Hortensia anders bekeken

Door Herborist gepubliceerd op Monday 10 September 23:33
http://plzcdn.com/ZillaIMG/00e0787a8763708dd7f9a35dd55466ef_medium.jpg
Hortensias zijn niet direct de herboristenplanten bij uitstek. Als je een tijdje rond toert in Bretagne kun je er echter niet naast kijken, zij stofferen daar zowat alle huizen. Passen ook goed bij de grote en kleine traditionele huizen in natuursteen. Het is moeilijk om je Bretagne voor te stellen zonder hortensia's. En toch zijn deze planten, met hun grote, weelderige bloemen, die overal tegen de granieten gevels op groeien en zo vaak als heg gebruikt worden langs de randen van tuinen, pas in de 19 eeuw in de regio geïntroduceerd. Hortensia's groeien overal in Bretagne, in schitterende kleuren variërend van rose tot blauw, van rood tot wit. 

Soorten
De Hortensia telt in het wild 23 verschillende soorten, maar werd al vroeg in Oost-Azië zeer intensief gekweekt. Het bleek dan ook onmogelijk om de natuurlijke planten van de gekweekte te onderscheiden, voordat zij naar Europa werden vervoerd. Thans kennen wij niet minder dan 300 verschillende Hortensiarassen.

Hydrangea bloeiwijze
De plant dankt zijn wetenschappelijke naam Hydrangea aan de vruchtjes, die op klei­ne waterkruikjes lijken (hydor = water; aggos = kruikje). Deze waterkruikjes zitten bij de meeste Hortensia's in het midden van de grote, bolvormige bloeiwijze. De bui­tenzijde van deze bloeiwijze wordt gevormd door bloemen, waarbij de geslachtsor­ganen meeldraden en stampers ontbreken. De functie van deze geslachtloze bloemen is uitsluitend om insecten te lokken die, eenmaal aangetrokken, de echte bloemen in het centrale deel van de bloeiwijze kunnen bevruchten. Indien deze taak is verricht, beëindigen de randbloemen hun lokfunctie. Zij knikken om, gaan hangen en geven met de minder felgekleurde achterzijde van hun bloemblaadjes een duidelijk signaal aan de bezoekende insecten: het hoeft niet meer!

Hydrangea serrata of Amacha
Hydrangea serrata lijkt sterk op de gewone Hydrangea macrophylla. Deze kleine struik  heeft dunne, bijna zwarte takken en  lancetvormige, getande bladeren tot 15 cm lang.  De bloemen staan in platte of gewelfde schermen van tot 8 cm groot. Die schermen dragen blauwe of witte schermachtige pluimen met een weinig roze of blauw gekleurde randbloemen.
Hydrangea serrata verlangt een voldoende vochtige standplaats in de zon of halfschaduw op een neutrale tot zure grond. Vermeerderen is mogelijk door stekken, delen of afleggen. 

Volgens de legende werd Boedha op 8 april 446 voor Christus geboren. Er wordt verteld dat de aarde toen beefde, terwijl bloemen en nectar uit de hemel neerdaalde. Sedertdien word elk jaar in de Kanbutse mis deze geboortedag gevierd en wordt het Boedhabeeld met Amachabloemen bestrooid en Amachathee gedronken. Deze Amacha is de Hydrangea serrata of Japanse thee-hortensia. Deze plant zou magische krachten bezitten en beschermen tegen boze krachten. Deze zoet smakende Hydrangea werd vroeger dan ook als zoetmiddel gebruikt. De bladeren werden met water ingedikt tot een siroop.

De bladeren bevatten dulcine en phyllodulcine, een stof die 250 keer zoeter is dan suiker. Die stof is wel als glucoside gebonden, zal dan ook zoeter smaken na fermentatie van de bladeren. Phyllodulcine is het hoogst in Juli, vooral in de bloemen, de jonge bladeren en de scheuten. 

Medisch wordt Amacha in Japan bij parodontitis en als anti-allergicum gebruikt. Het heeft ook enige schimmelwerende en antibiotische werking. 
Sommige andere soorten zoals Hydrangea arborescens (LINN.) worden ook voor nieren, urinewegen en prostaatklachten gebruikt. Ze zouden vooral werkzaam zijn tegen nierstenen, in Noord-Amerika werd de plant zelfs kidneyroot en stoneroot genoemd. Mrs. Grieve in haar 'Modern Herbal' schrijft 'The decoction is said to have been used with great advantage by the Cherokee Indians, and later, by the settlers, for calculous diseases. It does not cure stone in the bladder, but, as demonstrated to the medical profession by Dr. S. W. Butler,  it removes gravelly deposits and relieves the pain consequent on their emission. As many as 120 calculi have been known to come from one person under its use'.

Niet alle Hydrangea zijn zomaar te eten, en de juiste zoete soort vinden ik ook niet vanzelfsprekend. Over het algemeen zijn de soorten die het woord 'amacha' in hun naam dragen wel te gebruiken. Amacha betekent dan ook zoet of zoete thee. Helaas smaken ze wel in meer of mindere mate zoet maar hebben dikwijls een bittere of andere nasmaak. 


Reacties (1) 

Voordat je kunt reageren moet je aangemeld zijn. Login of maak een gratis account aan.
Interessante informatie. Nu weet ik weer wat mer van die mooie bloeiende plant.