veel beter in analyseren en cijfers, maar daar heb ik nu zo verrekte weinig aan (haha).
Thanks, Spinova! En dat is dan weer iets waar ik niet echt goed in ben. Eigenlijk ben ik gewoon een kluns met cijfers... Gelukkig heb ik daar hier geen last van. ;)
Bij dezen geef ik toe dat ik me wel eens zondig aan een glasachtige, ondoorzichtige transparante massa.
Hahahaha! Dapper! ;)
Ik had je net al gelezen, maar had geen tijd om te reageren en toen dook jij opeens bij mij op ... goddank, want anders was ik je dus weer vergeten :)
niet mijn schuld - gewoon heel druk eventjes.
Maar ja - spelfouten... meestal probeer ik, als ik merk dat ik ergens mee fout zit, die fout niet meer te maken. Zeker bij de woorden waar veel fouten (omdat iedereen het anders doet) in gemaakt worden, zoals: sms'je (smsje, sms-je)
Ondanks dat - ga ik zooooooo gruwelijk vaak de fout in dat bovenstaande misschien wel lachwekkend klinkt :)
Maar hé - foutloos Nederlands schrijven is praktisch voor niemand weggelegd inderdaad. We kunnen enkel proberen dat doel te halen.
Geen probleem, we kunnen dan wel goed multitasken, maar ook daarbij houd het een keer op. ;)
Ja, sms'je is ook zoiets. Vaak zijn het de woorden die uit het Engels komen die fout gedaan worden.
Enne, geen fouten maken, dat moeten we gewoon niet willen. Van fouten kun je leren, dus als we geen fouten meer zouden maken... Precies! ;)
Wijze woorden, Rose, maar je hebt gelijk :)