Het (bijna) einde van de financiële wereld in 2008

Door Wasbeer gepubliceerd op Wednesday 25 December 15:57

97e74e451ca6c52d60f1e9c74fe0b401.jpg

In 2008 heeft men angst gehad dat de wereldeconomie, zoals wij die kennen, geheel zou instorten met name door het omvallen van de grote banken, die ons hele moderne betalingsverkeer regelen en veel meer doen . Het probleem kwam uit de Verenigde Staten, weet bijna iedereen wel , maar hoe is het nu begonnen en wat is er precies gebeurd?

 

Zoals altijd begon alles met goede bedoelingen. Zowel de Republikeinen als de Democraten ( al gaven ze elkaar achteraf de schuld) hadden belang bij een hoger percentage eigen woningbezit onder de burgers en besloten dit te stimuleren met allerlei maatregelen, overigens niet door een hypotheekrenteaftrek, dat is iets bijna specifieks Nederlands. Maar wie een eigen huis wil kopen, zal toch op een gegeven moment voldoende moeten verdienen om zowel rente als aflossing te kunnen betalen. De stimulerende maatregelen maakten de huizen ook nog duurder, want als er meer vraag is in een markt volgt er vanzelf een prijsopdrijvend effect. Op een gegeven moment verdween dus het effect weer, omdat vrijwel iedereen die een woning kon of wou kopen dat wel had gedaan.

 

En toen kwam een bankier met een briljant idee, dat niet eens zo slecht onderbouwd was. Al gedurende een periode van tientallen jaren stegen de huizenprijzen en vaak met meer dan de inflatie. Waarom moest iemand dan per se zijn hypotheek ook kunnen aflossen, het onderpand zou toch in waarde blijven stijgen voor degene die een lening op het huis gaf en bij vertrek of overlijden zou de hypotheek kunnen worden afgelost uit de opbrengst van de verkoop. Vaak zou er dan nog een extraatje overblijven ook. Van daaruit was de volgende stap eenvoudiger te maken. Stel je voor een gepensioneerde die per maand $ 500 betaalt voor een huurhuisje. Biedt dat huis hem te koop aan met een hypotheek waarop hij $ 400 per maand dient te betalen. Dat is zelfs niet voldoende om de echte rente op de lening te betalen, maar in de kleine letters stond dat het extra rente gewoon bovenop de schuld zou komen. Bij vertrek, om welke reden dan ook, zou de opbrengst weer voldoende zijn om de hogere hypotheek schuld te voldoen. Daar kwam nog bij dat in het algemeen mensen eerder geneigd zijn om een eigen huis goed te onderhouden ( en de omgeving) dan een huur huis. Dat leverde vaak nog extra waardestijging op.

 

Voor Amerikaanse hypotheekbanken begon een 'gouden eeuw'. Met dit systeem kon iedereen een woning kopen en een hypotheek krijgen. Natuurlijk waren er ook partijen die er flink misbruik van maakten en hypotheken gaven, die zelfs met een zeer optimistische waardestijging niet meer betaald zouden kunnen worden uit de opbrengst naderhand. Banken moeten zelf geld aantrekken van anderen om geld te kunnen uitlenen en in het enorme tempo waarmee er toen hypotheken werden uitgegeven, droogden de gewone bronnen al snel op. Dus kwam het volgende briljante idee: verkoop die hypotheken door aan partijen elders, die wel voldoende geld beschikbaar hebben en een veilige belegging zoeken met hoog rendement. Dus werden hypotheken 'verpakt', zeg maar 100 hypotheken, zeer goede en heel slechte (achteraf) in één pakket voor $ 20 miljoen voor de grote belegger. Die hoefde zich zelf niet bezig te houden met het feitelijk innen van de rente of ander gedoe, dat deed de originele bank. De koper hoefde alleen maar de vaste rente op te strijken en kreeg een product met veel zekerheid (het onderpand bleef tenslotte onroerend goed). De kers op de taart werd gevormd door een stempel van de onafhankelijke rating agencies, ook zij hadden vertrouwen in het systeem en noemden deze pakketten: topkwaliteit met weinig risico. Gigantische hoeveelheden werden op deze manier overgeheveld naar de rest van de wereld, vooral naar het rijke Europa. De Amerikaanse banken kregen op deze manier weer geld om nieuwe hypotheken te verstrekken en iedereen zou rijker worden, de 'nieuwe economie' was geboren.

 

En uiteraard gebeurde toen wat niemand had verwacht. De huizenprijzen in Amerika gingen dalen, want eens raakt een markt verzadigd en een prijs kan soms niet meer in verhouding staan tot het product dan men daar voor krijgt. Alle alarmbellen gingen af, want het 'systeem' was nu juist gebaseerd op de gedachte dat dit niet mocht of zelfs kon gebeuren. Ineens was duidelijk dat al die nieuw verstrekte hypotheken niet meer waard waren dan het papier waarop ze waren geschreven, want ondanks alle kleine lettertjes kun je geen veren plukken van een kale kikker. Ook de kopers van de pakketten hadden een probleem, achteraf waren het bompakketten gebleken, veel minder of soms zelfs niets waard in een markt met dalende Amerikaanse huizenprijzen. Gelet op de enorme sommen geld die hiermee gemoeid waren gegaan, moesten grote trotse banken over de hele wereld zich af gaan vragen in hoeverre ze het konden overleven, nu hun bezittingen veel minder waard waren dan ze ervoor hadden betaald.

 

De rest is geschiedenis. Slechts door enorme hoeveelheden belastinggeld te gebruiken konden de grote banken tot op heden overeind worden gehouden. Zonder die systeembanken stort immers ook de rest van de economie in elkaar. De wereld was gered, tot een volgende keer natuurlijk.

 

 

 

 

Reacties (4) 

Voordat je kunt reageren moet je aangemeld zijn. Login of maak een gratis account aan.
Goed uitgelegd. Deze materie boeit mij mateloos. Heb er al veel over geschreven op mijn eigen(zinnige) manier. Een goed boek over de bijna-crash is Maandag geen economie meer? van Johan van Overtveldt (zie mijn artikel hierover).
Nog steeds blijven centrale banken geld in het systeem pompen. René Tissen schreef daar deze week een rake column over:
http://www.rtlnieuws.nl/economie/home/column/rene-tissen/er-wordt-een-harde-monetaire-oorlog-gevochten
Geld geld geld alles draaiet op geld banken en hun verdiensten
De ruilhandel van vroeger was nog niet eens zo slecht. Hebzucht maakt de wereld er niet leuker op.
Goed artikel, maar dit gebeurde overal. Bij ons met die achterlijke hypotheekrenteaftrek. Dit moest overal wel een keer inklappen.
Het is namelijk niet mogelijk om enkel en alleen welvarende perioden te kennen. Geld maakt gek en als er dan wereldwijd geen pogingen worden ondernomen om een rem + vangnet in te bouwen gaat het een keer fout.