Struiken om van te smullen in Nederland.

Struiken om van te smullen in Nederland.

 

Eten van struiken in eetbaar Nederland

Maar liefst 12 Inheemse struiksoorten vindt u in dit overzicht van eetbare struiken in Nederland. Net zoals maar liefst 18 inheemse eetbare bomen kunnen dus ook struiken ons voorzien in het levensonderhoud.

 

Appelbes: Aronia arbutifolia

Deze bladverliezende struik is inheems in ons land. De appelbes is verwerkt eetbaar. Deze struik uit de rozenfamilie met de rode appelbessen wordt 2-6 meter hoog en heeft bladeren van 5-8 cm lengte en vruchten met een diameter van 4-7 mm. De bloemen zijn wit of bleek roze.

De zwartkleurige bes is een andere soort, de zwarte appelbes (Aronia melanocarpa). Van de bessen kan sap, confituur, wijn of jam gemaakt worden. .De bessen zijn rijp vanaf half augustus tot ongeveer eind september. Je kunt pas geplukte bessen best nog enkele dagen laten narijpen, uitgespreid in een platte doos onder een krant.

 

Bottelroos:Rosa rugosa

De bottelroos is een bijenplant en een aangeplante rozensoort. De struik geeft na de bloei de bekende rozenbottels, een vlezige vrucht van de roos. De Rosa rugosa bloeit in juni en juli, van deze bloemen is thee te zetten. De bottels, die veel vitamine C bevatten zijn te oogsten van augustus tot oktober. De rozenbottel bevat verder vitamine A, B1 en B2. Van de bottels is een heerlijke jam of siroop te maken. De bottels variëren in vorm van rond, langwerpig of flesvormig en kunnen rood, oranje, purper of zwart zijn.

 

Brem: Cytisus scoparius

Deze geelbloeiende geneeskrachtige struik is een groenbemester en kan tot 2 meter hoog worden. De brem bloeit van mei tot juli. De takken van de brem worden gebruikt om er bezems van te maken. De struik wordt ook medicinaal toegepast. Van de jonge scheuten en de bloemen kan thee worden gezet of wijn worden bereid. Deze scheuten en bloemen zijn te oogsten in mei. Zaad van de brem kan verwerkt ook als koffiesurrogaat gebruikt worden en is te verzamelen in september en oktober.

 

Cranberry: Vaccinium macrocarpon

De bessen van de cranberry zijn verwerkt eetbaar. Deze bes uit de heifamilie, de Ericaceae wordt ook wel veenbes genoemd en is op Terschelling al lange tijd ingeburgerd. Van de cranberry's kan sap, jam, wijn of compote gemaakt worden. De zure wrange bessen kunnen ook worden gedroogd waarna er bijvoorbeeld een thee van gezet kan worden. Cranberry's zijn heilzaam bij blaasontstekingen. De bessen zouden ook behulpzaam zijn bij het voorkomen van maagzweren en van tandplaque.

 

Duindoorn: Hippophae rhamnoides

Deze struik is een echte bijen en vlinderplant en kan tussen de 2 tot 5 meter hoog worden. De struik die bloeit in april en mei geeft bessen die eind september rijp (verzamelen van augustus tot en met november) en die verwerkt eetbaar zijn. Als de bessen niet door de vogels opgegeten zijn hangen ze in de winter nog aan de struiken.De bessen zijn te verzamelen van september tot februari. De plant komt van nature voor in open en kalkrijke duinen. De oranje bijna bolronde bessen van 6 tot 8 mm grootte zijn zuur en rijk aan vitamine C. In de winter kunnen de bessen gaan gisten waardoor vogels als de spreeuw, lijster en kramsvogel dronken kunnen worden.

De bessen zijn te zuur om rauw te eten. Minder zuur kunnen ze worden door ze een nacht in de vriezer te leggen. Verwerkt kunnen ze gebruikt worden om een vruchtendrank of een jam van te maken.

 

Framboos: Rubus idaeus

De framboos behoort tot de rozenfamilie bloeit in mei - juni & augustus – september. De vruchten zijn te oogsten in juni - juli & augustus – oktober. De framboos is er in verschillende kleuren, waaronder ook de gele herfstframboos die heerlijk zoet is. De vruchten kunnen rauw gegeten of verwerkt worden tot sap, jam, azijn en wijn. Van de bladeren is thee te zetten. De thee wordt ook medicinaal toegepast.

Informatie over de medicinale werking van het superfood de framboos, hoe u de blaadjes kunt gebruiken in een salade, hoe u thee kunt zetten van het blad van de framboos, hoe u zelf framboosazijn en nog veel meer wetenswaardigheden over deze fruitstruik kunt u lezen in het artikel het gebruik en recepten van de framboos.

 

Hondsroos: Rosa canina

Deze struik die van 1 tot 3 meter hoog kan worden staat bekend als een bijenplant. De hondsroos bloeit in juni en juli. De bloemen kunnen als smaakmaker toegevoegd worden aan wijn, honing, jam, gelei, azijn en snoep. De bloembladeren kunnen rauw of gekookt worden gegeten. Het blad is te verzamelen van mei tot september. De vrucht (augustus-oktober) is een ovale, rood-oranje rozenbottel van 1,5 tot 2 c groot. De hondsroos komt voor langs bosranden, in heggen en in struikgewas voor. Van de bottels is een vitamine C rijke jam of siroop te maken verder bevat de rozenbottel caroteen, vitamine B1 en vitamine B2. De rozenbottels zijn ook te drogen om er thee mee te zetten. Na de nachtvorst worden de bottels zachter en zoeter. Let op met bereiden van deze vruchten daar de haren van de rozenbottel voor irritatie kan zorgen. Verwijder de haren en gebruik de zaden om toe te voegen aan meel en ander voedsel. Van gedroogde bladeren van de hondsroos kan een zachte, versterkende thee die helpt bij verkoudheid en koorts worden gezet..

 

Jeneverbes: Juniperus communis

Deze geneeskrachtige struik die wel 10m hoog kan worden draagt de eetbare jeneverbes. De jeneverbes bloeit in mei. Het rijpen van de 'bessen' duurt twee jaar en hebben dan een doorsnede van 5- 6 mm. Ze kunnen rauw of gekookt worden gebruikt. Voor gebruik eerst drogen. In het eerste jaar vormen de vrouwelijke zaadschubben zwartblauwe kegelbessen die na overwintering donkerblauw worden. In september en oktober zijn de bessen rijp. Thee kan gezet worden van het blad en de stengels van de jeneverbes.De jeneverbes groeit op heidegrond, in dennenbossen en op zandachtige en steenachtige gronden. De jeneverbes is zowel medicinaal en als smaakversterker bij voedsel en dranken te gebruiken. Ze worden gebruikt in de jenever, maar ook geroosterd en gemalen en gebruikt als koffie

Waarschuwing: ' Gebruik niet teveel vruchten, want een te grote dosering kan schadelijk zijn voor de nieren. De gehele struik mag door zwangere vrouwen niet inwendig worden gebruikt. '

.

Rode bes: Ribes rubrum

De rode bes is een overblijvende struik die tussen de 90 en 150 cm hoog wordt. Ze behoort tot de aalbes (Ribes rubrum). De bloeiperiode is in april en mei. De 6 tot 10 mm grote bessen zijn glanzend helderrood en eind juni begin juli rijp. De Ribus Ribrum groeit op zonnige tot licht beschaduwde plaatsen en op vochtige tot vrij natte grond. We vinden de struik in bossen, langs houtwallen, moerasbossen en beekoevers. De aalbes kan vers worden gegeten of tot sap of jam worden verwerkt. De bessen kunnen ook gedroogd worden en verwerkt worden in een thee. Van de bladeren van de aalbes is thee te zetten.

 

Sleedoorn: Prunus spinosa

Deze struik die tussen de 2 en 6 meter hoog kan worden is een bijenplant en lid van de rozenfamilie. De struik komt met name langs bosranden voor en bloeit in maart en april. De plant is een heester die 2-6 m hoog wordt. Er zijn vruchten vanaf augustus, na de vorst zijn ze pas smakelijk dus het beste zijn ze te verzamelen in november en december. De vruchten worden verwerkt tot likeur (sloe gin of patxaran), vruchtenwijn en brandewijn, bijvoorbeeld slivovitsj, jam, vruchtenmoes en vruchtensap.

 

Vossebes: Vaccinium vitis-idaea

Deze struik bloeit van mei tot juli en de bessen zijn te verzamelen tussen juli en oktober. De vossebes wordt ook rode bosbes, hondsbes of airelle genoemd en is een kleine, groenblijvende struik van zo'n 40 cm hoog. De bessen bevatten benzoëzuur, een natuurlijk conserveringsmiddel en zijn daardoor heel geschikt voor het maken van jam of gelei. Rauw smaken ze scherp.

 

Zwarte bes: Ribes nigrum

De Ribes nigrum is een geneeskrachtige bijenplant die van april tot mei bloeit. De zwarte bes komt in het wild voor op natte, voedselrijke grond in loofbossen en moerasbos en is te oogsten van juni tot september. De bladeren van de zwarte bes kunnen als thee worden gebruikt en hebben een verzachtende werking bij een zere keel en een keelontsteking. De zwarte bes is door het hoge pectinegehalte zeer geschikt om tot jam te verwerken. Van de zwarte bes wordt ook cassis gemaakt.

 

Meer lezen over eetbare planten en bloemen uit de vrije natuur?

Klik op deze link voor een lijst van boeken over eetbare planten uit de natuur. 

 

Klik op deze natuurkalender om te zien wat in welke maand te oogsten zonder te zaaien is. 

Meer over het gebruik van eetbare planten, bloemen, struiken en bomen uit de vrije natuur is te lezen in de onderstaande artikelen:

aalbes, aardaker, adderwortel, Amerikaanse vogelkers , appelbes, beuk 1, beuk 2, berenklauw,berk, boerenwormkruid, eetbare bomen, bottelroos, brandnetel, brem, calendula, cranberry,daslook, den, duindoorn, duizendblad, eik, Elsbes, framboos, gele kornoelje, gladde iep, grote engelwortel, hazelnoot, hondsroos, jeneverbes, kastanje, klis, krentenboompje, lijsterbes, linde,lisdodde, madeliefjes, magnolia, meidoorn, muurpeper, paardenbloem, pinksterbloem, riet,rode bes, schietwilg, sleedoorn, eetbare struiken, tamme kastanje, veldzuring, vlier, vogelmuur,vossebes, walnoot, waterkers, weegbree, zoete kers, zomereik, zwarte bes