Kauri ’s De voorlopers van onze huidige Euro.

Door Neuffie gepubliceerd op Wednesday 03 October 19:44

Naar aanleiding van mijn eerdere artikelen over schelpen kreeg ik afgelopen week een telefoontje of ik interesse had in een verzameling mooie schelpen.   Natuurlijk was dat niet tegen dovemansoren gezegd.   Dezelfde avond ben ik de schelpen nog gaan ophalen, en later thuis gaan determineren.
Er zaten veel verschillende soorten bij, maar deze mooie kleine glanzende schelpjes hebben toch wel een heel  apart verhaal.   Vandaar een artikel over deze Kauri schelpen.


Wat is een Kauri  dan precies ?

Een Kauri schelp is het huisje van een tropische zeeslak.    Deze slak is een echt roofdier en jaagt
intensief op andere soorten weekdieren, zelfs op stekelhuidigen.

Oorspronkelijk kwamen ze voor in tropische zeeën rondom Nieuw-Guinea en de eilanden van de Stille Zuidzee.   De officiële naam van deze schelp luidt: Monetaria moneta.
( moneta is het Italiaanse woord voor geld )

Ze behoren tot de familie van de porseleinslakken.   Als je door elkaar haalt, rinkelen ze als echt porselein.   Net als porselein hebben de schelpen een prachtige glans over zich.


 

Hoe dat komt : 

Het Kauri-schelpdiertje stulpt zijn lichaam naar buiten stulpt en vouwt zichzelf zo om de schelp heen. Op deze manier poetst hij met zijn lijf de buitenkant schoon en verdwijnt de kalkaanslag die schelpen dof maakt. De inwoners van de Malediven zochten de kauri-schelpen met de diertjes er nog levend in. Het diertje werd gedood en het glanzende schelpje verkocht.
De mensen daar hadden een speciale manier gevonden om heel veel kauri’s te verzamelen.

 

Kauri’s  verzamelen



Hiervoor maakten ze bundels van kokospalm takken. Deze bundels werden vervolgens in
zee gelegd.   Na een tijdje zaten de slakken er met hele hopen op en was het tijd om de
bundels terug uit het water te halen.   De slakken werden eraf gehaald en vervolgens twee
maanden lang begraven.  Dit gebeurde om het vlees van de slakken te laten vergaan en schone
schelpen over te houden.   Die werden na twee maanden terug opgegraven.
De schelpjes werden vervolgens gewassen met zeewater, en gedroogd door ze in een lege kokosnoot snel rond te draaien.   Na het sorteren  werden ze onder meer geruild voor rijst , boter en kleding.
De schepen van de V.O.C namen de schelpen vervolgens mee naar Nederland.

 

Kauri’s en de V.O.C

Tussen 1650 en 1790 werden dit schelpgeld dus door de V.O.C in enorme hoeveelheden naar Nederland gebracht.  Niet om ze hier te verkopen, maar om ze door te verkopen aan de W.I.C  ( West Indische Compagnie)   Zij kochten hiermee in Angola en Guinee slaven.  Deze  slaven werden later onder andere naar Suriname gebracht om daar te werken op de plantages.
De prijzen van deze slaven varieerden nogal.   Soms konden ze al een gezonde slaaf kopen voor
10 of 20 kilo kauri schelpen.   Dat waren ongeveer 10 tot 20.000 van deze schelpjes.
Later liep de prijs voor slaven verder op.
Op een gegeven moment( rond 1770 ) moest er voor één slaaf al 175.000 kauri’s betaald worden.
De VOC heeft gigantische hoeveelheden van deze schelpen verhandeld. Zeker  6,7 miljard.
Bijna niet voor te stellen toch ?

Kauri’s of Boesjes

Hier in Nederland waren de schelpjes  destijds bekend onder de naam ‘Boesjes’.
Die naam was hun gegeven door  de Nederlandse slavenhalers.   Nu worden ze dus Kauri schelpen genoemd.  De naam Kauri is overgenomen uit het de Hindi taal, en afgeleid van het Sanskriet.
Kaparda,   Dat woord betekende schelp.   Boesje was afgeleid van het Portugese woord Buzio.


Kauri’s op het Nederlandse strand.

Hoewel de kauri’s tropische zeeslakken zijn, worden heel af en toe toch kauri schelpjes gevonden aan de Nederlandse stranden.  Ook nu nog

 Hoe dat kan ?


Zoals eerder geschreven bracht de V.O.C vele duizenden schelpjes mee naar huis om die vervolgens
door te verkopen aan de W.I.C.
Echter,  niet alle schepen van de V.O.C bereikten veilig de thuishaven.
Zo voer in 1738 het fregat “Reigersbroek” van schipper Jan Moens met nog twee andere schepen vanaf Ceylon terug naar Zeeland.  Alle schepen hadden Kauri’s aan boord.
Die waren bedoeld om in Middelburg door te verkopen aan de West Indische Compagnie.
Het Fregat Reigersbroek kwam door een zware storm op de Ooster Rassen in moeilijkheden en werd daardoor op de dijk van Westkapelle geworpen.   Het schip werd door wind en zware golven helemaal aan stukken gebeukt.   Slechts enkelen van de  bemanningsleden overleefden deze crash.
De lading Kauri’s  verdween voorgoed in de golven.
Af en toe worden er ook nu nog kauri schelpjes gevonden.  
Vooral in Zeeland, maar ook in Egmond aan Zee en de Zuid Hollandse kust.

 

Als je langs het strand loopt, en je hebt het geluk om zo’n schelpje te vinden.
Raap het op, en bedenk nog eens heel goed wat voor geschiedenis er achter zo’n klein schelpje zat.

De Kauri’s waren dé voorlopers van onze huidige Euro. 
Misschien moeten we in plaats van terug naar de gulden,  terug naar het schelpengeld.
Zou dat de oplossing zijn voor de huidige economie ??

 

 

 

 


 

 

 


 

 

 

Reacties (10) 

Voordat je kunt reageren moet je aangemeld zijn. Login of maak een gratis account aan.
Niets is nieuw, ook de euro niet...
heel interessant artikel - ik leerde weer bij
Duim
Leerzaam en erg leuk artikel. Ik heb soortgelijke schelpjes in 1995 meegenomen uit Indonesie (Java/Bali). Bewaar ze veilig in een klein doosje...
Mooi artikel, leuk stukje geschiedenis!
Leuk een stukje geschiedenis meegekregen weer...dank je wel
Een interessant stukje geschiedenis...duim !
Wij noemden ze altijd geluks schelpjes