Het verhaal van oma

Door Amiad gepubliceerd op Saturday 26 October 20:48

 

De telefoon gaat. Aan het nummer op het scherm kan ik zien dat het Gabrielle is, mijn zuster in België. Het was vandaag een zonnige warme najaarsdag en de lucht in de kamer is drukkend. De stem van Gabriella klinkt gehaast en gespannen ze slaat alle beleefdheidsprotocollen over en steekt meteen van wal. 'Een paar uur geleden stond oma, je weet wel die aardige mevrouw, in haar rolstoel voor de groentezaak waar ze nog als kind kwam. Ik denk dat het inmiddels alweer ruim negentig jaar geleden is. De herinnering van toen is door de toenemende slijtage van hersenencellen de laatste jaren gestaag verdwenen. Het is daarom de vraag wat oma nog besefte op het moment dat ze vandaag voor de winkel in haar rolstoel zat. Kon ze nog wat waarnemen van de gekleurde groenten en fruit, kon ze de geur van de groenten en fruit nog ruiken? Ik weet het antwoord op deze vraag niet. Oma verbleef al lang In een vacuüm van verdwenen herinneringen en een niet meer waargenomen tegenwoordige tijd. Het leven van oma was allang gereduceerd tot een ongrijpbaar verschijnsel. Maar ja ik voeg niets toe. Je kent het wel.'

PB140005.jpg

Ik kende het inderdaad. Negentig jaar geleden woonde oma met haar jongere zusjes en broertjes niet ver van de groentezaak. In het centrum van Mechelen. Het huis van toen staat er niet meer. Net als vele oude huizen in deze streek is het gesloopt en voor nieuwbouw vervangen. In vroegere tijden, tijdens haar jeugd kreeg oma een paar keer per week van haar moeder een boodschappenlijstje mee, waarna oma haar weg over de kasseien naar de zaak van mijnheer De Keyser huppelend aflegde. Mijnheer de Keyser kende oma en haar familie goed. Net als zijn gehele klandizie en in een tijd waar de anonieme supermarkt nog verre toekomst was, noteerde mijnheer de Keyser, het aangekochte bedrag. Eens in de maand nadat oma haar vader zijn salaris kreeg, die hij verdiende met zijn werk als klerk in het stadhuis, werden de schulden betaald.

P1010622.JPG

Oma sjouwde de aangekochte groenten en fruit terug naar huis. Haar tassen waren gevuld met groente en fruit verpakt in oude kranten. Kranten als de Gazet van Mechelen, die ruim vijftien jaar geleden is opgegaan in de Gazet van Antwerpen. Mijnheer de Keyser las dagelijks de Gazet van Mechelen. Zo bleef hij op de hoogte van vooral het lokale nieuws. De wereld was veel kleiner in die jaren.

Ondanks het gewicht van de boodschappen, liep oma, toen nog met vlotte passen van een achtjarig kind weer terug naar huis. Het huis wat zij als tien jaar later, op achttienjarige leeftijd verliet. Oma trouwde met Peter, een man met brede schouders en handen, die hij gebruikte voor zijn werk als hovenier. Oma bleef thuis om de zorg voor de vier kinderen op zich te nemen. Haar verder leven stond vooral in het licht van de gemiste kansen van het verleden. Haar hele verdere leven bleef oma in de schaduw staan van haar man. Hij was de kostwinner geweest en hij nam de beslissingen over zijn en hun leven. Hij was de licht in het leven, zij was de schaduw. Na zijn overlijden. Ruim tien jaar geleden. Was oma al te oud om haar eigen ik te ontplooien. Het was te laat haar kansen waren haar al ontnomen.

De gezondheid van oma werd slechter. Oma was niet meer in staat een onafhankelijk leven te leiden. Als een konijn was zij die heel haar leven opgesloten in een kooi zat. Nu haar kooi open ging bleef ze zitten. In vrijheid kon zij niet overleven. En zo kwam oma, voor ongeveer vijf jaar geleden in het rusthuis terecht, zoals een bejaardenhuis in het Vlaams wordt genoemd. Na een schok die deze verhuizing bij haar veroorzaakte en enkele weken duurde, raakte oma gewend. Zonder kalmerende of anti depressieve middelen pakte oma haar leven weer op.

39322?size=medium

Het in het rusthuis, dat ik haar voor het eerst ontmoet. Een statige grote vrouw met een vol postuur. Altijd met verzorgd opgebonden kapsel, rok blouse en gelakte nagels Oma had altijd een handtas bij haar. Een handtas, die ze nooit meer zou afgegeven tot vanochtend. De handtas was haar hele veiligheid in een steeds onduidelijker wordende wereld als er vier jaar gelden een vorm van dementie bij oma wordt vastgesteld. Ik ontmoet oma regelmatig als ik een ver familielid van mijn moederskant bezoek. Tot honderd en twintig zeggen wij altijd in het Jodendom. Mijn ver familielid lijkt dit met zijn bijna honderd jaar te gaan vervullen. Ik kom hem regelmatig opzoeken en ontmoet dan oma, die langzaam maar zeker van haar statigheid en vitaliteit verloor. In vier jaar bleef er weinig over van de persoon die ik ooit had gekend. Haar elke drie weken gekapte haren en de liefdevolle zorg van haar vier kleinkinderen deden oma van buiten glimmen, terwijl ze van binnen dof en leeg werd. Oma leefde uiteindelijk van een soort astronautenvoeding, die zij vier keer per dag in een tuitbeker kreeg. De buitenwereld waar ze ooit als jong kind door huppelde werd minder en minder en belangrijk. Zelfs haar tas kon op de kamer blijven

'Luister je?' Vraagt mijn zus en zij gaat verder. 'Toen ik vanochtend de straat in liep en de groentezaak in het oog kreeg zag ik haar zitten. In haar rolstoel voor de groentewinkel van de Koninck. Van Keyser was de zaak naar Koninck gegaan. Bewegingsloos zag ik haar een tiental meters van de hoek zitten. Ik stak de weg over naar de andere kant van de lange straat die naar het marktplein loopt. Links van mij zag ik en hoorde ik de naar achter rijdende van piep voorziene vrachtwagen. Piep, piep ging het. Een mooi waarschuwingssysteem voor weggebruikers die in staat zijn om de wereld in al zijn facetten te kunnen waarnemen. Onbewogen bleef oma zitten. In een glimp zag ik haar verdwijnen in de dode hoek van de vrachtwagen terwijl ik mijn weg vervolgde naar de pinautomaat. Ik had niet in de gaten dat er enige kans zou bestaan dat oma onder de wielen van een aantal tonnen zou kunnen verdwijnen. Ik ging door met waar ik bezig mee was. Geld pinnen. Ik kreeg het gewenste geld uit de automaat en stapte een chocolade winkel binnen. Ik schat dat mijn inkoop voor de familie en mij vijftien minuten in beslag nam. Ik liep de winkel uit en stak de weg weer over op weg naar de bakker. Vele zwaailichten van hulpdiensten waren zichtbaar, ondanks de najaarszon, die de stad verlichtte. Een agent rolde een blauw wit lint van boom tot boom en sloot de straat voor alle verkeer af.

201101181121-1_politie-rolt-grote-mensen

Ik denk niet dat oma de aanrollende vrachtwagenwielen heeft gezien en de doordringende piep haar attent maakte op het dreigende gevaar. Haar kleindochter, die met oma boodschappen deed, stond in de winkel met haar rug naar oma gekeerd, terwijl de chauffeur vanuit zijn cabine zijn tonnen wegende gevaarte centimeter voor centimeter verder en verder liet rijden'.

Ik laat mijn hand met de telefoon zakken. 'Hoor je me nog?' Hoor ik mijn zus vanuit de diepte vragen.

 

 

© Amiad Ilsar

Reacties (0) 

Voordat je kunt reageren moet je aangemeld zijn. Login of maak een gratis account aan.