Zo geef en ontvang je feedback op verhalen, artikelen en andere teksten

Door Cat Hil gepubliceerd op Sunday 23 September 20:26

 

Ken je deze vraag: 'Wat vind je van mijn tekst, opstel, artikel of verhaal? Eerlijk zeggen, hoor.'

Het kan heel moeilijk zijn om nuttig, kritisch en opbouwend commentaar op andermans teksten te geven. Niet alleen omdat je de schrijver niet wil kwetsen, maar ook omdat het lastig is om precies te bepalen waarom je een tekst wel of niet goed vindt. Het leest niet lekker, het boeit me niet, wel leuk, dat zijn vaagheden waar een schrijver niet goed mee uit de voeten kan.

Hoe geef je feedback, of anders gezegd commentaar dat de schrijver gericht kan gebruiken om zijn/haar tekst te verbeteren? 
En hoe ontvang je feedback op je eigen schrijfwerk? Welke vragen kun je stellen om er achter te komen hoe mensen je tekst nu eigenlijk echt ervaren?

images?q=tbn:ANd9GcRq8_VsHCMmw6zp3wzDG8D

Er zijn meerdere invalshoeken om een tekst te bekijken en te voorzien van commentaar.
 

Feedback op schrijfwerk vanuit de leeservaring

  • Begrijp je de tekst?
  • Houdt de tekst je aandacht vast? Waarom wel/niet?
  • Roept de tekst emoties op? Welke? Is dit de bedoeling van de schrijver?
  • Wat vond je mooie zinnen, uitdrukkingen, wat sprak je met name aan?
  • Bleef je oog ergens aan haken in negatieve zin, was er iets dat je uit het verhaal haalde?
  • Wordt er gebruik gemaakt van ‘show, don’t tell’, en welke woorden of zinnen vragen om meer detail of zintuiglijkheid?
  • Is er gebruik gemaakt van versnellen/vertragen in een scène, wat is het effect?
  • Is er een achterliggend thema herkenbaar?
  • Wat staat voor de hoofdpersoon op het spel, wat is uiterst belangrijk voor dit personage?
     

Feedback op schrijfwerk vanuit de logica

  • Passen toon,woordgebruik en handelingen bij de personages?
  • Kloppen de details, handelingen etc., blijven ze overeind bij controle?
     

Feedback op schrijfwerk vanuit de techniek

  • Zijn de leestekens correct gebruikt?
  • Is er consequent of bewust gebruik gemaakt van de tegenwoordige/verleden tijd en vertelperspectief (1e persoon, 2e persoon, alwetende verteller,…)
  • Gebruikt de schrijver erg veel zinnen in de lijdende vorm? (worden er veel zinnen in de lijdende vorm gebruikt?)
  • Is er sprake van veel overbodige zinnen en woorden, of niet functionele herhaling in de tekst?
  • Staan er (onbedoelde of overmatige) clichés in de tekst?
  • Worden korte en lange zinnen afgewisseld?
     

images?q=tbn:ANd9GcSYQBIVapTnX89jHnZMd_T

 

Houd hiermee rekening als je feedback op andermans teksten geeft:

  • Zit de schrijver wel te wachten op feedback? Dat is helemaal niet vanzelfsprekend. Overtuig je hiervan.
  • Geef feedback vanuit jezelf, jij vond dat… (dus niet: de tekst is...)
  • Wees specifiek: je kon een bepaalde zinsnede niet volgen, omdat…
  • Geef geen waardeoordeel: een tekst is niet slecht, maar kan op specifieke punten verbeterd worden met behulp van de bovenstaande richtlijnen. Vind je een tekst goed, geef dan ook specifiek aan waarom.
  • Schriftelijke feedback kan veel harder overkomen dan je bedoelt. Lees je commentaar nog even na. Vermijd sarcasme en ironie. Gebruik gerust emoticons (smileys), die vervangen een deel van de non-verbale communicatie die wel aanwezig is als mensen met elkaar praten.

 

Wat als je zelf feedback op je eigen schrijfwerk ontvangt?

  • Commentaar op je schrijfwerk kan pijnlijk zijn! Je schepping wordt immers bekritiseerd. Ga niet in de verdediging en ga niet omstandig uitleggen hoe je een tekst hebt bedoeld. Dat kun je immers ook niet doen bij een fictieve lezer die 100 kilometer verderop jouw boek in zijn/haar handen heeft. Beschouw de feedback als hulp van de persoon die je nooit voor jezelf zal kunnen zijn: de lezer.
  • Heb je een emotionele respons, laat het dan even liggen of reageer niet, en kijk er later opnieuw naar.
  • Denk eraan dat de feedback gaat over de tekst en niet over jou als persoon.
  • Stel gerichte vragen als de feedback je onduidelijk is.
     

feedback2.jpg

Natuurlijk is dit geen uitputtende lijst. Ongetwijfeld zijn er nog veel meer teksteigenschappen die je kunt beoordelen. Je komt hiermee echter al een heel eind. Als je alle vragen en punten afloopt, dan ben je erg veel tijd kwijt. Gelukkig is niet alles voor iedere tekst relevant. Pik de punten eruit die je het belangrijkst vindt of die je het meest opvallen. 

Tot slot: ook in slordige teksten zijn goede stukken tekst te vinden. Geef in alle gevallen ook positief commentaar en wissel je commentaar over de minder goede punten hiermee af.  En vooral: eindig altijd met iets positiefs.

.

.

.Dit artikel staat ook op http://www.boekvoorhaar.nl/2012/09/zo-geef-en-ontvang-je-feedback-op-verhalen-artikelen-en-andere-teksten/

Reacties (2) 

Voordat je kunt reageren moet je aangemeld zijn. Login of maak een gratis account aan.
Daarom is Plazilla een goed forum.
Goede tips.