Prosopagnosia of ook wel Geen gezichten herkennen.

Door Arinka gepubliceerd op Friday 28 September 12:12

Alles wat mensen mij vertellen dat onthoud ik wel, maar ik kan je wel straal voorbij lopen in de supermarkt. Ik heb de vervelende eigenschap meegekregen dat ik zelfs mijn eigen man nog voorbij loop op straat, omdat ik zijn gezicht amper herken.

http://plzcdn.com/ZillaIMG/d9eee0e4c4301390814a90d6979deedd.jpg

Sterker nog, ooit zat ik met een paar vriendinnen op een terras en ik zei heel verwonderd Goh die vrouw binnen lijkt echt sprekend op mij! Die meiden helemaal slap van de lach en ik had wel door dat ik iets doms zei, maar wat dan? Ja, hikte mijn vriendin, met tranen over haar wangen, Dat bèn jij!

Als ik een spiegel zie moet ik er ook langdurig in kijken. Helemaal niet omdat ik ijdel ben ofzo, maar puur omdat ik dan mijn eigen kenmerken weer even moet bestuderen. Ik kan erg verbaasd zijn ineens ergens een moedervlek te hebben. Had ik die al? Ja dus, zegt mijn man dan. Vandaar dat bestuderen; Ah ja, zo zie ik er uit. Ok, over naar de orde van de dag.

Vroeger hoorde ik heel vaak dat ik arrogant was, dat ik mensen niet wilde kennen. Ze zagen me ergens fietsen en terwijl zij naar me zwaaiden leek ik ze straal te negeren. Je moet eens niet zo arrogant doen, als je ergens heen gaat, je ziet me niet eens! Ach, ik zie je wel, ik herken je alleen niet.

Negeren doe ik dus nooit bewust, ik zie gewoon niet wie er zo vrolijk naar me zwaait. Auto's die naar me toeteren? Geen idee wie er achter die voorruit zit te wapperen met dat handje (behalve natuurlijk als ik de auto ken). Tegenwoordig zwaai ik gewoon maar terug, dat kan dus ook best naar een vreemde zijn.

Als een Koningin wuif ik naar Jan en Alleman, om mensen maar vooral niet het idee te geven dat ik me te goed voel om gedag te zeggen.

Mensen willen graag een onuitwisbare indruk maken en zijn dus niet blij met mijn gebrek aan herkenning van hun uniek persoontje. Ik vertel het tegenwoordig dan ook maar gewoon aan mensen, dat ze me dan gewoon even moeten vertellen wie ze zijn, omdat ik dat niet kan zien.

Mensen bestaan voor mij uit kenmerken en vooral vrouwen hebben nogal eens de neiging om van kenmerk te veranderen (mannen trouwens ook steeds vaker). Hebben ze ineens zwart haar in plaats van blond. Of kort in plaats van lang. Of een andere bril of jas. En ga zo maar door.

Pas na heel lang deze foto bestuderen durf ik te stellen dat de linkse de bovenste is. Maar 100% zeker ben ik niet, aangezien de rechtse het ook zou kunnen zijn. Eerlijk gezegd zie ik gewoon 6 keer hetzelfde plaatje, al  heeft de middelste een scherpere neus naar mijn idee...

Op school vroeger herkende ik mensen vaak aan hun jas, maar dat was dus wel steeds goed opletten als iemand een nieuwe jas had. Dan zag ik iemand niet. Sowieso kan ik iemand niet van de achterkant herkennen. Dan lijkt iedereen op elkaar.

Mijn kinderen hebben er ook wat van meegekregen. Eenkennig zijn ze dus nooit geweest, elke vrouw met lang blond haar was mama en elke man met zwart kort haar papa. Best leuk zoveel ouders! Inmiddels weten ze het verschil wel, maar toch merk ik hier en daar wat van mijn eigen ervaringen vroeger.

Ik denk soms zelfs dat ik mezelf zie lopen als ik iemand aan de achterkant zie. En ik ben meestal echt van slag als ik iemand ergens tegenkom die ik daar niet verwacht. Bijvoorbeeld collega's die ik tegenkwam in het zwembad of in de winkel. Wat doe jíj hier?? (maak dat je wegkomt, zo’n houding)

Die persoon die ik ken van school hoort daar te blijven. Net als die vrouw van de uitleenbalie in de bibliotheek, die moet niet ineens ook met haar kinderen naar Ballorig gaan. Dat schopt mijn hele interne archiefmap in de war.

En hoe verder van huis, hoe erger dat wordt.

Ik kwam eens een jongen van mijn klas tegen in een dorp waar wij een vakantiehuis hadden in Frankrijk. Daar kwamen nóóit Nederlanders in die tijd. En toen stond hij daar ineens. Ik hoorde iemand heel verheugd mijn naam roepen. En ik echt van Ehhhhhhhhhh, wie is dat ook alweer?

Want ik herkende hem wel (of eigenlijk wist ik dat ik hem moest herkennen door zijn uitroep), maar moest echt ‘bladeren’ in mijn brein om hem te vinden. Hij hoorde in Nederland en ik was daar al een maand, dus ik moest over op een heel ander hersenstukje.

Alleen besefte ik me dat niet, en dan sta je dus heeeeeeeeeeeeeeel lang te denken en zegt iemand zelf al wie hij is. Zo van Ja zeg, ken je me niet, ik zie je elke dag! En dan vervolgens Hééééé wat leuk !!!, als ik iemand dan eindelijk herken.

En dan is de ander echt zo verbaasd. Die snapt er niks van. Ken je me nou wel, of ken je me nou niet... Maar goed, het is dan wel leuk als ik eenmaal door heb wie ik voor me heb. En dan ga ik daarna echt doordenken, dat het toch wel heel toevallig is dat hij daar is en dan ga ik er meer achter zoeken. Krijg je dat weer.

Moeite met gezichten herkennen, het komt meer voor bij Autisten. Het heeft iets te maken met een belabberde frontale kwab. Fijn... Gelukkig heb ik het niet zo erg als de personen waarover Oliver Sacks schrijft in het boek ‘De man die zijn vrouw voor een hoed hield’.

Er zijn namelijk zelfs mensen die helemaal geen onderscheid kunnen maken tussen mens of ding. Dat heb ik dus niet. Ik herken mensen vaak niet, maar weet wel heel goed wat het verschil tussen mens en ding is.

Stemmen helpen mij ook met herkennen, maar door de telefoon kan ik dan juist weer moeilijk stemmen herkennen, omdat het gezicht ontbreekt. Ik kan rustig een half uur tegen een man aan de telefoon ratelen en er dan pas achter komen dat het mijn man niet is, maar een telefonisch verkoper.

Als iemand mij belt en zegt Met mij, dan voel ik dat ik die stem zou moeten herkennen. Dan ga ik gewoon maar mee in het gesprek en kom er soms na 10 minuten pas achter wie ik eigenlijk aan de lijn heb. Dan moet ik echt een uitroep onderdrukken van Ohhhhh ben jíj het!!!

Je wil absoluut niet dat iemand weet dat jij niet wist wie je aan de lijn had, maar wel al vrolijk 10 minuten mee zat te kletsen. Meteen zeggen dat ik het niet weet, dat durf ik niet. Die ander zegt zo vrolijk Met mij, dat ik sterk voel dat ik niet kan zeggen Oh en wie ben jij dan wel?

Op de middelbare school in een nieuwe klas (bijna elke jaar dus en op een gegeven moment met clusters, need I say more?) had ik er echt heel veel moeite mee. Ik vond het ook zo vreemd altijd dat kinderen uit mijn klas pas na ruim een half jaar hun gezicht kregen.

Ik zie geen enkel verschil in deze 3 plaatjes, hoe lang ik er ook naar kijk.

Tja, hoe leg je zoiets uit  Ik zag wel hoe ze eruit zagen, maar pas na een half jaar zag ik hoe ze er ècht uitzagen. Eerst waren ze alleen maar een mond, een bril, een paar scheefstaande tanden, een stekelhaartje, een sproetenkopje, een flapoortje of een lange lurk.

En zo kan ik ook geen gezichten voor me halen van mensen die ik niet zie. Geen idee hoe mijn moeder er uit ziet of mijn vader. Ja, ik weet het wel van foto’s, maar als ik aan ze denk, zie ik niks, geen gezicht, gewoon helemaal niks. Alleen hun bril en mijn vaders kale kop kan ik me nog enigzins voor de geest halen.

Als ik vroeger verliefd was, wilde ik aan die persoon zijn gezicht denken. Kon dus niet. Want ik kon dat gezicht niet voor me halen. Hooguit een neusvleugel of een ander opvallend detail van het gezicht. De manier van lachen bijvoorbeeld, zoals bij mijn man het geval was.

Ik weet veel feitjes van mensen waar ik vroeger mee in de klas heb gezeten en ook hun namen. Ik weet dat Piet een zusje had en een broertje en dat ze in die en die straat woonden, welke auto ze hadden en welke kleur schoenen, wanneer ze jarig waren, enzovoort.

Ik betwijfel of dat bij hen ook zo is. Maar als ik ze zou tegenkomen zou ik ze zo voorbij lopen en zouden ze denken dat ik niet weet wie ze zijn.

Het is wel verbeterd in de loop der jaren. Niet omdat de aandoening zelf verminderd is, maar omdat ik inmiddels allerlei handige trucjes heb om mensen te herkennen en op het schoolplein herken ik de mensen aan hun kinderen, want die herken ik dan weer wel.

Daarbij als ik mensen dagelijks zie, dan blijft hun gezicht uiteindelijk wel in mijn geheugen hangen, maar een week iemand niet gezien? Dan ben ik altijd weer verbaasd als ik iemand zie. Oh ja, zo zag je er uit! Ik herken iemand dan aan de jas of de fiets of een opvallend kenmerk (heel lang haar, heel dik, heel dun, bril, etc)

Omdat ik inmiddels zoveel specifieke kenmerken van mensen heb opgeslagen heb ik wel heel vaak het gevoel dat ik iemand ken. Bij bijna iedereen. Ik zeg dus regelmatig tegen vreemden Kennen wij elkaar niet ergens van?, terwijl ik bekenden dus voorbij loop. Hoe dat werkt, ik heb geen idee.

Ach, ik kan me best redden zo. Je went er aan. Wat niet went zijn de mensen die zich beledigd voelen als je ze niet herkent, ondanks dat je ze verteld hebt dat je daar een probleem mee hebt. Want de ene keer ken je ze wel en de andere keer niet. En dat geloven ze niet.

Ik weet dat de meeste mensen andere mensen herkennen, ik dus niet. Als ik foto's kijk van mezelf, dan zie ik niet dat ik dat ben. Dan zie ik gewoon een vrouw. Het is dat ik weet dat ik het ben. Zeker mijn kinderfoto's zeggen me niks. Ik weet dat ik het was, maar toch lijkt het een ander te zijn... 

Reacties (22) 

Voordat je kunt reageren moet je aangemeld zijn. Login of maak een gratis account aan.
Nee, die herken ik wel en ook andere mensen die ik regelmatig zie (dagelijks). Alleen na de vakantie bijvoorbeeld dan moet ik echt weer wennen aan hun gezichten. En dan zou ik ze zo voorbij lopen.
De meeste mensen om me heen zie ik dagelijks, dus dan is het al beter. Alleen als ik ze dan ergens anders tegen kom, dus bijvoorbeeld niet op het schoolplein maar in de stad, dan ken ik ze meestal niet.
Het lijkt een beetje op de aha-erlebnis, maar dan ietsjes trager. Alsof je iets vergeten bent en dat komt langzaam weer in je op. En je weet ook zeker dat je het weet. Hoe vaker ik iemand zie, hoe sneller dat proces gaat.
Als mijn man binnen komt lopen dan herken ik hem zeker wel, hij hoort daar dan ook te zijn en ik ken hem al lang. Ik ben bij mijn man en kinderen ook nog eens heel dichtbij hun gezichten. Andere mensen zie je meestal van een veel grotere afstand, zodat je bijvoorbeeld niet hun oogkleur kunt zien.
Als de kinderen bij oma hebben gelogeerd en dan echt een week, dan herken ik ze bij het ophalen zeker wel, maar ze zien er dan wel heel 'anders' uit. Terwijl ik dan tegelijkertijd heel weet dat dat niet zo is. Ik vind dan ook dat ze anders praten. En als mijn man voor zijn werk een week weg moet, dan is ook hij enorm veranderd bij terugkeer. Dat duurt dan een uur of 2 dat gevoel en dan is het in orde.
Hoop dat het zo duidelijker is. Het kan wel zo erg zijn bij sommigen, sterker nog, er is een man die steeds de hand van een staande kapstok wil schudden... Zo erg heb ik het zeker niet, gelukkig niet! Maar wel dus weer 'erg' vergeleken bij 'normaal'.
Mijn gezichtengeheugen werkt gewoon niet helemaal goed.
hoe herken je je man dan, en je kinderen, lijkt me heel lastig. duim graag gelezen
Heel duidelijk uitgelegd. Lijkt me vreselijk zoiets te hebben. Heb wel problemen met herkennen van vrouwen in Suriname: dat komt omdat vooral Creoolse vrouwen vaak een pruik dragen en dan zie je mensen de ene dag met lang gevlochten haar en de volgende dag met een kort koppie met een pony... Ja sorry hoor, maar dan herken ik ze ook vaak niet. Duim voor je heldere uitleg!
Ik had er wel eens wat van gelezen maar jij hebt het super duidelijk uitgelegd in je artikel. Lijkt me heel lastig!
Wat raar, ik wist niet dat er zoiets bestond. Ik heb heel wat bijgeleerd, je hebt het duidelijk beschreven. En ja, blijven lachen en zwaaien dan maar hè, want het lijkt me niet makkelijk. Duim en fan
heel duidelijk geschreven. ik herken wel wat dingen die je schrijft.
bij de foto met de drie vrouwen kan ik ook heel moeilijk verschil zien en stemmen aan de telefoon, daar heb ik even tijd nodig voordat ik door heb wie ik aan de lijn heb en dan komen er vaak ook geirriteerde reacties, eigenlijk dacht ik dat dit gewoon weer een dingetje van mij was ...
Taco, ik heb daar onlangs een boek over gelezen van Oliver Sacks en die heeft mij heel duidelijk laten zien dat mensen die met 1 oog kijken soms zelfs vergeten dat er nog een kant is aan het leven.
Als iemand aan de kant van hun blinde oog staat, dan denken ze er gewoon niet aan dat daar iemand kan staan en kunnen ze zoeken naar iemand. Maar naar de kant van het blinde oog kijken ze dan niet, omdat de hersenen die kant 'vergeten' met de tijd.
Niet bij iedereen geloof ik, maar het oog is heel wonderlijk. Ook de dimensie die verandert schijnt nogal apart te zijn. Er zijn mensen die van 1 naar 2 dimensie gingen en die wisten niet wat ze meemaakten. Met 1 oog kun je blijkbaar geen diepte zien en is dus alles plat.
Er staan nog meer verhalen in dat boek waar je echt even met je ogen van moet knipperen.