The Book of the New Sun - Shadow & Claw boekrecensie

Door Saltus gepubliceerd op Friday 28 September 12:13

Hier volgt een recensie over het meesterwerk van schrijver Gene Wolfe. 'The Book of The New Sun' is in Nederland bekend als 'Het Boek van de Nieuwe Zon' en volgt het leven van Severian the Torturer.

Gene Wolfe is in sciencefiction en fantasy kringen zeker geen onbekende meer in het genre. Hij is geboren in 1931 in New York en heeft al veel verhalenbundels uitgebracht zoals ‘Storeys from the Old Hotel,’ ‘Strange Travelers.’ En ‘The Island of Doctor Death and Other Stories and Other Stories.’ Veel van zijn grotere verhalen werden ook bekend, hij behaalde het meeste respect door zijn bekroonde serie die hij schreef over de verhalen die gaan over de  persoon Severian the Torturer. Het levensverhaal en de ervaringen van Severian heeft Gene Wolfe opgeschreven in ‘The Book of the new Sun.’ Het zijn een viertal van boeken waarin het verhaal van Severian beschreven wordt. In deze review beschrijf ik de eerste twee gebundelde verhalen die zijn samengebracht onder de titel ‘Shadow and Claw.’

De Wereld van Urth
 

Het verhaal speelt zich af in een fictieve omgeving genaamd Urth, een versie van onze jaren maar dan miljoenen jaren in de toekomst. Het eerste deel van The Book of the New Sun heet Shadow of the Torturer hierin wordt het centrale personage van Severian geïntroduceerd. Hij is een zogenaamde Torturer, iemand die straffen en martelingen uit moet voeren op personen die zijn veroordeeld. Severian vertelt vanuit zijn eigen standpunt hoe hij in dienst is van de Torturers Guild, deze bestaan uit een officiële ring van torturers die strict aan dezelfde regels en manieren gebonden zijn. We ontmoeten Severian in de donkere Matachin Tower waar hij samen met de leden van de gilde zijn hele leven al verblijft. Op een dag maakt hij een fout, hij toont genade aan zijn slachtoffer, een vrouw genaamd Thecla, die gevangen is in de Matachin Tower. Dit is een schande voor de guild en dit wordt Severian zo kwalijk genomen dat hij verbannen wordt uit de gilde. Hij krijgt de opdracht om naar de stad Thrax te reizen om daar respectloos werk uit te gaan voeren als simpele executioner, een titel ver onder zijn rang. Bovendien verkondigen zijn meesters dat hij nooit meer welkom is bij de guild. Verbannen onderneemt hij een mythische reis en komt in aanraking met allerlei personages, oude voorwerpen en onvoorziene confrontaties. Ook komt hij er al reizend achter wat nu eigenlijk precies zijn lot is en leert hij zijn krachten kennen.

Severian the Torturer
 

Severian is een personage die tot de verbeelding spreekt. Hij draagt een lange cape met een kleur die ze in de wereld van Urth ‘fuligin’ noemen, een kleur die donkerder is dan zwart. Hierbij passende heeft hij altijd een zwaard naast zijn zijde genaamd ‘Terminus Est.’ Dit betekent vertaald uit het Latijn ‘Einde der tijden.’ Severian is een eervol en oprecht persoon met veel ervaring en kunde. Je leeft met Severian mee op zijn avontuur naar Thrax en is de perfecte hoofdpersoon voor een fantasy verhaal. Voor het eerst buiten de poorten van de Matachin Tower stapt hij het avontuur in met het fabelachtige zwaard. Net zoals iedereen wordt hij daar geconfronteerd met de buitenwereld. Hij zal moeten overleven in de wereld buiten de vertrouwde Matachin Tower, zowel fysiek als mentaal. Severian krijgt vrienden maar ook vijanden onder zijn reis. Baldanders is een grote vreemde titaan met een gigantische hamer en langs zijn zijde loopt Dr. Talos die naast dichter ook een entertainer is en toneelstukken schrijft. Met een vrouw genaamd Dorcas die hij ontmoet uit een vijver met zielen krijgt hij een relatie. Vodalus is een personage met een hoge rang, Severian redt hem en dat heeft grote gevolgen voor hem in de toekomst. Dan is er nog Master Palemon, waarvan Severian zijn trouwe zwaard Terminus Est krijgt. Door heel het verhaal zitten allemaal erg goed uitgeschreven en uitgediepte personages die je nog lang zullen bij blijven. Hun karakters zijn vaak complex en ze krijgen te maken met ingewikkelde problemen. Soms blijken ze niet wie ze zeggen te zijn ook al zijn ze sympathiek tegenover Severian, dus niemand kan hij eigenlijk met honderd procent zekerheid vertrouwen.

 

 

De wereld van Gene Wolfe
 

Als je eenmaal in de wereld van Urth opgeslokt wordt is het moeilijk om er weer aan te ontkomen. Op de wonderbaarlijke planeet is niets meer van de hedendaagse cultuur aanwezig en rolverdelingen die er onderling zijn afgesproken met elkaar zijn veelal opgelost. De aarde is geëvolueerd in allerlei andere opzichten, maar er zijn nog wel herkenbare dingen uit het verleden te bekennen. Het is wonderbaarlijk hoe de wereld tot de verbeelding spreekt, met eigen natuurwetten en regels, zonder geforceerd over te komen. Alsof de wereld echt bestaat in een parallelle dimensie van de toekomst. Gene Wolfe heeft de wereld van Urth een goed onderbouwde historie en geografie gegeven, compleet met wetten en regels in de verschillende gebieden van de wereld. Zo ontstaat er een aparte wereld voorzien van surreëele fantasieën die alleen een schrijver als Gene Wolfe kan creëren. Het is ook knap dat het verhaal zich in de toekomst afspeelt zonder futuristische taferelen zoals ruimte schepen en vreemde groene mannetjes met scheve, zwarte kraalogen. Een extra mystieke glans krijgt de setting doordat de schrijver er vleugjes van andere tijdperken doorheen heeft gemengd zoals een aantal Middeleeuwse elementen of het Victoriaans tijdperk. Het verhaal wordt ook wel gezien als ‘science fantasy’ door zijn hybride vorm van de beide genres sciencefiction en fantasy. Er zijn echter geen marsmannetjes of UFO’s te vinden in de verhalen van Gene Wolfe. Ook is het fantasy gehalte in een andere stijl, zo komen er allesbehalve elven of dwergen in voor, het verhaal ontwijkt alle clichés. Het verhaal wordt wel vaak vergeleken met een epos als Lord of the Rings, maar slechts qua omvang van de geofictie en de zelfbedachte taal die gebruikt wordt. De begrippen zijn bijvoorbeeld vergelijkbaar met de fictieve elven taal of woorden als Hobbit, Uruk-Hai, Palantír en Nazgûl uit de serie.

 

Taalgebruik

De serie van The Book of the New Sun bevat veel moeilijk leesbare woorden en klinken vaak obscuur. Doordat schrijver Gene Wolfe zelfbedachte taal en verouderde woorden gebruikt die niet meer in de huidige taal voorkomen onstaan er aparte begrippen. Deze verschijnselen worden in de wereld van Urth alledaags neergezet, alsof hun functie altijd al zo geweest is. Als voorbeeld is er nog zoals ik al eerder aangaf de kleur ‘fuligin,’ die zwarter dan zwart zou zijn en bijvoorbeeld het woord ‘Carnifex’ wat beul betekent. Ook een belangrijke term is die van de ‘Autarch,’ zo wordt de leider van Urth genoemd, die Severian later in de reeks ontmoet. De auteur gebruikt deze archaïsche woorden niet om indruk te maken maar om het gevoel te versterken van de setting in zijn  zelfverzonnen wereld. Van sommige woorden bestaat er ook geen vertaling in een van onze vroegere, aardse talen. Severian vertelt het verhaal vanuit zijn eigen standpunt. Hij praat tegen de lezer over zijn eigen levenswerk. Met een fotografisch geheugen en een oog voor detail beschrijft hij zijn ervaringen. Naast de verhaallijnen zijn er ook stukken uit legendes en mythen te vinden, deze leest hij voor uit een bruin oud boek wat hij met zich meedraagt. Gene Wolfe laat Severian het verhaal zo subtiel vertellen dat je het gevoel krijgt door zijn beschrijvingen en zelf bedachte woorden dat je iets heel anders dan een doorsnee fictief verhaal aan het lezen bent. Ook het feit dat een zwaard een naam gegeven wordt spreekt me aan en zet kracht bij. Zorgvuldig oliet en verzorgt hij Terminus Est met respect.

 

Tot slot
 

The Book of the New Sun bevat een hypnotische reis van een antiheld. Severian is een intimiderend personage en spreekt tot de verbeelding met zijn fuligin cape en zwaard Terminus Est. Het feit dat de hoofdpersoon een martelaar is die executies verricht en donkere kledij draagt zet meteen een mysterieuze toon. Het boekt leest lekker door de rijkelijke vertellingen en sterke weergave van de personages. Voor mij voelt het soms aan alsof de tekst leeft, een soort waterval van woorden ontstaat er die perfect samenvallen. Ondanks dat er weinig actie te vinden is, zoals in de vorm van epische gevechten met draken of demonen, ontstaat er onder het lezen wel een bijzondere ervaring. Het wonderlijke verhaal en de originele wereld van Urth zullen nog lang in je hoofd blijven na spoken door de unieke toekomst wereld die de schrijver oproept en gecombineerd met oude en nieuwe elementen. Het geheimzinnige is dat de gebeurtenissen niet altijd zijn wat ze lijken. Er zit een verhaal achter het verhaal. Lezen is een uitdaging met grote beloningen en die zal je krijgen als je het verhaal een kans geeft. Na deel een en twee gelezen te hebben zou ik zeker ook aanraden om deel drie en vier lezen. Het einde van Shadow and Claw biedt een uitdagende cliffhanger waardoor je verder wilt lezen over de saga van Severian in The Claw of the Concilliator.

Reacties (3) 

Voordat je kunt reageren moet je aangemeld zijn. Login of maak een gratis account aan.
Ik moet echt weer meer boeken gaan lezen, mijn lijstje van to-read word langer en langer. Duim en dank voor je artikel.
Prtachtige mooi geschreven recensie!
zeer interesant geloof dat ik maar eens in een van de boeken moet duiken . duim erbij