Het andere testament (3)

Door Weltevree gepubliceerd op Friday 24 January 14:06

Een kwestie van wennen

In mezelf gniffel ik bij de herinnering hoe verbijsterd ik was, telkens meer schrok, naarmate we verder van Addis af raakten en er over de woningen een overtreffende trap bleek te bestaan:

haveloos,

                             onmenselijk,

                                                                   beestachtig. Was ik net gewend aan de vuile haveloze drukte in die hoofdstad, kreeg ik het overweldigende platteland van Ethiopië voor de kiezen. Ik zal nooit vergeten hoe hartelijk atu Alemu me uitlachte om mijn onthutste gezicht toen ik vroeg: “Leeft men echt in deze, eh...hierin?” Hoe naïef en Westers onwetend was ik toen nog en hoe zullen mijn reisgenoten die hulpeloos lijkende houten bouwsels ervaren? Dat die in elkaar geflansde krotten het langer volhouden dan je op het eerste gezicht zou denken weten EmjE en Pee niet, maar ze zijn er wel stil van, nu ze dit alles voor het eerst zien.

Rust in de gelederen

We hebben zeeën van tijd, rijden ruim voor de middag het terrein van het motel op dat tegen de heuvel ligt. De enclave voor 'buitenlandse blanken'  is van alle gemakken voorzien, niet lux maar netjes en we hebben uitzicht over de stad. Die middag verkennen we slenterend Dessie op zoek naar een behoorlijk café voor een kop thee, koffie of fris. Al van verre herken ik de bewandelstokte Nederlandse Marja met haar Ethiopische Makela  die we plompverloren in de hoofdstraat tegen het lijf lopen. Zij is al net zo enthousiast als wij, nodigt ons uit bij haar favoriete restaurantje en het eerste dilemma staat alweer op de stoep in de zon. Pee lijkt zich af te vragen waar wij dit vreemde bejaarde gedrocht van kennen. Een verlepte Nederlandse met loverboy nog wel?

“Pee, dit is Marja, die leuke dame waarover we je vertelden, waar we zo gezellig mee hebben gekletst in Lalibella bij die Ierse kippenvleugelspecialist.” Ze kijkt me aan of ik van de pot ben gerukt, maar deze keer doet het me niets. So Wat? Dan is de moeder-overste ons opgewonden verhaal over de bijzondere Marja alweer vergeten. Ze blijken nota bene bij ons in het motel te hebben overnacht en EmjE stelt voor om die avond ergens samen te dineren. Ik verheug me er al meteen op.

“Dat zal helaas niet gaan. Ik vertrek vanavond alweer met het vliegtuig naar huis want die weg hierheen in die Jeep is me met die nieuwe heup slecht bekomen. We zijn hier om ramen voor het hotel te bestellen, maar een kopje koffie kan natuurlijk wel. Gezellig jongens. Dan gaat Makela ondertussen naar de timmerman. Hij verstaat geen Nederlands en dan zit hij toch zijn tijd maar voor niets te verdoen.” Dat voorstel komt goed uit, want we waren toch op zoek naar een goed koffiehuis en ik kijk de kring rond. EmjE en Ali hebben duidelijk wel oren naar dit intermezzo. Pattie zegt benepen dat ze hen helemaal niet kent en dus....

“Ach joh, Marja kan niemand zijn ontgaan. Je zag haar meteen toen we het eetcafé in Lalibella binnen kwamen. Van die rode Ier met zijn mooie Ethiopische vrouw, weet je nog?” vraag ik, maar ze haalt haar schouders op, wil doorlopen. “Marja zat achterin op de bank met dat Engelse truttenpaar te kletsen,” probeert EmjE, ook zonder effect. Ik verdom het je de kans te geven om deze situatie voor ons alle drie naar jouw hand te zetten. “Ach jawel joh, die keer met dat bord gekruide kippenvleugels dat we over hadden," houd ik vol en het wordt steeds gênanter nu Pee echt de demente speelt. Ik geef het op, tot EmjE de circusact redt: “Ach nee Dora, Pattie was terug naar het hotel voordat wij bij hen zijn gaan zitten." Het is te banaal, maar wat zegt het nou helemaal? Piggy heeft per definitie geen interesse. EmjE knipoogt, stelt voor dat zij zonder mij de stad onveilig gaan maken en, ”dat is ook wel zo handig, want dan kunnen jullie rustig met elkaar over jullie projecten praten. We zien elkaar over een uurtje hier terug. Het is aan de hoofdweg, kan niet missen." Ik loop met Marja mee naar haar stamcafé, waar ze er geen gras over laat groeien, doet alsof we elkaar al jaren kennen.

“Dora, voor een oud mens als ik is dat gehobbel in die auto niet te doen. Geradbraakt was ik en ik vlieg terug, lekker comfortabel, terwijl mijn man de Jeep met cement en ander bouwmateriaal terug rijdt. Goed geregeld, dan lees ik thuis een goed boek. Ik verveel me niet. Over zoveel weken moet Makela opnieuw hier naartoe, dan zijn de ramen klaar. Het houdt me van de straat, haha, want we zijn wel altijd bezig met dat hotel. Het wordt mooi en het is ook wel leuk, even naar Dessie, maar je doet er zo lang over.” Ze vertelt aan één stuk. en de tijd vliegt veel te snel voorbij. Deze keer gaat het over haar eco-project. Als ik wil weten bij welke stichting zij is aangesloten, laat ze zich meteen kennen. “Stichting? Ben je gek? Nee zeg, ik ben baas over mijn eigen portemonne en dat houd ik graag zo? Ik moet niets met geen enkele Westerse stichting. Pottenkijkers, allemaal en maar vergaderen over elk wissewasje. Veel te veel gedoe, joh. Dan schrijf je de vingers blauw aan aanvragen, rapporten, verantwoordingen waar zij over moeten beslissen, moet je iedere cent verantwoorden en die lui hebben zelf nergens verstand van want ze komen hier nooit. Dat alles alleen om wat geld toegestopt te krijgen? Je levert er jezelf aan dat soort lui aan uit. Begin er niet aan, meid. Als je wat wilt, moet je het partikulier doen." Jaja, denk ik en weet niets anders tegen te werpen dan dat ik zoveel geld niet heb terwijl ik voel hoe haar opzet me zeker aan zou spreken als ik wel een grotere spaarpot had.

"Nee Doortje, praat me er niet van. Zonde van mijn tijd. Geld heb ik zelf gelukkig genoeg en ik maak uit waar ik het in stop, plus wie ik er wanneer mee helpen wil. Eigen baas blijven is mijn motto. Ik heb geen zin meer in al die papieren rompslomp.” Wat een vrouw. Wat een moed en sprekend voorbeeld op je oude dag ondanks de last die ze van haar lijf ondervindt. Over een paar maanden komt ze weer een tijd naar Velp want wat ze voor haar eco-oventjes zoekt, krijgt ze hier bij niemand voor elkaar, zegt ze.

“Ze snappen me niet, hebben geen mogelijkheden. Ik ben op zoek naar een firma die mijn ontwerp kan maken in stevig karton. Weet jij er soms één bij ons in de buurt?” Hoewel ik me met geen mogelijkheid een kartonnen oven voor kan stellen noem ik 'De Goede Hoop', volgens mij een prima kartonnagefabriek in Eerbeek

"Maar Marja, koken op papier? Hoe werkt dat in Godsnaam?" Ze lacht ondeugend en haalt een tekening uit haar tas. Het lijkt niet meer dan een kinderlijke vouwoefening, te simpel voor woorden. Verbaasd bestudeer ik het ontwerp. Het kan toch niet waar zijn dat het zo simpel is, ziet ze me waarschijnlijk denken en lacht.

“Het ei van Columbus, een kind kan de was doen. Een kookplaat op zonne-energie en zon hebben ze hier genoeg. De perfecte oplossing. Tegen ontbossing en luchtvervuiling. Kost geen scheet, weegt geen reet, of bijna niets haha. Het is inmiddels beproefd, werkt als een tierelier. Als ze die stenen potten, je kent ze wel, er middenin zetten met de zon in de juiste invalshoek, kookt het spul binnen een half uur.” Ik geloof mijn oren niet.  “Opgevouwen zijn ze per honderd makkelijk te vervoeren. Een klein pakketje om mee rond te trekken en als je hem openvouwt is het ongeveer één meter in doorsnee. Het bijzondere zit hem in de vouwmethode. Het gaat om de hoek waarin de zon wordt weerkaatst zodat het brandpunt precies in het midden ligt. Het probleem is echter dat er aluminium folie aan de binnenkant tegenaan moet en dat krijgen ze hier niet voor elkaar.” Ik spreek er uiteraard mijn bewondering over uit.

“Dora, ze hoeven er niet voor te kunnen lezen of schrijven, kappen er geen bomen voor en het kost niets." 

“ "Marja! Hier moet je octrooi op aanvragen.” laat ik meteen ontvangen en tot mijn verbazing lacht ze me vierkant uit, haalt haar oude schouders op en zegt met een vermoeide maar wijze blik dat ze al zolang niet meer volgens Westerse normen leeft, inmiddels totaal andere waarden en normen heeft.

“Nee meid, ik houd het klein, overzichtelijk en ik weet wat ik wil. Wat zegt mij een octrooi? Dat ik het ding kan slijten aan een zogenaamde ontwikkelingsorganistie, die er rijk van worden wil? Het is mijn eigen geld en al dat zogenaamde beschaafde gedelibereer van goed betaalde bobo’s lap ik aan mijn laars. Dat zet geen zoden aan de dijk. In Nederland leven de managers er riant van en dat geld kan niet hier worden geïnvesteerd.” Naast haar sterke verschijning voel ik me als beginneling bijna minderwaardig, merk ik, maar dat weegt niet op tegen de motiverende inspiratie en haar mening, doorgewinterde ervaring, is goud waard. Zo open en controversieel denkt ze uiterst praktisch, maar zeker te ver buiten de box voor mensen zonder mondiale visie. Voor ik er erg in heb moeten we alweer afscheid nemen. Ik hoop haar nog vaak te ontmoeten, ben rozig van de nieuwe ideeën en helemaal opgeladen wil ik het liefst ook meteen weer aan de slag in Addis. Heerlijk, het onbegrijpelijke, maar bekrompen gestuntel van Pee krijgt Marja's  positieve vibraties niet kapot, al wil ze  natuurlijk niets over deze heerlijke ontmoeting horen.

Hier krijg je wat en daar ...zit ik niet meer mee. 

Vervolg

Reacties (13) 

Voordat je kunt reageren moet je aangemeld zijn. Login of maak een gratis account aan.
Ik zag het, veranderde het, kwamen op een foto terecht, Veranderde het opnieuw naar deel vier, misschien doet ie het nu?
Ik zag het, veranderde het, kwamen op een foto terecht, Veranderde het opnieuw naar deel vier, misschien doet ie het nu?
Haha en als ik op de lonk klik kom ik weer hier terecht :-)
Haha en als ik op de lonk klik kom ik weer hier terecht :-)
Het lijkt zo eenvoudig allemaal
waar maken wij ons hier druk over kleinigheden?!
Stel je voor 'koken op papier' - begin van de zonnepanelen?
Het lijkt zo eenvoudig allemaal
waar maken wij ons hier druk over kleinigheden?!
Stel je voor 'koken op papier' - begin van de zonnepanelen?
Dat het werkt zo iets simpels. Daaruit blijkt wel weer dat het bij ons vaak veel te moeilijk moet.