Volgens de Kondratieffcyclus gaan we van recessie naar depressie. (2)

Door Thijs-Wetemans gepubliceerd op Monday 06 May 21:41

37636c9560f3383896a7b3373e3b4b9b_1349270What goes up, must come down is de kortst mogelijke samenvatting van de Kondratieffgolf: een cyclische beweging in de economie die zich nu al voor de vierde keer herhaald. Dit tweede deel uit een serie van artikelen beschrijft de vier seizoenen in één golf.

 

Korte terugblik.

In deel 1 maak je kennis met de Kondratieffcyclus: over de ontdekker, over de lengte van één golf (en de impact daarvan!) en over de vier fasen of seizoenen binnen een golf. Op dit moment vindt de voltooiing van de vierde golf plaats waardoor de Long Wave Theory steeds meer op een wetmatigheid begint te lijken dan op een toevalligheid. In dit tweede deel ga ik dieper in op de vier seizoenen waardoor je ze beter leert begrijpen en herkennen wat weer goed is voor je eigen financiële planning op de lange termijn of die van je kinderen. Ik doe dat aan de hand van de Dow Jones index, aangezien de AEX in zijn huidige vorm pas vanaf 1983 bestaat.

0753a43a5366ab9a63697fd9f3abfb9da29uZHJh

Lente.

Zoals in deel 1 al beschreven, begon de winter (volgens de regels van Kondratieff) in september 1929 waarna een donkere periode van depressie volgde tot juni 1949. Tijdens de winter gaat zowat alles op zijn gat. De rentes op de kapitaalmarkt en de aandelenkoersen bodemen uit: op 13 juni 1949 stond de Dow Jones op 161 punten. De goudprijs stond destijds nog vast op 35 dollar per ounce (31,1 gram). Ook de schuldenlast is zo goed als opgeruimd. Tijdens de herfst (speculatieve periode) zijn er veel schulden gemaakt door consumenten en regeringen zoals ook nu weer het geval is in Amerika, maar denk ook aan Griekenland, Italië en Spanje. Bij aanvang van de lente zijn die schulden zo goed als afgelost of kwijt gescholden; de winter wordt ook wel de liquidatiefase genoemd. Door de achterliggende donkere periode is er nog een groot wantrouwen bij consumenten, producenten en banken. Toch begint een langzame groei waarbij de consumentenprijzen ligt beginnen te stijgen. Ook de rente en de aandelenkoersen stijgen gestaag.

Zomer.

De overgang van lente naar zomer is lastig te herkennen. Volgens de regels van Kondratieff startte de zomer in februari 1966 toen de Dow Jones piekte op 995 punten. Goud stond toen nog steeds vast op 35 dollar per ounce. Gedurende de zomer is er veel vertrouwen en er is weer veel geld beschikbaar. De rente stijgt (inflatie) maar de aandelen komen uiteindelijk onder druk. De vuile Vietnamoorlog woedt waardoor er onrust komt in de samenleving, vooral in Amerika. Het einde van de zomer wordt gekenmerkt door een korte maar hevige recessie in de jaren ’80, ’81 en ’82. Met hoge rentes en een piek in de consumentenprijzen. Een mini-beurskrach laat de Dow Jones dalen van 995 naar 777 in augustus 1982. De goudprijs, inmiddels door Nixon in augustus 1971 losgelaten, piekt in januari 1980 op 850 dollar per ounce.

0cd6a40ae578078bc72e5310df41e918Z291ZCBn

Herfst.

De korte maar hevige recessie die het einde van de zomer inluidt, wordt al snel vergeten. Er blijft veel geld beschikbaar. De rente daalt en ook de goudprijs daalt. Het is dé tijd om in aandelen te stappen. Ook de huizenprijzen en ander onroerend goed stijgen enorm. Er wordt, naarmate de herfst vordert, volop gespeculeerd op de aandelenmarkt en in vastgoed. Door de lage rente wordt het aantrekkelijk om te lenen wat het speculeren alleen nog maar verder voedt. Bovendien is het consumentenvertrouwen goed door de stijgende koersen en de mooie waardeontwikkeling op de huizenmarkt. Ook is er voldoende werkgelegenheid. Uiteindelijk komen er echter fraudes aan het licht, mede door zelfverrijking en de graaicultuur. Denk aan de provincie Zuid-Holland die zelf ging bankieren wat tot de Ceteco-affaire leidde. Of het stallen van geld bij Icesave door overheden en particulieren voor een procentje rente meer. Op 15 januari 2000 bereikt de Dow Jones een piek op 11.750 punten. Goud bodemt juist uit: in juli 1999 betaal je 252 dollar voor een ounce. Overigens is de Dow Jones nog verder gestegen tot boven de 14.000 punten maar daar kom ik zo meteen op terug.

De Dow Jones van 1 januari 1931 tot en met 12 augustus 2011 met de seizoenen:

9b01c6d8ab02d4300b2cef6774812afdZG93IGpv

Winter.

De herfst geldt als een ballon, zeepbel of bubble die steeds verder wordt opgeblazen (door speculatie, fraude en door op de pof te leven) totdat hij uit elkaar spat. Goud gaat gigantisch stijgen tegenover sterk dalende aandelenkoersen. Gevolgen zijn een bankencrisis door wankele banken en zelfs faillissementen, o.a. Lehman Brothers, en daarna de kredietcrisis. Geld wordt schaars want banken worden huiverig om nog geld uit te lenen. De rente stijgt voor landen die in de problemen zijn geraakt (o.a. voor Griekenland, Italië, Spanje) want de rente op een lening is een risicopremie. Voor landen die het nog redelijk goed doen, blijft de rente nog enigszins laag tot soms zelfs zeer laag. Banken worden genationaliseerd, zoals al gebeurde met Fannie Mae en Freddie Mac,  of de overheid neemt een groot belang in bepaalde banken om hen te steunen. Amerika gaat letterlijk dollars drukken en staatsobligaties (de zgn. bonds) uitgeven én houdt tevens de rente superlaag. Men wil per se groei blijven houden maar ondertussen lopen de staatschulden op en wordt de echte barre winter enkel uitgesteld. Zo verlaagde Alan Greenspan de rente fors tot 1% na de beurscrash van 2000. Hierdoor werd door consumenten nog meer op de pof geleefd en werd er nog meer lucht in de huizenbubble geblazen met zelfs onaflosbare hypotheken tot gevolg. De Dow Jones verrijst echter als een Fenix uit haar as en stijgt tot iets boven de 14.000 punten. Greenspan moet de rente zelfs weer verhogen en de beurs koelt weer af. Maar zijn opvolger Ben Bernanke moet al gauw weer de rente verlagen tot een schamele 0,25% (!) waardoor uiteindelijk de Dow Jones nog eens stijgt tot ruim boven de 13.000 punten. Maar... Ben Bernanke laat de rente vanaf 2009 niet meer meestijgen: zie onderstaande grafiek die de spagaat van Bernanke weergeeft:

d64aae76575cf10b09e749083677ef00_medium.Grafiek door: Thijs Wetemans. Updated op 2 januari 2013.

Zoals gezegd zijn deze trucjes (het kunstmatig laag houden van de rente, het oneindig veel nieuw geld in het systeem pompen en de schuld gigantisch laten oplopen) uitstel van executie maar geen afstel. Op 6 november 2012 zijn er verkiezingen in Amerika waarna de president met de billen bloot moet, aangezien eind 2012 of begin 2013 het schuldenplafond (op dit moment 16.394 miljard dollar....) weer verhoogd moet worden! Uiteindelijk keert de wal het schip en gaan we van recessie naar depressie. Waar dat toe kan leiden, lees je in deel 4.

398024cb5e21d749d728926a28b19d00YmV1cnNr

In deel 3 schrijf ik over de speculatie op de beurzen met zelfs excessen als fraude en oplichting. Je mag deel 3 zien als een 'smakelijk tussendoortje'. Je kunt vanuit hier dus ook direct doorgaan naar deel 4.

Hier vind je mijn andere artikelen.

10 mei 2012, Thijs.

© Thijs Wetemans 2012 (voor ieder gebruik van de tekst van dit artikel is toestemming nodig zoals beschreven op http://www.auteursrecht.nl/auteursrecht/22090/ )

Reacties (0) 

Voordat je kunt reageren moet je aangemeld zijn. Login of maak een gratis account aan.