Modeltreinen, van kleine treintjes tot grote tuinstoomlocomotieven.

Door Bonifan88 gepubliceerd op Friday 28 September 12:10

Modeltreinen zijn een bezigheid voor elke trein fanaat, treinconducteur en trein chauffeur. Waarom? Lees het allemaal hier en ontdek waarom zoveel mensen er geintresseerd in zijn.

Het toppunt van verslaving en fun

Een beetje Geschiedenis

Deze hobby stamt af van voor de Tweede Wereld Oorlog, maar was zo duur dat alleen de aller rijksten het zich konden permitteren. Na het einde van WOII daalde de prijzen, groeide de vrije tijd en groeide de belangstelling voor treinen. In die tijd was het vooral kinderspeelgoed, maar door de komst van andere vrije tijds bestedingen zoals televisie kijken of computerspelletjes spelen is het imago van de modeltreinen veranderd in: "Dure hobby voor oudere mannen". Ook tegenwoordig vinden mannen het niet zo erg als ze meer dan €1000 voor een leuk treinspoortje in de tuin.(LGB) Nog een reden voor het verminderen van de belangstelling van de jongeren kwam door de stijgende prijs. Die prijs werd veroorzaakt door steeds betere technieken die werden gebruikt en steeds betere verwerkte details.

10dfb7f19eaa95b65eeaea847107cdcbbW9kZWx0

Wat is het?

Algemeen
Modeltreinen zijn (net als rc speelgoed) verkleinde versies van grote treinen, waarmee je zelf trein conducteur kunt spelen. Omdat de geschiedenis van het spoorweg tot ver achter ons reikt heb je verschillende soorten thema's die je kan toepassen op de soorten modeltreinen, landschap, huisjes en zelfs modelautootjes. Om makkelijker te kunnen kiezen uit de verschillende soorten thema's, is de geschiedenis "geknipt" in verschillende tijdperken:

  • Tijdperk I (1835-1920):
    Vooral stoomlocomotieven en wagons met elk een eigen kleur. Aan het eind van dit tijdperk werden er elektrische locomotieven uitgevonden en die vind je daarom ook terug in modeltreinen.
  • Tijdperk II (1920-1945):
    Meer kleurcoderingen worden toegevoegd aan wagons en rijtuigen. Personenrijtuigen worden bruingroen en goederenwagens roodbruin geschilderd, maar deze periode wordt in de modelbouw slechts zeer zelden als thema gebruikt.
  • Tijdperk III (1945-ca.1970):
    De stoomlocomotieven worden langzaam verdreven door de elektrische locomotieven. Ze werden nog wel gebouwd en ze kwamen ook veelvuldig voor, maar toch namen de elektrische locomotieven langzaam maar zeker de eerste plaats over.
  • Tijdperk IV (1970-ca.1990):
    De laatste stoomlocomotieven verdwijnen uit de dienstregelingen en in Duitsland krijgen de intercity's en eigen kleur: rood/beige en oceaanblauw/beige. In dit tijdperk was ook de invoering van de internationale UIC-nummering (ook wel computernummering genoemd). 
  • Tijdperk V (1990-ca.2005/2007):
    De tijd van veel verschillende kleine spoorwegmaatschappijen die op kleinere trajecten rijden en die de zijkanten van hun treinen verhuren als reclame plaats (idee is overgewaaid uit Amerika). Omdat nu de al die verschillende loc's(locomotieven) op verschillende stroomspanningen kunnen  rijden is het voortaan mogelijk om bij een grens gewoon door te rijden, zonder van loc te wisselen. Door de verschillende kleuren van de loc's lijkt deze kleurcoderingen sprekend op het eerste tjdperk.
  • Tijdperk VI (2007-nu):
    Er is weer een nieuwe richtlijn in de UIC-nummering, waarbij niet meer de maatschappij maar het  land als kenmerk wordt gebruikt. Bij locomotieven wordt, net als bij de wagens, nu een 12-cijferig UIC-nummer gebruikt. Na 2009 gebruiken alle modelbaanfabrikanten Tijdperk VI als aanduiding voor modellen met de nieuwe nummering.6cbda53eb3726e78a0be3857405e5fdfbW9kZWx0

Systemen
Je zou het misschien niet verwachten van die "saaie" modeltreinen, maar er schuilt een ongeloofelijk staaltje techniek achter! Het gaat namelijk niet over maar een beetje elektriciteit toevoegen en rijden maar! Nee, je moet weten of je wel de juiste stroomtoevoer (soort spoor) en juiste loc's hebt. Er zijn namelijk twee soorten systemen voor elektrische aandrijving: het 2-rail systeem en het 3-rail systeem.
Het 2-rail systeem (gelijkstroom) is veel populairder en wordt ook door meer fabrikanten gemaakt. Maar het 3-rail systeem (wisselstroom)heeft ook een aardige bekendheid en heeft dat vooral te danken aan de modelbaanfabrikant Märklin. Märklin heeft een groot marktaandeel in de modelbaan wereld en is niet voor niets de bekendste modelbaanfabrikant.
Het 2-rail systeem (op afbeelding, onder) werkt met twee wielen die door de as elektrisch geïsoleerd van elkaar zijn. De stroom wordt dan via de twee spoorstaven verstuurt naar het treintje.
Het 3-rail systeem (op afbeelding, boven) daarintegen werkt met een sleepcontact tussen de beide wielen. De wielen zijn bij dit systeem niet elektrisch geÏsoleerd van elkaar. De stroom wordt via puntcontacten of een staaf in het midden van het spoor naar het sleepcontact verstuurd, die daar overheen glijdt tijdens het rijden.
De locomotieven van Trix Express (nu onderdeel van Märklin) maakten gebruik van gelijkstroom en ook van een sleepcontact in het midden. Doordat de wielen op een as ook elektrisch geïsoleerd zijn van elkaar, is het mogelijk om zonder elektronica twee locomotieven te besturen op één rails. Met behulp van een bovenleiding (een draad die onder stroom staat boven de treintjes) kunnen er zelfs drie locomotieven op één rail worden bestuurd! Tegenwoordig wordt hier vooral elektronica voor gebruikt.

1fc753a95b7a6e959b0d4259d4957253dmVyc2No

Groottes

Soorten model groottes:

Naam Schaal Spoorwijdte Opmerkingen
7 1/4" 1:8 184 mm Parkbanen
5" 1:11 127 mm Parkbanen(vooral op een 'verhoogde' baan)
3 1/2" 1:16 89 mm Parkbanen op 'verhoogde' baan
IIm 1:22,5 45 mm De belangrijkste fabrikanten voor deze schaal zijn LGB en Piko.
IIe 1:22,5 30 mm Een van de belangrijke fabrikanten voor deze schaal is REGNER Dampf- und Eisenbahntechnik .
I 1:32 45 mm Belangrijkste fabrikanten voor deze schaal zijn Märklin en Hübner.
0 1:45 32 mm Vooral voor mensen die zelf een modeltrein bouwen.
0e 1:45 16,5 mm Dezelfde spoorwijdte als H0.(bekendste modelspoor)
00 1:76 16,5 mm In Engeland een veel gebruikte en voorkomende schaal.
S 1:64 14,28 mm Vooral gebruikt in de Verenigde Staten
H0 1:87 16,5 mm Meest voorkomende en bekendste schaal in modelbouw-winkels.
H0m 1:87 12 mm Dezelfde spoorgrootte als TT en de 'small' versie van H0.
H0e 1:87 9 mm Een smal spoor met dezelfde spoorgrootte als N.
TT 1:120 12 mm Erg populair in Duitsland
N 1:160 9 mm De populairste schaal na H0
Z 1:220 6,5 mm Door Märklin gedomineerde schaal.
T 1:450 3 mm Kleinste schaal en in Japan geïntroduceerd.

 

Merken
De meeste modeltrein merken zijn in Duitsland begonnen met fabriceren en uitgeven.(bv. Märklin, Fleischmann, Piko enz..). In de jaren zestig was er ook Egger-Bahn als smalspoor(H0e, H0m enz..).
Roco, Liliput en Kleinbahn kwamen uit Oostenrijk en stonden ook voorr kleine modelbanen. Jouef kwam uit Frankrijk, en word verkocht onder een andere naam. Liliput is inmiddels overgenomen door Bachmann(uit Duitsland). UIt Italië waren er modelbouwfabrikanten met de namen Lima en Rivarossi. Onder de naam Hornby International zijn verschillende modellen van de vroegere merken Lima, Rivarossi, Jouef en Arnold weer verkrijgbaar. Maar dat zijn nog niet alle aanbieders, naast allemaal kleine fabrikanten zijn er ook fabrikanten uit Brittanië, Japan en de Verenigde Staten. Natuurlijk mogen de (ongeloofelijk dure) Zwitserse merken zoals HAG en Fulgurex niet ontbreken. LGB (natuurlijk weer een Duits merk) is de leverancier van wat grotere modellen. (parkbannen, tuinbanen enz...) Nederland doet natuurlijk ook mee in de modelbouw, al zijn het wat kleinere aanbieders: Philotrain, MKmodelbouwstudio, Phildie, THS, Kleinspoor en Artitec. Op stoom gebied zijn er nog een aantal bekende merken zoals, Accucraft (V.S.), Aster (Japan), Regner (Duitsland), Modelbouw Atelier Apeldoorn (Nederland) en als enige voor HO-spoor is er Hornby(UK). 
Voor accessoires hoef je niet ver te kijken. Die zitten meestal inbegrepen in het pakket of kun je zo los verkrijgen in de eerste de beste hobby winkel. Met rijdende auto's en al!(Faller) En als je erg fanatiek bent maak je al die huisjes gewoon zelf, met wat imitatiewater aan de zijkant, op de achtergrond wat bergen, een paar bruggetjes en zelfs straat verlichting. Je kan het zo gek niet bedenken of je hebt je eigen stad in no-time!

Keuze

Nu is er natuurlijk de vraag: welk model grootte ga ik kiezen en welk type locomotief wordt mijn voorkeur?
Het ligt namelijk zo:

  • Ben je een stoom liefhebber of wil je een reis door de tijd maken met oude stoom locomotieven?Ga dan voor de oude stoom locomotieven.(Grootte maakt dan niet uit)
  • Ben je meer een gadget freak of wil je het gevoel hebben dat je een trein bestuurd die rond deze tijd aan de andere kant van de wereld rijdt? Ga dan voor de nieuwe elektrische locomotieven, maar let wel op wat de technieken en stroom aandrijvingen van elke loc is!
  • Wil je het zo realistisch mogelijk maken en met een lekker groot treintje door je tuin rijden? Of wil je misschien geld verdienen met ritjes door het park op jouw modeltrein, met kinderen? Twijfel dan niet meer een kies voor de grote (door een motor aangedreven) modeltreinen.
  • Denkt je eerder bij jezelf: hoe kleiner hoe beter? Of heb je niet zoveel ruimte en tijd voor de modeltreintjes? Ga dan voor de kleine modeltreintjes en laat je verrassen door de technieken.

Het is dus aan jou: kies een grootte en soort en laat de reis maar beginnen!

"Waar zouden we zijn zonder de trein?"

719af954c129a75d83cef796ab51bef9TlNtb2Rl

Met groeten: Elisee Kamanzi ©
>>> maker van: http://www.ipadprobestellen.nl<<<

Reacties (2) 

Voordat je kunt reageren moet je aangemeld zijn. Login of maak een gratis account aan.
Jeugdherinneringen, top! Ik heb nog een paar oude NS-modellen bewaard gelukkig.
Super artikel over de kleine treintjes, ik zie het heel graag !