Menopauze en kruiden

Door Herborist gepubliceerd op Saturday 13 October 19:05

Menopauze is de periode rond 50 jaar bij de vrouw, tussen het einde van de geslachtsrijpheid en het volledig functieverlies van de eierstokken, met allerlei hormonale veranderingen, vooral het stoppen van de oestrogeen (progestageen) productie, met als gevolg het langzaam ophouden van de menstruatie.

Wat zijn oestrogenen?

Hormonale stoffen, die de vrouwelijke geslachtskenmerken ontwikkelen en in stand houden, worden vooral in het ovarium (eierstokken) gevormd (oestron, oestradiol), maar ook gedeeltelijk in placenta, bijnieren en vetcellen.Oestrogenen zijn dominant in 1ste deel cyclus: bouwt baarmoeder op om het klaar te maken voor innesteling van een bevruchte eicel, dus op zwangerschap gericht (moederhormoon).

Functie: ontwikkeling borsten en baarmoeder, botontwikkeling: remmen osteoclasten (botafbrekers), regelen menstruele cyclus, regeling cholesterol

Wat zijn progestagenen

Vrouwelijke hormoonstof, vooral actief in 2de deel van de cyclus, overleving van de bevruchte eicel. PMS is vaak een progesteronprobleem. Wordt ook geproduceerd in eierstokken (precursor van oestrogenen en van testosteron), ook geproduceerd in bijnieren en testes. Progesteronen stimuleren osteoblasten (botopbouwende cellen). In de menopauze is voor al de verhouding tussen oestrogenen en progestageen van belang. Progestagon valt meer weg dan oestrogeen, oestrogeen (synthetisch) wordt dikwijls nog bijgegeven en daardoor is er een relatieve oestrogeendominantie.

Symptomen en problemen in de overgang

  • opvliegers (versterkte bloedtoevoer naar bepaalde organen)
  • sterke transpiratie, vooral snachts
  • hartkloppingen
  • Psychische veranderingen: irritatie, concentratiestoornissen, wisselende stemming

Risico’s op langere termijn.

  • gewichtstoename
  • huidveranderingen (rimpels)
  • osteoporose, meer kans op botontkalking
  • hart- en vaatziekten

Kruidenadvies ©Herboristen Opleiding 'Dodonaeus’ / Maurice Godefridi  

Basis zijn de oestrogeenplanten: Cimicifuga racemosa en Salvia officinalis afhankelijk van de symptomen aan te vullen met

  • tonica, die bijnieren ondersteunen: Panax ginseng en Glycyrrhiza glabra
  • zenuwversterkende planten en sedativa: Hypericum perforatum en Humulus lupulus

Andere hormonaal werkzame kruiden

  • Alchemilla vulgaris /Vrouwenmantel: looistofplant, LH stimulans (>progestageen)
  • Angelica sinensis / Dong quai: vrouwenginseng, versterkend en krampwerend
  • Asparagus racemosus / Shatavari: libido verhogend bij vrouwen, tonicum
  • Caulophyllum thalictroides: ontspannend en toniserend op baarmoeder, bevalling
  • Chamaelirium luteum / Eenhoornwortel: regelt menstruatiecyclus, te vroege menopauze
  • Cimicifuga racemosa / Zilverkaars: oestrogeen-like, basisplant
  • Cupressus sempervirens / Cypres: ook etherische olie, gaat veneuze stuwing verminderen
  • Dioscorea sp. / Yamwortel (voorstadia progestagenen)
  • Galega officinalis / Galega: melksecretiebevorderend (niet meer in gebruik)
  • Glycyrrhiza glabra / Zoethout: oestrogeen-progestageen regelend, tegen opvliegers
  • Humulus lupulus / Hop: oestrogeen-like en rustgevend (anaphrodisiacum)
  • Mitchella repens: harmoniserend op baarmoeder voor de bevalling
  • Medicago sativa / Luzerne: coumestrol (oestrogeen-like) en reminaliserend
  • Rubus idaeus / Framboosblad: voor en na de bevalling, basisplant in de gemmotherapie
  • Salvia officinalis / Echte salie: oestrogeen-like, transpiratieremmend
  • Smilax sp. / Sarsaparilla: testosteron-like?, bloedzuiverend
  • Trigonella foenum graecum / Fenegriek: reminaliserend, spierversterkend
  • Trillium erectum / Indiaanse klaver: overmatige bloedingen tijdens de menopauze
  • Vitex agnus castus / Kuislam: FSH remmend = oestrogeenremmend, vooral PMS
  • Withania somnifera / Ashwaganda: Indische ginseng, toniserend op hormoonsysteem

Andere planten: werkzaam op het vegetatieve zenuwstelsel

  • Achillea millefolium / Duizendblad: krampwerend
  • Matricaria recutita / Echte kamille: krampwerend
  • Viburnum opulus / Gelderse roos
  • Viburnum prunifolium / Amerikaanse sneeuwbal: krampwerend, pijnstillend
  • Capsela bursa pastoris / Herderstasje : te sterke menstruatie in premenopauze

Voeding en voedingssupplementen

Fyto-oestrogenen in voeding, vooral in soja en sojaproducten (tofu, sojamelk)

  • Isoflavonen o.a. genisteine, daidzeine in soja (eiwitfractie)
  • Lignanen in oliehoudende zaden vooral lijnzaad (Linum usitatissimum)
  • Coumestanen in Vlinderbloemigen zoals Klaver en Luzerne (Medicago sativa)
  • Vitamine E uit tarwekiemen en tarwekiemolie
  • Gammalinoleenzuur uit Teunisbloemolie (GLA)
  • Gamma-oryzanol uit granen en vooral rijstzemelen (endorfinen-stimulans)
  • Noten (vetzuren, borium)
  • geen te hete dranken gebruiken (opvliegers) en meer drinken

Leefwijze

  • actief en gemotiveerd leven
  • beweging: wandelen en rustig sporten (vooral regelmaat is belangrijk)

Enige literatuur

  • Anne Mc Intyre - De kracht van kruiden. Kosmos-Z&K uitgevers
  • Rinna Nissim - Handboek natuurgeneeskunde en gynaecologie. Feministische uitg. Sara
  • M.Girault - Traite de phyto- et d’aromatherapie. Tome 3: Gynecologie. Maloine ed.
  • M.Murray - Menopauze. Prima Publishing
  • Gail Vines - Hormonen: beheersen ze ons leven? Kosmos-Z&K uitgevers
  • Jaap Huibers - Vrouw zijn en blijven. AnckHermes 1979.
  • Jaap Huibers - Liefde, kruiden en voeding. Anckhermes 1977.
  • A.Haspels - Climacterium en postmenopauze: een natuurlijke endocrinopathie. Fytotherapie Nieuwsbrief 12, april 1991.
  • E.Elek - Storungen des biologischen Rhytmus der Frau. Natura-Med. 3, 1987.
  • K.Bohnert en G.Hahn - Fytotherapie in de gynaecologie en bij de bevalling: Vitex agnuscastus. Fytotherapie Nieuwsbrief 12, 1991.
  • B. Borho - Therapie des klimakterischen Syndroms mit Mulimen. Biologische Med.4, 1991.
  • VSM Prescriptie: Het Climacterium, onderzoek Klimaktolan van F.Gruia, H.Naumann - TW Gynakologie, november 1988.
  • Berg en Lindgren - Does physical exercise influence the frequency of postmenopausal hot flushes? Acta Obstet Gynecol Scand 69
  • Marcus R. ea. - Osteoporosis and exercise in women. Med Sci Sports Exer 24, 1992.
  • McLaren - Vitamin E in menopause. Br Med J, 1949.
  • Albert-Puleo - Fennel and anise as estrogenic agents. J Ethno-pharmacol 2, 1980.
  • Duker EA ea. - Effects of extracts from Cimicifuga racemosa on gonadotropin release in menopausal woman and ovariectomized rats. Planta Medica 57, 1991.

©Herboristen Opleiding 'Dodonaeus’ / Maurice Godefridi  http://sites.google.com/site/kruidwis/

Reacties (0) 

Voordat je kunt reageren moet je aangemeld zijn. Login of maak een gratis account aan.