Natuurrampen deel 5: De aardbeving.

Door Galaxy gepubliceerd op Wednesday 14 November 06:18

Wist je dat een aardbeving een trilling of schokkende beweging is van de aardkorst? Dit en meer feitjes over het ontstaan en het meten van de hevigheid van de aardbeving lezen jullie hier.

Tags/Labels: Aardbeving, Ontstaan, Meten, Hevigheid, Hoe

Natuurrampen deel 5:  De aardbeving

d6d32bccb062b3a6b983ebe6071bb660_medium.

Wat is een aardbeving?
 

Een trilling of schokkende beweging van de aardkorst wordt een aardbeving genoemd. Aardbevingen vinden plaats wanneer er veel energie vrijkomt in de aardkorst. Deze energie plant zich in een golfbeweging vanuit het epi centrum naar de omgeving. Het denkbeeldige punt waar de beving ontstaat wordt het zwaartepunt van de energiedichtheid genoemd. Dit heeft het hypocentrum. Het punt loodrecht boven het aardoppervlak is het epicentrum. Tijdens een aardbeving treden tribo elektrische effecten op in de vorm van lichtflitsen.

Aardbevingen komen voor in de aardkorst en kunnen tot een diepte van ongeveer 30 kilometen tot 700 kilometer plaatsvinden. Het grootste gedeelte van de aardbevingen vind plaats rond de Grote Oceaan, in het Middelands zeegebied, in de Humalaya of Indonesië. Bevingen die plaatsvinden in de oceaan worden zeebevingen genoemd. (in deel 4 over tsunami's kan je hier meer over lezen.)
 

Wat is de oorzaak van een aardbeving?


Aardbevingen hangen samen met de bewegingen van de aardkorst. Door deze beweging komt er spanning op de aardkorst te staan. Als de spanning te hoog wordt kan er door de schokbewegingen een breuk  in de aardkorst ontstaan. Dit is de aardbeving. Wanneer dit gebeurt wordt een gedeelte van de opgebouwde spanning ontladen.

Na een aardbeving kunnen er naschokken plaatsvinden, dit zijn kleinere bevingen die binnen enkele uren na de aardbeving voelbaar zijn. De naschokken vinden plaats enkele dagen na de aardbeving. Als het 7 dagen na de aardbeving geen naschokken meer geweest zijn, en dan ineens weer een schok komt. Noemt men dit geen naschok meer.

Aardbevingen die dieper in de grond plaatsvinden tot wel honderden kilometers worden vaak aangeschreven dat het een gevolg is van andere mechanismen. Ze kunnen veroorzaakt worden door een subducerende plaat, of door de overgang van mineralen van een fase. Wanneer de oude fase metastabiel is, kan de overgang naar de nieuwe fase zeer plotseling zijn.

cc0c7120d78fdcf57974574359fc2445YWFyZGJlKleine aardbevingen kunnen een gevolg zijn van vulkanische activiteiten of ontstaan door instorting van holtes zoals mijnen. Ook menselijke ingrijpen kunnen bevingen veroorzaken, denk hierbij aan bodemdalingen die ontstaan door winning van aardgas. Dit brengt aadschokken teweeg. Dit komt onder meer voor in de provincie Groningen bij het dorp Loppersum. Andere mogelijke oorzaken kunnen zijn ondrgrondse kernproeven en meteorietinslagen.

 

Hoe meten ze de hevigheid en plaats van de aardbeving?


De hevigheid van een aardbeving word gemeten op de schaal van richter, dit is een schaal die berekent hoeveel energie er vrijkomt bij een schok. Een aardbeving met magnitude van 3 op de schaal is vrijwel altijd voelbaar. Vanaf magnitude 5 is er sprake van een sterke aarbeving, deze aardbeving richt altijd schade aan. Een aardbeving van magnitude 7 of nog hoger is een zeer zware aarbeving, en er wordt gesprokken over een grootschalige ramp. Een andere schaal die gebruikt wordt om de gevolgen van een aardbeving nauwkeurig te beschrijven is de schaal van Mercalli.


Een aardbeving verspreidt zich meestal in een cirkel en het midden van de cirkel wordt aangeduid als het epicentrum. In het epicentrum zijn  de schokken het grootst. Boven het epicentrum bevind zich de grootste verwoesting plaats.

Om de locatie van een aardbeving vast te stellen zijn er verschillende manieren, de belangrijkste is het gebruik van P goven en S golven. Deze worden met behulp van een seismometer geregistreerd. Het zijn twee verschillende golven die zich door de aarde voortplanten.
 

  • P golven bewegen zich in dezelfde richting als waarin ze zich voortplanten. Het zelfde als geluidsgolven doen in de lucht. De P golven hebben een snelheid van ongeveer 6 km/uur.
  • S golven bewegen zich loodrecht op de richting waarin ze zich voortplanten. Dit is te vergelijken met golven op een wateroppervlak. De s golven hebben een snelheid van 3,5 km/uur. Ze zijn hiermee langzamer dan de P golven.

Hoe langer de afstand is tussen de golven. hoe groter het tijdsverschil is. Door dit tijdsverschil kan de afstand tussen het station en de aadbeving worden berekend. Één meting is genoeg om een cirkel te tekenen waarin ergens de aardbeving heeft plaatsgevonden. Als er een tweede station bijkomt, kan de aardbeving op twee plekken hebben plaatsgevonden.


De 9 zwaarste aardbevingen sinds 1900:

 

  1. 22-05-1960 was er in Chili een aardbeving met magnitude 9,5
  2. e7118ae65f86510ba9fa45217250d33fR3JlYXRf26-12-2004 was er in Atjeh, Indonesie een aardbeving met magnitude 9,3.
  3. 28-03-1964 was er in Alaska een aardbeving met magnitude 9,2.
  4. 04-11-1952 was er in Rusland een aardbeving met magnitude 9,0.
  5. 11-03-2011 was er in Sendai, Japan een aardbeving met magnitude 9,0.
  6. 27-02-2010 was er in Chili een aardbeving met een magnitude van 8.8.
  7. 31-01-1906 was er in Ecuador een aardbeving met een magnitude van 8,8.
  8. 06-11-1958 was er in Koerilen een aardbeving met magnitude 8,7.
  9. 04-02-1965 was er in Alaska een aardbeving met magnitude 8,7.

De 7 grootste aardbevingen in Europa:

  1. 28 december 1908. Sicilië wordt opgeschrikt door een beving met een kracht van 7,2. 120.000 mensen vinden de dood. Het is de aardbeving met het hoogste aantal slachtoffers in Europa.
  2. 1 november 1755. De zwaarste aardbeving ooit in Europa. Geschat wordt dat de kracht tussen de 8,5 en 9 op de schaal van Richter was. In en rond het epicentrum in Lissabon vielen 10.000 tot 100.000 doden.
  3. 11 november 1693. Weer Sicilië, dit keer met een kracht van 7,5. Het aantal slachtoffers wordt geschat op 60.000.
  4. 4 februari 1783. Calabrie, de provincie die de punt van de Italiaanse laars vormt, schudt op zijn grondvesten. Meer dan 50.000 mensen vinden de dood bij een beving met een kracht van 7.0.
  5. December 856. Korinthe in Griekenland krijgt een zware aardbeving voor zijn kiezen. De precieze kracht is onbekend, maar er vallen ongeveer 45.000 doden.
  6. 464 voor Christus. De oudste in de lijst. Een beving met de kracht van 7,2 treft de beroemde plaats Sparta in het Griekse Rijk. Zo’n 20.000 mensen overleven het niet.
  7. 3 mei 1481. Nogmaals Griekenland, dit keer rond het eiland Rhodus voor de kust van Turkije. Er vallen 30.000 doden bij een aardbeving met de kracht van 7,1.

Het gemiddeld aantal aardbevingen dat per jaar plaatsvindt met de bijbehorende magnitude zijn:

  • 3000 aardbevingen met magnitude 5.
  • 100 aardbevingen met magnitude 6.
  • 20 aardbevingen met magnitude 7.
  • 2 aardbevingen met magnitude 8.
  • <1  aardbeving met magnitude 9.

 

Meer natuurrampen


Deel 1:  De lawine.
Deel 2: De tornado (werverlwind).
Deel 3: De vulkaan uitbarsting.
Deel 4:  De tsunami.
Deel 5:  De aardbeving.
Deel 6:  De draaikolk / maalstroom.
Deel 7:  De overstroming.
Deel 8:  De blikseminslag.
Deel 9:  De meteoriet inslag.
Deel 10:  De bosbrand.
Deel 11: De hittegolf.
 

© Galaxy  update 26-06-2015

Stap over naar Oxxio

Help deze website en onze schrijvers, stap over naar Oxxio als energieleverancier.

Reacties (18) 

Voordat je kunt reageren moet je aangemeld zijn. Login of maak een gratis account aan.
Dank je chrisrik, inderdaad verschrikkelijk wat de natuur kan aanrichten.
Ook dit moet verschrikkelijk zijn en het wordt precies maar erger! Duim
Ooit in Israel een beving meegemaakt. Dit vergeet ik nooit meer. Het begon met een zwaar gebrom. Voor ik goed begreep wat dat geluid was begon het hele huis te schudden. Om zes uur 's morgens zijn we drie hoog naar benden gerend. Moet je proberen de trap af te dalen als alles schud. Het was geen echte zware beving, iets van ruim vier op de schaal van Richter denk ik. In ieder geval kan ik me niet herinneren dat er veel schade en of gewonden waren. MAar dit was echt heel eng.
Dat lijkt me werkelijk waar verschrikkelijk om mee te moeten maken amiad. Het hoeft geen zware beving te zijn, de angst zit er hoe dan ook in.
Groetjes,
sabrina
Nee dat is nog het ergste.
inderdaad en je kan er zelf helemaal niets aan doen
Echt verschrikkelijk als mensen dit mee moeten maken. Je bent gewoon alles kwijt.