Politieke Willekeur

Door Jan Michiels gepubliceerd op Wednesday 29 January 15:08

Gesteund door ambtenarenvakbond Abvakabo FNV hebben gisteren zo’n 300 ambtenaren geprotesteerd in Den Haag om hun bijzondere rechtspositie te behouden. De afschaffing van deze bijzondere rechtspositie is een initiatief van Tweede Kamerleden Eddy van Hijum (CDA) en Steven van Weyenberg (D66) en de uiteindelijke beslissing zal worden genomen door de minister van Binnenlandse Zaken, de heer Ronald Plasterk.

Op de voorpagina van het Eindhovens Dagblad bekleden drie beteuterd kijkende, demonstrerende ambtenaren de voorgrond, waarvan twee voorzien van een handig in elkaar geknutseld protestbordje. Het ene bordje leest: ‘Plasterk, toon es wat respect voor mij.’ Mijn eerste gedachte hierbij is: ‘Demonstrant, verzin es een betere protestzin.’ Het andere bordje leest: ‘Politieke willekeur? Nee bedankt!’ Maar wat is politieke willekeur nu eigenlijk? Het is in ieder geval een term die tegenwoordig vaak opduikt. Gedreven door pure nieuwsgierigheid ben ik op zoek gegaan naar de betekenis.

Op het internet is het zeer lastig een juiste definitie van deze term te vinden, daarom heb ik de ‘Van Dale’ er eens bij gepakt. De definitie van het woord politiek zal bij de meesten wel bekend zijn, maar voor de volledigheid zal deze toch worden benoemd; ‘Geheel van staatkundige beginselen en regels volgens welke een staat, gewest, enz.  wordt of moet worden geregeerd.’ De daadwerkelijke omschrijving is een stuk uitgebreider, maar dit is de essentie van de betekenis, zoals bij iedereen welbekend.  Blader ik door naar het woord willekeur, dan kom ik het volgende tegen: ‘1 vrije verkiezing, syn. welbehagen 2 (ongunstig) het handelen naar, zich laten leiden door de wens, de inval, de gril van het ogenblik, met name daarbij ingaande tegen recht en regel – (ook passief) grillige onrechtmatige behandeling.’

Combineren we de twee woorden dan is er eigenlijk een weinig verrassende uitkomst, namelijk dat politieke willekeur inhoudt dat de politiek beslissingen neemt die geleid worden door recente gebeurtenissen, waarbij ingegaan wordt tegen een bestaande regel en een bepaalde groep benadeeld wordt. Op deze manier omschreven heeft de term wel iets weg van een andere vaak voorkomende politieke term, namelijk populisme. En misschien is deze vergelijking ook wel zeer terecht, aangezien het populisme juist gedijt in (economisch) slechte tijden.

Nu kan ik het verkeerd begrepen hebben, maar als dit de juiste betekenis is van politieke willekeur dan is vrijwel ieder politiek besluit een vorm van politieke willekeur, omdat er bijna altijd sprake is van een eerdere regel die wordt tegengesproken (of minstens gewijzigd), er altijd een groep is die negatief beïnvloed wordt en recente gebeurtenissen nu eenmaal aanleiding geven tot verandering van bestaande regelgeving.

Dit maakt de uitspraak van Abvakabo FNV voorzitter Corrie van Brenk des te interessanter. In het ED zegt zij namelijk het volgende: “medewerkers bij de overheid moeten beschermd blijven tegen politieke willekeur”. Een uitspraak die het beste kan worden bestempeld als gebakken lucht. De enige inhoud die te bespeuren is, wordt ook nog eens tegengesproken. Politieke willekeur heeft namelijk betrekking op beslissingen van de overheid, maar de medewerkers van de overheid moeten hier wel tegen worden beschermd. Duidelijk toch…

Graag zou ik nog even inhoudelijk in willen gaan op het daadwerkelijke voorstel om de bijzondere rechtspositie van ambtenaren af te schaffen.  De essentie van het voorstel is namelijk dat de positie van (de meeste) ambtenaren voortaan meer moet lijken op die van een ‘gewone werknemer’. Overigens blijkt in de praktijk het verschil tussen ambtenaar en werknemer al lang niet meer zo groot als het ooit is geweest. In ieder geval heeft het voorstel onder andere betrekking op de afschaffing van de speciale ambtenarenrechter, de speciale aanstellingsregelingen en allerhande beroepsmogelijkheden bij de rechter wanneer een ambtenaar het niet eens is met ontslag of de uitkomst van een functioneringsgesprek. Het voorstel houdt dus eigenlijk in dat de meeste ambtenaren voortaan harder kunnen worden aangepakt wanneer een misstap wordt begaan. Logisch dat er ineens 300 ambtenaren in Den Haag staan te protesteren, want wie wil zoiets nu kwijtraken? Zeker in deze tijd is de zekerheid van een baan zeer belangrijk.

En er zijn voorbeelden genoeg van ambtenaren die zich niet hebben weten te gedragen, terwijl toezichthouders hiervan wel degelijk op de hoogte waren. Zonder op de afzonderlijke gevallen in te gaan, noem ik de voorbeelden van Peter Tielemans (wethouder Helmond), Ricardo Offermanns (oud-burgemeester Roermond) en Jos van Rey (wethouder Roermond) en niet te vergeten de gênante pesterijen in het Limburgse Meerssen die uiteindelijk leidden tot de zelfmoord van wethouder Jo de Jong.

Bij de invoering van het wetsvoorstel zal bij eventuele herhaling van bovengenoemde voorbeelden harder kunnen worden opgetreden, iets wat enkel valt toe te juichen. 

Reacties (0) 

Voordat je kunt reageren moet je aangemeld zijn. Login of maak een gratis account aan.