Het spirituele mysterie van kaalheid

Door Lucifall gepubliceerd op Tuesday 12 March 22:41

De kruinschering is een gebruik wat wij overal ter wereld terugvinden. Het is een gebruik in het christendom, maar ook een gewoonte welke terug te vinden bij vele volken van de oudheid.

Het spirituele mysterie van kaalheid


Tijdens het schrijven van het artikel over de vliegenzwam stuitte ik op de tonsuur van de monnik. De oude tonsuur van monniken zou zijn bedoeld om de hallucinogene stof van het rode vlies van de vliegenzwam op de kaalgeschoren plek te leggen om de werkzame stoffen via de hoofdhuid op te nemen. Mijn interesse was gelijk gewekt om de tonsuur eens nader te bestuderen. Over de vliegenzwam in combinatie met de tonsuur is geen verdere info gevonden.

Tonsuur in de etymologie

Tonsuur, de etymologische betekenis( Bron :Philippa e.a. (2003-2009) Etymologisch Woordenboek van het Nederlands)

Tonsuur zn. ‘kruinschering; geschoren kruin’
Vnnl. zonder crune of tonsure ‘zonder geschoren kruin of tonsuur’ , Die Klercken vander eerster kruyne oft tonsuere ‘de geestelijken van de eerste kruinschering of tonsuur’ (een bepaalde plechtigheid) tonsuur ‘geschoren kruin van priesters’
kruinschering’, een afleiding van klassiek Latijn tondēre ‘scheren, maaien, plukken’, zie → tondeuse.


De Tonsuur

De kruinschering is een gebruik wat wij overal ter wereld terugvinden.
Het is een gebruik in het christendom, maar ook een gewoonte welke terug te vinden bij vele volken van de oudheid. De tonsuur had dan de functie als teken van onderwerping, toewijding aan de Goden, slavernij of als teken van rouw.
De herkomst van het gebruik van de tonsuur in het Christendom.
Het is niet duidelijk wat de herkomst is van de tonsuur bij Christenen. Wellicht hebben zij oude religies geïmiteerd. De oude religieuze toepassing bij de Grieken en de Semieten, die haar afknipten om dat aan een Godheid te offeren zou een inspiratiebron geweest kunnen zijn.

Egypte

Bij de Egyptische priesters gold het tonsuur als een middel om tot lichamelijke reinheid te komen bij rituele praktijken.

Katholieke kerk

Monniken met een katholieke achtergrond namen het gebruik van de tensuur ook over.

Voor hen stond het symbool voor hun toewijding aan God.  Tijdens het ritueel werd het aardse leven afgelegd en trad de monnik het geestelijk leven binnen.

Op deze wijze werd hij een vrome dienaar Gods en zwoer menselijke zwakheden zoals ijdelheid en vleselijke lust af.

De haardracht kan ook als verwijzing gezien worden naar doornenkroon die aan Jezus gegeven werd.

 

Er zijn twee soorten tonsuur te onderscheiden

Een kleine cirkel op de kruin, Petrustonsuur, oftewel de Romeinse tonsuur. Deze stamt uit de Middeleeuwen.
Grote tonsuren, Paulustonsuur. Dit is de kenmerkende tonsuur voor de  leden van kloosterordes als de Karmelieten, Dominicanen, Kapucijnen, Benedictijnen en Kartuizers.

De Romeinen en hun tonsuur

Romeinse priesters kenden de Romeinse tonsuur al.
Deze werd gedefinieerd door een ronde cirkel op het hoofd van de priester.
Rondom bleef er haar over.
Deze stijl is overgenomen van andere oude ordes , maar de associatie in het katholicisme is de reden dat het bekend blijft staan als de Romeinse tonsuur.

De symboliek bij de Romeinse priesters was verbonden met de zon. Hier diende de tonsuur om aan te geven dat de priester een dienaar van de Zonnegod was.
De geschoren cirkel representeert de zonneschijf en het haar eromheen was bedoeld om de aureool van de zon weer te geven.

 

De stijl is dus verbonden met het priesterschap van Mithra.

 

De tonsuur als symbool voor de geestelijke stand

De tonsuur werd het symbool van het opgenomen zijn in de geestelijke stand en tevens verbonden met de inkledingsritus.
Deze ritus is in 1973 door Paus Paulus VI afgeschaft.
Sommige ordes zoals het Instituut Christus Koning en Soeverein Hogepriester en de Personele Apostolische Administratie van de Heilige Johannes-Maria Vianney en het Priesterbroederschap van Sint Petrus is het nog toegestaan deze ritus toe te passen.


Boeddhisme

Het ritueel van de tonsuur in het Boeddhisme wordt de  pravrajyā ceremonie genoemd. Deze vindt plaats als de aspirant- monnik als novice toetreedt. En vervolgens bij het bereiken van de status van monnik, welke men de upasaṃpadā ceremonie noemt.


Bij de boeddhistische tonsuur wordt de monnik kaalgeschoren en dient dat vervolgens zo te houden. (ook het gezicht moet ontdaan worden van beharing)
In Myanmar, het voormalige Birma en in Thailand ondergaan de meeste jongens de  pravrajyā ceremonie rond hun achtste levensjaar.
De kinderen verblijven dan een aantal dagen per maand in een boeddhistisch klooster om zich zodoende verder te ontwikkelen op het spirituele pad.

Hindoeïsme

In het Hindoeïsme kent men meerdere soorten tonsuren.
Het haar wat bij de Hindoeïstische tonsuur is terug te vinden, wordt gezien als een symbolisch offer aan de goden. Het representeert werkelijke opoffering van schoonheid. Hier ontvangen ze  zegeningen van de goden voor terug.
Chuda karma of chuda karana :(sanskriet)  'het scheren van het haar” is één van de traditionele  saṃskāras welke uitgevoerd wordt bij jonge kinderen.
In sommige tradities wordt het hoofd volledig kaalgeschoren, terwijl in andere een klein beetje haar overblijft. Dit haar wat overblijft noemt men sikha.

Het is een Indiaas gebruik voor weduwen om zich kaal te scheren na de dood van hun echtgenoot. Het is daarnaast niet ongebruikelijk om het hoofd van een kind kaal te scheren na de dood van een ouder (meestal de vader). Zelfs de overledene ontvangt nog een tonsuur na zijn overlijden. In het hindoeïsme is het daarnaast een traditie voor de eerstgeboren zoon om zich na het overlijden van de ouders of grootouders kaal te scheren.

Jaina Monniken.. Soms gaat het er wreed aan toe


Een andere wijze wordt door Jaina monniken toegepast.

Als zij het aardse leven uittreden onderweg naar het monniksleven, trekken zij haar voor haar uit.

Zowel de Jaina, als het boeddhistische gebruik is terug te leiden op hun leraren Mahāvīra and Gautama, die hun haar afschoren toen zij hun thuis verlieten en op weg gingen naar het spirituele leven.

 

Hedendaags is de tonsuur nog een gebruik Bij de St Petrus orde..
30 seminaristen ontvangen tonsuur en soutane

 

Op zaterdag 24 oktober hebben in totaal 30 seminaristen van de seminaries Wigratzbad (D) en Denton (VS) van de priesterbroederschap Sint Petrus de tonsuur mogen ontvangen. Hiernaast hebben de heren ook hun burgerlijke kleding afgelegd en gaan ze vanaf nu gekleed in een soutane.
De tonsuur behoort bij het broederschap van Sint Petrus nog steeds tot de gebruiken. Het is het teken dat je opgenomen bent in de geestelijke stand en is onderdeel van de inkledingsritus.
De aartsbisschop mgr Wolfgang Haas fungeerde even als kapper en gaf de 30 heren de felbegeerde tonsuur, welke zij “krijgen” bij aanvang van hun tweede studiejaar.

De wereldse kleding heeft plaatsgemaakt voor de zwarte soutane. Dit is het teken van de symbolische dood van de priester, vanaf deze inwijding  'dood' is voor de wereld. Niet langer meer beschikbaar voor deze wereld daar hij zich volledig heeft weggeven aan de Heer.
Een soutane telt 33 knoopjes, die staan symbool voor de 33 levensjaren van Jezus Christus op aarde.

Vandaag om 3 uur stierf Jezus 1979 jaar geleden aan het kruis, hij werd maar 33 jaar.

Reacties (22) 

Voordat je kunt reageren moet je aangemeld zijn. Login of maak een gratis account aan.
Je artikelen zijn altijd zeer interessant en informatief!
Goed geschreven.
Leuk detail: In het christendom is het ook gebruikelijk dat de kruin word geschoren, zoals je al schreef. Echter, Jezus was een Esseen en juist de Essenen lieten hun haar groeien daar zij wisten dat haar een verlengstuk is van het zenuwstelsel. Vele inheemse volkeren doen dat heden ten dage nog voor dezelfde redenen.

De wereld van het spirituele is fascinerend. :)
Jij herschrijft het wikipedia nog eens in je eentje!
Respect voor jou meis!
Had ooit eens gelezen dat kalende/kale mannen meer testosteron aanmaken, potenter en mannelijker zijn...
Neerpenner er zijn er dus zelfs meer.. Bedankt voor je reactie

Edwin. Je komt er dichtbij.Mijn encyclo heet het www en boekenkast. Als ik iets wil weten zoek ik het inderdaad uit op de manier zoals je die beschrijft. Lief dat je me als een klein meisje omschrijft! :-)

Chrisrik bedankt voor je reactie! Fijn je weer te lezen!

hahahah Weltevree, als werkwoord heb ik het nog niet benadert! Boeiend!

Grijns Kika

Rob heeft krullen? Daar hebben Ortodoxe Joden weer een sublieme haardracht in.. :-)

Allen bedankt voor jullie reacties

geef mij maar haar!
Van vliegenzwam naar tonsuur, ik zie jou ook door de ogen van Edwin :). Mooi en leerzaam!